II SA/Kr 50/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Eugeniusza J. na decyzję Wojewody K. z dnia 8 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji - skargę oddala. Decyzją z dnia 21.10.1998 r. (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w J., działając na podstawie art. 155 Kpa po rozpatrzeniu wniosku Doroty i Eugeniusza J. odmówił ich wnioskowi w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 25.10.1995 r., nakazującej wnioskodawcom przywrócenie sposobu użytkowania budynku gospodarczego położonego w B. Odwołanie Doroty i Eugeniusza J. nie zostało uwzględnione i Wojewoda K., decyzją z dnia 8.12.1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu wywiedziono, że decyzją z dnia 25.10.1995 r., nakazano wnioskodawcom przywrócenie sposobu użytkowania budynku gospodarczego położonego w B. Decyzja ta wobec jej nie zaskarżenia stała się ostateczną. W związku z jej nie wykonaniem wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w administracji. Pismem z dnia 20.08.1998 r., wnioskodawcy zwrócili się o przedłużenie terminu wykonania obowiązku do dnia 30.10.1999 r. Organ I instancji traktując wniosek Doroty i Eugeniusza J. jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji prawidłowo odmówił jego uwzględnienia skoro będący stroną postępowania Stanisław P. nie wyraził zgody na zmianę decyzji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli Dorota i Eugeniusz J. i wnosząc o umorzenie postępowania ewentualnie o "przedłużenie użytkowania budynku choćby na jeden rok, do czasu wybudowania jakiegoś budynku (...)". W skardze podnieśli, że w przedmiotowym budynku "przetrzymywana jest krowa, a nie żaden inwentarz". Względy natury społecznej przemawiają za zmianą decyzji tym bardziej, że najbliżsi sąsiedzi temu się nie sprzeciwiają - a sprzeciw wyraża jedynie Stanisław P., od którego przedmiotowy budynek stoi w dalszej odległości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 21 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem wydanych przez organy administracyjne aktów. Dokonana kontrola sądowa nie wykazała aby zaskarżona decyzja czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo. Zacząć należy od tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do umorzenia postępowania administracyjnego, czy wydania decyzji reformacyjnej polegającej na "przedłużenie użytkowania budynku choćby na jeden rok, do czasu wybudowania jakiegoś budynku (...)", o co wnoszą skarżący. Tak jak to powiedziano wyżej Naczelny Sąd Administracyjny, uprawniony jest jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem wydanych przez organy administracyjne aktów. Jak można sądzić skarżący dążą do tego aby w obecnym postępowaniu ponownie merytorycznie rozpoznano sprawę nakazania im przywrócenia sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Otóż postępowanie oparte o przepis art. 155 Kpa nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy w kolejnej instancji. Nie mogą więc być w tym postępowaniu rozważane merytoryczne zarzuty i zastrzeżenia dotyczące ustaleń będących podstawą wydania decyzji nakazującej skarżącym przywrócenie sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Z brzmienia art. 155 Kpa wynika, że nie może on stanowić podstawy do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Prowadziłoby to bowiem do niedopuszczalnego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania /art. 15 Kpa/, otwierając drogę do rozpatrywania sprawy w kolejnej instancji. Wyjaśnić należy także, że art. 155 Kpa mówi o decyzji na mocy której strona nabyła prawo. Powstaje więc pytanie, czy zaskarżone decyzję są zgodne z prawem skoro stronom chodzi o zmianę decyzji nakładającej na nie określony obowiązek Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że pojęcie "nabycia prawa" należy rozumieć w tym wypadku szeroko. Przyjmuje się wręcz, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabywa prawa" /por. wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego z dnia 27 stycznia 1932 r. 1. Rej. 7168/29 oraz Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 grudnia 1997 r. III RN 92/97 - OSNAPU 1998 nr 10 poz. 290/. Oznacza to, że także w sytuacji, gdy ostateczna decyzja administracyjna nakłada na stronę określone obowiązki, ma ona znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", bowiem decyzja ta kształtuje sytuację prawną strony przez określenie czy i jakie obowiązki oraz w jakim zakresie na niej ciążą. Konkludując należy stwierdzić, że oba organy administracyjne prawidłowo w sprawie swoją decyzję oparły o podstawę prawną z art. 155 Kpa. Do skutecznego zastosowania tego przepisu jest Jednak wymagana zgoda -wszystkich stron postępowania biorących udział w sprawie zakończonej ostateczną decyzją. Odmowa zgody przez jedną ze stron nie podlega kontroli organów administracyjnych i nie mogą one uznać, że odmowa taka jest sprzeczna np. z zasadami współżycia społecznego. Dlatego też należy uznać, że wydane decyzję są zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 27 par. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono jak w sentencji.