II SA/Po 648/01

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Ryszarda R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16 stycznia 2001 r. (...) w przedmiocie skierowania na badania techniczne pojazdu - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty W. z dnia 8 grudnia 2000 r. (...); Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2000 r. Ryszard R. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w W. o rejestrację samochodu osobowego marki Ford Escord sprowadzonego z zagranicy. Do wniosku między innymi dołączył dowód odprawy celowej, w którym stwierdzono, że wskazany wyżej samochód jest uszkodzony. Decyzją z dnia 8 grudnia 2000 r. Starosta W. na podstawie art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ oraz par. 3 pkt 4 lit. "c" rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych /Dz.U. nr 81 poz. 917/ skierował zgłoszony przez Ryszarda R. do rejestracji samochód marki Ford Escord na dodatkowe badanie techniczne. W odwołaniu od powyższej decyzji Ryszard R. zakwestionował zasadność poddania przedmiotowego samochodu dodatkowemu badaniu technicznemu wywodząc, że występujące w nim uszkodzenia wpływają jedynie na estetykę pojazdu, a nie jego stan techniczny. Dlatego w ocenie odwołującego się pojazd ten powinien podlegać tylko "normalnemu" badaniu technicznemu, a skierowanie go na badanie dodatkowe w istocie służy pobieraniu nienależnych opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpoznaniu powyższego odwołania decyzją z dnia 16 stycznia 2001 r. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy - Prawo o mchu drogowym niezależnie od badań, o których mowa w ust. 2 i 3 /pierwsze badanie techniczne i okresowe badania techniczne/, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega również pojazd skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego lub starostę w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska. Ponadto par. 3 ust. 4 lit. "c" powołanego przez organ I instancji rozporządzenia z dnia 7 września 1999 r. stwierdza, że dodatkowemu badaniu technicznemu podlega pojazd zgłoszony do rejestracji, a uszkodzony w kolizji, wypadku drogowym lub innym. Z powołanych przepisów, zdaniem Kolegium Odwoławczego, jednoznacznie wynika, że ustawodawca wyposażył starostę w kompetencje do kierowania, w określonych przypadkach pojazdów na dodatkowe badanie techniczne, a możliwość podjęcia takiej decyzji pozostawił uznaniu administracyjnemu. Ponieważ dokumenty celne wskazywały, że przedmiotowy pojazd jest uszkodzony, to organ stosujący prawo mógł przypuszczać, że dopuszczenie go do mchu może zagrażać bezpieczeństwu mchu. W konkluzji Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Ryszard R. wniósł na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się jej uchylenia skarżący powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, że samochód uszkodzony nie oznacza samochodu niesprawnego technicznie, czy zagrażającego użytkownikom dróg. Dlatego przed skierowaniem przedmiotowego samochodu na dodatkowe badanie techniczne przedstawiciel organu administracji mógł osobiście sprawdzić jego stan techniczny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże nie z tych przyczyn, które wskazał skarżący. Wynikający z art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ brak związania Sądu granicami skargi pozwolił na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej. Zagadnienia dotyczące badań technicznych pojazdów uregulowane zostały w rozdziale 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ dalej zwaną ustawą oraz rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 września 1999 r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów przy tym stosowanych /Dz.U. nr 81 poz. 917/. Art. 81 ust. 1 - 4 powołanej ustawy wprowadza ustawowy obowiązek dopełnienia przez właściciela pojazdu samochodowego czynności pierwszego i okresowego badania technicznego pojazdu. Ponadto, stosownie do art. 81 ust. 8 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, niezależnie od wskazanych wyżej 2 rodzajów badań, dodatkowemu badaniu technicznemu podlega również pojazd: 1. skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego lub starostę w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska, 2. w których dokonano montażu instalacji do zasilania gazem, 3. który ma być używany jako taksówka osobowa lub bagażowa, pojazd uprzywilejowany lub pojazd przewożący materiały niebezpieczne. Konstrukcja cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że obowiązek przedstawienia pojazdu do dodatkowego badania technicznego, w stanach faktycznych określonych w punkcie 2 i 3 również wynika bezpośrednio z przepisów ustawy. Odmienna sytuacja przewidziana została w pkt 1 omawianego przepisu, który dotyczy pojazdu skierowanego na dodatkowe badania przez starostę lub organ kontroli ruchu. Należy dodać, że w powołanym na wstępie rozporządzeniu wykonawczym z dnia 7.09.1999 r. określony został katalog przypadków, które w szczególności uzasadniają działanie starosty w trybie art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy. Wśród nich wymieniono pojazd zgłoszony do rejestracji, a uszkodzony w kolizji, wypadku drogowym lub innym /par. 3 ust. 4 lit. "c" rozporządzenia/. Odnosząc powyższą regulację prawną do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja wydana została w związku ze zgłoszeniem przedmiotowego samochodu do rejestracji i ujawnieniem przez organ rejestrujący, że został on sprowadzony z zagranicy w stanie uszkodzonym. Jak wynika z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy warunkiem rejestracji jest techniczna sprawność pojazdu, którą potwierdza zaświadczenie o pozytywnym wyniku badań technicznych /art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy/. Obowiązek przedłożenia takiego zaświadczenia w postępowaniu dotyczącym rejestracji pojazdu może dotyczyć nie tylko pierwszego badania technicznego pojazdu sprowadzonego z zagranicy /par. 3 ust. 1 pkt 4 obowiązującego w dacie rozstrzygania rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów - Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm./ ale także badania dodatkowego w wypadku zaistnienia sytuacji przewidzianej w art. 81 ust. 8 ustawy. Przemawia za tym użycie przez ustawodawcę w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy ogólnego pojęcia "badania technicznego pojazdu". W przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy należało uznać, że skierowanie przez Starostę przedmiotowego samochodu na dodatkowe badanie techniczne było elementem postępowania sensu stricto rejestracyjnego. Takie więc skierowanie nie mogło stanowić przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej, rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej. W istocie było ono fragmentem postępowania dowodowego zmierzającego do skompletowania dokumentów niezbędnych - w ocenie organu orzekającego - do zarejestrowania samochodu. Trzeba przy tym stwierdzić, że tak sformułowanie ustawowe dotyczące omawianej czynności starosty jak i materia, której ona dotyczy nie dają podstaw do przyjęcia, że skierowanie na dodatkowe badanie techniczne winno mieć formę prawną decyzji administracyjnej. Władczego działania organu administracji publicznej nie przewidują także powołane na wstępie rozważań Sądu postanowienia art. 81 ustawy, wprowadzające ustawowy obowiązek przedstawienia pojazdu do badania technicznego. Zaprezentowane wyżej stanowisko co do charakteru prawnego "skierowania" nie wyłącza możliwości oceny jego legalności. Taka ocena czynności starosty podjętej w trybie art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy będzie bowiem miała miejsce przy badaniu decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu /odmowie zarejestrowania/ pojazdu. Dodatkowym argumentem przemawiającym za tym, że omawiane skierowanie nie jest rozstrzygnięciem, o którym mowa w art. 104 par. 1 Kpa jest fakt przekazania przez ustawodawcę kompetencji do kierowania pojazdu na dodatkowe badania techniczne także organowi kontroli mchu drogowego. Jak wynika z par. 7 rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego /Dz.U. nr 53 poz. 563 ze zm./ policjant, zatrzymując dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdami lub jego używania wydaje pokwitowanie, które w razie uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża bezpieczeństwu ruchu lub narusza wymagania ochrony środowiska - stanowi jednocześnie skierowanie na dodatkowe badania techniczne. Reasumując należało przyjąć, że skierowanie przez starostę pojazdu zgłoszonego do rejestracji na dodatkowe badanie techniczne w trybie art. 81 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ nie jest przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej załatwionej w drodze decyzji administracyjnej. W świetle powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw prawnych do wydania zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty W. Dlatego w oparciu o art. 22 ust. 3 cyt. wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a także art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy o NSA orzeczono jak w sentencji.