I SA/Łd 51/01

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2002-10-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego od tej decyzji, skutkując jego umorzeniem?
Ratio decidendi
Wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej czyni postępowanie odwoławcze od decyzji o zabezpieczeniu bezprzedmiotowym. W konsekwencji, organ odwoławczy prawidłowo umarza takie postępowanie, a strona nie ma prawa do merytorycznego rozpoznania odwołania od decyzji, która już nie istnieje w obrocie prawnym.
Stan faktyczny
Drugi Urząd Skarbowy wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku spółki na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji. Izba Skarbowa umorzyła postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu w dniu doręczenia decyzji określających wysokość zaległości podatkowych. Spółka zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Konstytucji RP, twierdząc, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie czyni postępowania odwoławczego bezprzedmiotowym.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznawania odwołania od tej decyzji. Decyzją z dnia 1 lipca 2000 r. Drugi Urząd Skarbowy Ł. zabezpieczył na majątku "K." Spółki z o.o. w Ł. kwotę 120.000 zł na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1996-1997. Od tej decyzji Spółka w dniu 6 października 2000 r. wniosła odwołanie do Izby Skarbowej w Ł. Izba Skarbowa w Ł. decyzją z dnia 4 stycznia 2001 r. na podstawie art. 233 par. 1 pkt 3 w związku z art. 33 par. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ umorzyła postępowanie odwoławcze na skutek wygaśnięcia decyzji organu pierwszej instancji z dniem doręczenia decyzji określających wysokość zaległości podatkowych za lata 1996-1997 tj. z dniem 28 grudnia 2000 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że dnia 28 grudnia 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w UKS w Ł. wydał decyzje określające zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996 i 1997. W tym samym dniu decyzje zostały doręczone pełnomocnikowi Spółki. Z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej decyzja o zabezpieczeniu wygasa. Wobec wygaśnięcia decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego Ł. z dnia 1 lipca 2000 r., postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe i nie ma podstaw do merytorycznego rozpatrzenia odwołania od tej decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "K." Spółka z o.o. w Ł. wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w Ł. podnosząc zarzut naruszenia art. 233 par. 1 pkt 3 w związku z art. 33 par. 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP - przez bezzasadne przyjęcie, że wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje bezprzedmiotowość postępowania i zwalnia organ odwoławczy od orzeczenia co do istoty sprawy. Strona skarżąca wskazuje, że przesłanką umorzenia postępowania odwoławczego jest bezprzedmiotowość postępowania. Decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej, co nie oznacza jednak bezprzedmiotowości postępowania, gdyż decyzja o zabezpieczeniu spowodowała określone skutki prawne. W praworządnym państwie strona ma prawo żądać poddania kontroli odwoławczej wszystkie decyzje, które w jakikolwiek sposób naruszają jej prawa. Ogólną zasadą w polskim prawie jest zaskarżalność decyzji administracyjnych a także poddanie tych decyzji kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Interpretacja prawa dokonana przez Izbę Skarbową oznacza pozbawienie obywateli prawa do Sądu i narusza też art. 78 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Decyzja o zabezpieczeniu została wydana przez organ pierwszej instancji w dniu 1 lipca 2000 r. Jest też poza sporem, że w dniu 28 grudnia 2000 r. doręczono stronie decyzje wymiarowe w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za lata 1996-1997. Zgodnie z art. 33 par. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej. Jednym ze skutków wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu jest niemożność rozpoznawania odwołania od tej decyzji /B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska - Ordynacja podatkowa, Komentarz, Toruń 2002, str. 140, wyrok NSA z dnia 14.12.2000 r., III SA 7499/98 - Przegląd Podatkowy 2001 nr 7 str. 59 - tylko teza/. Wbrew zarzutom strony skarżącej Izba Skarbowa bez naruszenia treści powołanego przepisu oceniła, że wobec wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Taka wykładnia przepisów nie narusza też art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Strona ma prawo do Sądu czy też do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji, ale prawo to może być zrealizowane tylko w stosunku do decyzji, które istnieją w obiegu prawnym. Nie można natomiast realizować tego prawa wobec decyzji, które nie istnieją.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło