II SAB/Gd 107/02

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Macieja M. na bezczynność Kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w G. w przedmiocie odstąpienia od żądania zwrotu wypłaconych świadczeń pracowniczych postanawia odrzucić skargę. Skarżący w skardze z dnia 23 września 2002 r., zaskarżył bezczynność "Marszałka Samorządowego Sejmiku Województwa P. w G.", polegającą na tym, że organ ten nie udzielił mu odpowiedzi na skargę z jaką wystąpił do niego na pozbawienie go skutecznego środka odwoławczego przez Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w G. Z pisma skarżącego z dnia z dnia 22 października 2002 r., którym uzupełnił skargę, wynika jednakże, iż w istocie skarga dotyczy bezczynności Kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w G., która polega na tym, iż organ ten nie wydał postanowienia o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych przez Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w G. jego pracownikom wynagrodzeń. Skarżący w piśmie z dnia 22 października 2002 r. wskazywał bowiem, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych powinno, odpowiadając na jego wniosek dotyczący umorzenia należności z tytułu wypłaconych przez Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Gdańsku jego pracownikom wynagrodzeń, wydać postanowienie. Skarżący wywodził, że wobec niewydania mu takiego postanowienia i ograniczenia się do odpowiedzi, iż Kierownik Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w G. na obecnym na obecnym etapie nie widzi takiej możliwości, wystąpił do organu nadrzędnego, za który uznał "Marszałka Samorządowego Sejmiku Województwa P. w G., z wnioskiem o spowodowanie udzielenia mu przez Biuro Terenowe Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczym w G. stosownej odpowiedzi. Wobec tego, że ten organ nadrzędny nie udzielił mu w terminie odpowiedzi skarżący wniósł skargę na jego bezczynność do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rozpoznając tak sformułowaną skargę skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż jest ona niedopuszczalna. Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd administracyjny jest właściwy, gdy skargę wniesiono na działanie lub bezczynność organu będącego organem administracji publicznej w rozumieniu ustępu drugiego tego artykułu. Z kolei w tym ustępie stanowi się, że organami administracji publicznej w rozumieniu ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym są naczelne i centralne organy administracji państwowej, terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego oraz inne organy w zakresie, w jakim zostały powołane z mocy prawa do załatwiania spraw z zakresu administracji publicznej. Stosownie zaś do ustępu trzeciego powoływanego artykułu ilekroć w tej ustawie jest mowa o decyzjach, postanowieniach, innych aktach lub czynnościach oraz o sprawach z zakresu administracji publicznej, należy przez to rozumieć wszelkie akty, czynności, działania i sprawy załatwiane przez wymienione organy, które nie mają charakteru cywilnoprawnego. Z tego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawach załatwianych przez organy administracji publicznej, które mają charakter cywilnoprawny. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż stosunki prawne pomiędzy Funduszem Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych a niewypłacalnym pracodawcą mają charakter cywilnoprawny. W szczególności charakter taki mają stosunki prawne, które powstają pomiędzy tymi podmiotami, gdy pracownikom niewypłacalnego pracodawcy zostaną wypłacone świadczenia pracownicze ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stosownie bowiem do art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy /Dz.U. 2002 nr 9 poz. 85 ze zm./ wypłata świadczeń pracowniczych ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych powoduje z mocy prawa przejście na ten Fundusz roszczenia wobec pracodawcy lub masy upadłości o zwrot wypłaconych świadczeń. Zatem od chwili wypłaty świadczeń pracowniczych Fundusz staje się wierzycielem pracodawcy lub masy upadłości. Pomiędzy Funduszem a pracodawcą lub masą upadłości powstaje zobowiązanie, którego elementem jest roszczenie regresowe Funduszu. Jak widać opisane stosunki prawne zostały poddane cywilnoprawnej metodzie regulacji. Istotne jest przy tym, że przy regulacji wskazanego roszczenia regresowego w żaden sposób nie odwołano się do administracyjnoprawnej metody regulacji, tak jak uczyniono to przy regulacji dochodzenia wypłaty świadczeń pracowniczych ze środków Funduszu /art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie i niewypłacalności pracodawcy/. Zatem nawet powierzenie Funduszowi w art. 10 ust. 3 tej ustawy, pewnego zakresu władztwa, które polega na tym, że Fundusz może w określonych sytuacjach odstąpić od dochodzenia zwrotu wypłaconych świadczeń, nie może być uznane za upoważnienie do wydania aktu /decyzji/ administracyjnego. Zdaniem Sądu w sytuacji, w której określona sfera działalności z zasady jest regulowana cywilnoprawnymi metodami, upoważnienie organu administracyjnego do władczego uregulowania pewnego elementu tej sfery w drodze decyzji administracyjnej winno być wyraźne. W sytuacji takiej nie ma miejsca na domniemanie dopuszczalności wydania decyzji. Dopuszczalność wydania decyzji winna wynikać wprost z przepisu prawa. Zważyć bowiem należy, iż z art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika domniemanie właściwości sadów powszechnych. W tym stanie rzeczy uznano, iż skarga skarżącego jest niedopuszczalna, gdyż dotyczy sprawy o charakterze cywilnoprawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skargę skarżącego odrzucił.