II SA/Kr 784/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Marii O. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 7 grudnia 1998 r. (...) w przedmiocie zezwolenia na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości - uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; (...). Decyzją z dnia 20.10.1998 r. (...) Prezydent Miasta J. działając na podstawie art. 47 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm.- obecnie t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm. - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r./ po rozpatrzeniu wniosku Marii J. i Janusza K., orzekł o konieczności wejścia na teren nieruchomości przy ul. S. 4, stanowiącej własność Marii O. celem wykonania izolacji przeciwwilgociowej fundamentów oraz docieplenia i otynkowania ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na dz.nr 350, w granicy z posesją sąsiednią dz.nr 349 a ponadto, zezwolił na korzystnie z wyżej opisanej nieruchomości w okresie od 9.11.1998 r. do 27.11.1998 r., przy zachowaniu następujących warunków: 1/ korzystanie z działki sąsiedniej będzie polegać na wykonaniu izolacji przeciwwilgociowej od poziomu posadowienia: -0,7 m do wysokości 0,45 m nad poziomem terenu, a następnie ocieplenia i otynkowania muru części nadziemnej budynku oraz na ustawieniu słupów rusztowania do tych prac wzdłuż budynku w pasie szerokości ok. 2 m "w miarę możliwości", 2/ rozebraniu odcinka 0,5 m muru ogrodzeniowego przylegającego do ściany szczytowej i jego przywrócenia do stanu pierwotnego po zakończeniu robót, 3/ inwestorzy "po upływie ustalonego decyzją okresu korzystania z sąsiedniej nieruchomości, jak też za spowodowanie ewentualnych szkód powstałych przy wykonywaniu robót, zobowiązani są doprowadzić do stanu poprzedniego oraz wypłacić wynagrodzenie za korzystanie z nieruchomości. W uzasadnieniu podniesiono, że inwestorzy zwracali się do właścicielki sąsiedniej nieruchomości o zezwolenie na korzystanie z jej nieruchomości ale nie uzyskali stosownej zgody. Odwołanie Marii O. nie zostało uwzględnione i Wojewoda K. decyzją z dnia 7.12.1998 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżona decyzja jest zgodna z treścią art. 47 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., a obawy skarżącej, że nastąpi zawężenie przejazdu o 5-8 cm, są nieuzasadnione bowiem takie zawężenie dla przejazdu o szerokości 3 m., nie ma istotnego znaczenia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Maria O. i wnosząc o jej "unieważnienie" zarzuciła, że żaden z jej argumentów zawartych w odwołaniu nie został wzięty pod uwagę a sprawa została rozstrzygnięta stronniczo, co ma potwierdzać fakt, że pomimo nieprawomocnej decyzji wykonana została ona już w znacznej części m.in. przez zburzenie części muru granicznego będącego własnością skarżącej. W decyzji określono, termin zezwolenia na wejście na jej nieruchomość w okresie od 9.11.1998 r. do 27.11.1998 r., gdy tymczasem dzień 9.11.1998 r., był ostatnim dniem do wniesienia odwołania. Dalej podniosła, że na etapie wydawania pozwolenia na budowę i modernizację budynku naruszono warunki wynikające z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 4 kwietnia 1996 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Twierdzenie zaskarżonej decyzji, że szerokość przejazdu wynosi 3 m, jest niezgodne z rzeczywistością bowiem wynosi ona 2,65 - 2,90. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zacząć należy od tego, że przepis art. 47 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., zezwala organowi na wydanie decyzji o niezbędności wejścia m.in. na teren sąsiedniej nieruchomości w razie nie uzgodnienia pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości warunków wykonania robót budowlanych, gdy dla wykonania takich robót takie wejście jest niezbędne. W decyzji wydanej na podstawie powołanego przepisu organ może tylko zezwolić na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, określając jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z nieruchomości. Przesłanką wydania takiej decyzji jest "nieuzgodnienie warunków, o których mowa w ust. 1" /art. 47 ust. 2 zd. 1/, pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości. Regułą jest, że decyzja staje się wykonalna./o ile nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności/ jeżeli jest ostateczna. Tak więc organ I instancji, nie miał podstaw do określenia terminu zezwalającego na korzystanie z sąsiedniej nieruchomości w okresie od 9.11.1998 r. do dnia 27.11.1998 r., bowiem nie można było przewidzieć czy w tym czasie decyzja będzie już ostateczną. Organ powinien określić termin korzystania z cudzej nieruchomości /dla zabezpieczenia interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości/, ale mógł go określić od daty ostateczności decyzji /np. przez wskazanie ilości dni ale liczonych od dnia ostateczności decyzji/. Jest to już pierwsza wada decyzji organu I instancji, niedostrzeżona przez organ odwoławczy. Orzekające w sprawie organy całkowicie przemilczają fakt, który wynika z akt sprawy, że prowadzone przez inwestorów roboty budowlane związane są z udzielonym pozwoleniem na budowę zawartym w decyzji (...) Prezydenta Miasta J. z dnia 31.12.1997 r. /zob. wniosek inwestorów z dnia 12.10.1998 r./. Zezwolenie na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości związane jest z wykonywaniem robót budowlanych określonych w tym pozwoleniu, co wynika jasno z treści wniosku inwestorów z dnia 12.10.1998 r. W aktach sprawy nie ma wspomnianej wyżej decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 31.12.1997 r., trudno więc określić zakres upoważnienia inwestorów wynikający z tego pozwolenia. Nie mniej jednak we wniosku z dnia 12.10.1998 r., inwestorzy domagają się zezwolenia na "zdemontowania ok. 0,5 mb kamiennego muru", który zobowiązują się odbudować. I organ I instancji w swojej decyzji zezwala im na to. Przepis art. 47 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., nie dopuszcza takiego zezwolenia. Celem przepisu art. 47 ust. 2 jest jak to powiedziano wyżej, orzeczenie o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, określenia granic tej niezbędnej potrzeby oraz warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Na podstawie tego przepisu organ nie jest uprawniony do zezwalania na wykonanie rozbiórki jakiejkolwiek części składowej sąsiedniej nieruchomości, nawet pod warunkiem przywrócenia jej do stanu poprzedniego. Zarzuty skargi zmierzające w niniejszej sprawie do kwestionowania prawidłowości udzielonego pozwolenia, w sprawie tej nie mogą być uwzględnione. Przedmiotem tej sprawy jest bowiem tylko decyzja wydana na podstawie art. 47 Prawa Budowlanego z 1994 r. Wyżej naprowadzone okoliczności wskazują, że skargę należy uznać za uzasadnioną, co w konsekwencji musi prowadzić, do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i 3 oraz art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 wyżej powołanej ustawy.