II SA/Łd 1554/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Janiny R. i Juliana R. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 10 sierpnia 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - oddala skargę Starosta Powiatowy w Ł. decyzją (...) z dnia 27 marca 2000 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku kurnika dla hodowli brojlerów o obsadzie 22.000 sztuk, powierzchni zabudowy 1.325 m2, powierzchni użytkowej 1.216 m2, kub. 5.871 m2 i zbiornika na ścieki. Podał, że "Tomasz G. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ł. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę kurnika na 22.000 sztuk brojlerów. Do wniosku załączył: typowy projekt budowlany opracowany przez Centralne Biuro Projektowo-Badawcze Budownictwa Wiejskiego "B." w W., Al. S. Z. 51, adaptowany przez projektanta - Stanisława P., postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. (...) z dnia 3.03.2000 r., prawo dysponowania nieruchomością (...) i umowę dzierżawy, z dnia 8 lipca 1999 r. oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (...) z dnia 30.08.1999 r. Z treści ww. decyzji wynika, że była poprzedzona projektem decyzji, która była wysłana do zaopiniowania przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w S. oraz Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w S. wraz z oceną oddziaływania na środowisko opracowaną przez biegłego z listy rzeczoznawców MOŚZNiL mgr inż. Andrzeja Z. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w S. postanowieniem z dnia 3.06.1997 r. uzgodnił projekt decyzji narzucając pewne rozwiązania projektowe. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w S. po uzupełnieniu "Oceny" aneksem w zakresie problematyki ochrony atmosfery wykonanym przez mgr inż. Pawła L. - PUP w ZOŚ "Aura" w Z., ul. B. - Ż. 12/20, postanowieniem z dnia 26.11.1998 r., uzgodniła decyzję z warunkami. Janina i Julian R. wnieśli zażalenie na postanowienie PWIS do Głównego Inspektora Sanitarnego w W., który postanowieniem z dnia 19.02.1999 r. (...) utrzymał w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. W dniu 10.03.1999 r. Urząd Gminy w Z. wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której zalecił zachowanie warunków wynikających z uzgodnienia projektu decyzji z WSSE i WOŚUW w S. Janina i Julian R. odwołali się od powyższej decyzji w dniu 20.03.1999 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 30.04.1999 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ostatecznie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana w dniu 30.08.1999 r. (...). Starostwo Powiatowe w Ł. pismem z dnia 24.05.2000 r. zawiadomiło strony tj. Janinę i Juliana R. i G. Ś. o wszczęciu postępowania w celu udzielenia pozwolenia na budowę kurnika na 22.000 szt. brojlerów. Janina i Julian R. pismem z dnia 1.06.2000 r. zwrócili się do Starostwa Powiatowego w Ł. o nie wydawanie pozwolenia na budowę twierdząc, że: dalsza rozbudowa zwiększy uciążliwość i szkodliwość, wody opadowe będą spływać na ich działkę, inwestor nie odprowadził wody z istniejących kurników, a jego działania /narzucenie ziemi/ przyczyniły się do pogorszenia korzystania z nieruchomości, nie pobudował ogrodzenia. Ponadto kwestionuje ocenę oddziaływania na środowisko i twierdzi, że hodowla będzie na więcej kurcząt niż jest założona w projekcie. Projektant w opisie technicznym do adaptacji projektu typowego i opisie do projektu zagospodarowania oraz w projekcie zagospodarowania działki wprowadził zalecenia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz uzgodnień z WSSE i WOŚUW w S., szczególnie zalecenia wynikające z aneksu do oceny oddziaływania na środowisko. Tomasz G. decyzją z dnia 29.11.1998 r. (...) Urzędu Rejonowego w Ł. otrzymał zmianę sposobu użytkowania budynku kurnika na budynek gospodarczy. Z wizji lokalnej, która odbyła się w dniu 27.06.2000 r. przez pracowników tut. Urzędu stwierdzono, że kurnik oznaczony nr 3 na projekcie zagospodarowania działki jest użytkowany zgodnie z ww. decyzją a w istniejących budynkach kurników zamontowano nowe wentylatory tzw. "ciche" Stwierdzono ponadto, że w uznaniu Tomasza G. nawieziona ziemia ma niedopuścić do dostawania się wody na działkę Janiny i Juliana R. Podczas realizacji inwestycji wybudowane będzie ogrodzenie o wys. 2,0 m z płyt prefabrykowanych pełnych i wykonany pas zieleni ochronnej. Julian i Janina R. w odwołaniu od tej decyzji podali, że istniejące i zamierzone kurniki będą tworzyć kompleks o długości ok. 400 m. W stosunku do nieruchomości odwołujących się są zlokalizowane od strony zachodniej. Zachodnie wiaty powodują, że związki organiczne, wyziewy, zanieczyszczenia są emitowane na ich nieruchomości. Ściółka w kurnikach nie jest zabezpieczona środkami dezodoryzującymi, pomimo nakazu i fetor jest duży. Nie zgodzili się z ustaleniami zawartymi w "Ocenie oddziaływania na środowisko" oraz aneksie do oceny sporządzonych z listy MOSZNiL wybranych przez Tomasza G., na podstawie której Urząd Wojewódzki w S. i PWIS w S. wydali postanowienia uzgadniające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie kurnika na 22.000 sztuk. Ocena i aneks do oceny sporządzono "pod potrzeby sprawy". Ani urzędnik, ani zobowiązanie na piśmie, nie daje gwarancji, że inwestor ograniczy emisję szkodliwych gazów skoro nie uczynił tego do tej pory. Zamontowanie innych wentylatorów nie spowoduje natężenia smrodu. Obecnie przy mniejszej ilości brojlerów fetor jest nie do wytrzymania, podrażnia drogi oddechowe, powoduje odruchy wymiotne, uczulenia. Janina R. jest inwalidką z powodu chorób układu krążenia, dróg oddechowych, reumatyzmu i alergii. Od rozbudowy ostatniego kurnika stwierdzono, że stan zdrowia odwołujących się uległ pogorszeniu, co potwierdzają specjalistyczne badania. Pogorszył się m. in. stan wzroku, występuje łzawienie, pieczenie i podrażnienie siatkówki. Na stan zdrowia rodziny R. ma wpływ dochodzący z kurników smród. Tymczasem rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U nr 93 poz. 589/ w par. 5 jednoznacznie przewiduje obowiązek uwzględniania interesów osób trzecich przy inwestycjach szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi, albo mogących pogorszyć stan środowiska. Propozycje zaprojektowania pełnego płotu i pasa zieleni, wymiany wentylatora nie zmniejszą smrodu od tak ogromnych kurników. Jeżeli zieleń ma spełniać funkcje izolacyjne, to musi rosnąć przez kilka lat. Oczywistym jest, że nie będzie można smrodu likwidować, neutralizować przez kilka lat. Podnieśli, że 27 czerwca 2000 r. pracownicy Starostwa przeprowadzili wizję lokalną, nie powiadamiając ich o tym. Zarzucili, że mapa sytuacyjno-wysokościowa jest niezgodna ze stanem faktycznym - nie zaznaczono na niej punktu najwyższego i najniższego. Planowana inwestycja uniemożliwia odprowadzenie wody deszczowej z kurnika, co przyczyniłoby się do zalewania działki na dłuższy okres czasu do momentu samoistnego wyschnięcia, co wynika z ukształtowania terenu. Nawieziona ziemia, wbrew twierdzeniom Tomasza G., jest przygotowana pod budowę kurnika, a nie do odprowadzenia wody deszczowej z kurnika. Wojewoda Ł. decyzją z dnia 10 sierpnia 2000 r. (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podał, że "zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę powinien dołączyć: 1/ projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi, sporządzony przez osobę do tego uprawnioną, 2/ dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3/ decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. W omawianym przypadku, jak wynika z badanych akt sprawy, wyżej wymienione warunki zostały zachowane. Inwestor do wniosku z dnia 16.05.2000 r. o wydanie pozwolenia na budowę dołączył projekt budowlany /typowy - adaptowany przez projektanta/, który spełnia wymagania określone w art. 34 ustawy Prawo budowlane. Projekt ten został sporządzony na aktualnej mapie, mogącej służyć do celów projektowych /pieczęcie na mapie/ i zawiera wymagane dla tego typu inwestycji uzgodnienia. W aktach sprawy znajduje się również prawomocna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana przez Wójta Gminy Z. z dnia 30.08.1999 r. (...). Jako dowód dysponowania gruntem przewidzianym pod zabudowę inwestor przedłożył akty notarialne (...). Z projektu zagospodarowania działki, który jest integralną częścią wydanego pozwolenia na budowę wynika, iż projektowany budynek kurnika został zlokalizowany w odległości ponad 16,00 m od granicy z działką Janiny i Juliana R. oraz odległości ponad 300 m od ich budynku mieszkalnego. Ponadto projektowana inwestycja nie koliduje z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Z. zatwierdzonego Uchwałą nr XXVI/96/93 z dnia 4.03.1993 r. /ogłoszoną w Dz.Urz. Woj. S. nr 8 poz. 91/, zgodnie z którym na terenie, w skład którego wchodzi działka inwestora dopuszcza się budowę obiektów związanych bezpośrednio z produkcją rolną oraz obiektów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. W związku z powyższym zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 i 2 oraz w art. 32 ust. 4 organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odpowiadając na zarzuty podnoszone w odwołaniu wyjaśnia, iż załączony przez inwestora do wniosku projekt zagospodarowania działki sporządzony został na kopii aktualnej mapy zasadniczej. Przedłożone przez inwestora akty notarialne i geodezyjny podkład mapowy są dowodami własności nieruchomości - posiadają aktualne daty i pieczęcie. Wyjaśnić tu należy, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej podejmują działania w oparciu o uprawnienia wynikające z przepisów ustawy Prawo budowlane. Podnoszona w odwołaniu sprawa oceny oddziaływania na środowisko jak opinii sanitarnej była przedmiotem badania przez właściwe organy. Ponadto z akt wynika, iż sprawa ta była badana zarówno przez Głównego Inspektora Sanitarnego ww. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. Zalecenia ww. organów zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /dot. między innymi likwidacji kurnika tzw. starego, wymiany wentylatorów w istniejącym kurniku, zaprojektowania ogrodzenia i pasa zieleni oraz odprowadzenia wód opadowych/ zostały wprowadzone przez projektanta zarówno w opisie do projektu technicznego, jak i w samym projekcie zagospodarowania i projekcie technicznym. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich została zapewniona, gdyż przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany budynku kurnika spełnia warunki określone w przepisach Prawa budowlanego oraz odpowiada wymogom zawartym w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyjaśnić tu należy, iż ww. rozporządzenie określa warunki, które przy zachowaniu przepisów Prawa budowlanego oraz odrębnych ustaw i przepisów szczególnych, a także ustaleń Polskich Norm zapewniają nie tylko bezpieczeństwo konstrukcji, bezpieczeństwo użytkowania i odpowiednie warunki użytkowe projektowanego, budowanego, czy też istniejącego już budynku, ale i ochronę środowiska i uzasadnionych interesów osób trzecich /par. 1 ust. 2/. Opinie i uzgodnienia właściwych organów do projektu technicznego potwierdzają prawidłowość rozwiązań technicznych inwestycji." Janina i Julian małżonkowie R. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu. Podnieśli dodatkowo, że mapa ewidencyjno-wysokościowa jest nieważna, bo upłynęło 3 lata od dnia wpisania jej do ewidencji. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. To oznacza, że Sąd bada jedynie, czy organy administracyjne, w toku postępowania nie naruszyły prawa materialnego, z którego wynikają prawa i obowiązki stron, jak i procesowego regulującego postępowanie przed tymi organami. Decyzja zaś lub postanowienie - stosownie do art. 22 ust. 2 ustawy o NSA - podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi: 1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze tak określoną kognicję i przyczyny uchylania decyzji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo. Na początek stwierdzić należy, że obawy skarżących co do możliwości odstąpienia przez skarżącego nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu, gdyż dotyczą zdarzeń przyszłych i niepewnych i są prawnie obojętne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W przypadku samowolnego odstąpienia przez skarżących od warunków pozwolenia na budowę ustawa Prawo budowlane przewiduje możliwość wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że nie brali udziału w oględzinach w dniu 27 czerwca 2000 r. to wyjaśnić należy, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy. Jak bowiem wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, oględziny dotyczyły wykonania decyzji z dnia 29 listopada 1998 r. o zezwolenie na zmianę sposobu użytkowania budynku kurnika na budynek gospodarczy, a ponadto dowód ten nie posłużył ustaleniu faktów istotnych w tej sprawie. Podano jedynie stanowisko inwestora co do przeznaczenia nawiezionej ziemi "Stwierdzono ponadto, że w uznaniu Tomasza G. nawieziona ma niedopuścić do dostawania się wody na działkę Janiny i Juliana R.". Należy tutaj dodać, że skarżący nie kwestionuje zmiany sposobu użytkowania - likwidacji jednego kurnika i przeznaczenie budynku na gospodarczy. Co do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu Głównego Inspektora Sanitarnego w W. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S., to skarżący nie wnieśli skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto były one podnoszone w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 18 października 1999 r. (...) w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 6 marca 2003 r. II SA/Łd 1768/99 oddalił skargę Janiny i Juliusza R. Również pozostałe zarzuty skarżących nie zasługują na uwzględnienie. Nie wiadomo bowiem, na jakiej podstawie skarżący oparł twierdzenie, że mapa, na której wskazano projekt zagospodarowania działki lub terenu jest ważny jedynie 3 lata. Terminu ważności mapy nie określają ani przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., ani też obowiązującego w dniu wydania decyzji rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. /Dz.U. nr 140 poz. 906/. Przepis art. 34 ust. 3 pkt 1 wymaga jedynie, aby par. 8 ust. 1 rozporządzenia stwierdzał, że projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na kopii mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Par. 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu uprawnień geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie /Dz.U. nr 25 poz. 133/ przewiduje, że projekt zagospodarowania działki należy sporządzić na kopii aktualnej mapy zasadniczej. Ustęp 2 tegoż paragrafu dopuszcza możliwość sporządzenia projektu na mapie jednostkowej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Uaktualnienie zmian na mapie zasadniczej następuje stosownie do par. 19, par. 20 i par. 21 rozporządzenia. Mapa zasadnicza to - stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1086 ze zm./ - wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu obiektów ogólnograficznych oraz elementach ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu nadziemnych, naziemnych i podziemnych. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że pod pojęciem "aktualnej mapy" należy rozumieć mapę wpisaną do ewidencji ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Trudno bowiem sobie wyobrazić, aby przy wykonywaniu prac budowlanych każdorazowo sporządzano mapę zasadniczą. Z projektu zagospodarowania działki wynika, że działka skarżących jest położona wyżej niż działka inwestora. Na przykład na granicy działek stron wysokość wynosi 101.2,99.5 a na granicy pomiędzy działką inwestora a G. Ś. 101.0,99.3. To zaś oznacza, że spadek terenu postępuje od działki skarżących, a nie w kierunku ich działki. Z tych też względów zarzuty co do spływu wód opadowych nie znajdują oparcia w stanie faktycznym. Mając te okoliczności na względzie Sąd oddalił skargę.