II SA/Wr 2725/00
WyrokWSA we Wrocławiu2003-11-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać usunięcie nieprawidłowości w budynku, a jeśli tak, to czy może określić termin wykonania tych prac, uwzględniając sytuację finansową zobowiązanego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku, jeśli wystąpią przesłanki określone w art. 66 Prawa budowlanego. Przepisy te nie przewidują możliwości określenia w decyzji terminu wykonania nałożonych obowiązków, a ich wymagalność następuje z dniem uprawomocnienia się decyzji. Sytuacja finansowa zobowiązanego nie stanowi podstawy do zmiany terminu wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego, stwierdzając liczne pęknięcia i inne nieprawidłowości. Nakazał usunięcie tych wad oraz przeprowadzenie kontroli stanu technicznego obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Zakład Gospodarki Komunalnej, zarządca budynku, wniósł skargę do NSA, kwestionując możliwość wykonania remontu w krótkim terminie ze względu na brak środków finansowych i powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Zakładu Gospodarki Komunalnej w Ś.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w Ś. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 31 października 2000 r. (...) w przedmiocie nakazania usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalno-usługowym - oddala skargę.
Zawiadomieniem z dnia 19 lipca 2000 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego w Ś. przy ul. G. 5. W dniu 27 lipca 2000 r. przeprowadzono oględziny potwierdzające nieprawidłowy stan przedmiotowego obiektu. Wobec stwierdzenia tego faktu organ nadzoru budowlanego I instancji i wydał w dniu 21 sierpnia 2000 r. decyzję o znaku (...), którą nakazał:
1. Usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, a to:
- Licznych pęknięć nadproży okiennych
- Pęknięć w spoinach ceglanego nadproża drzwiowego oraz ubytków tynku
- Pęknięć w ceglanych sklepieniach łukowych
- Pękniętego ceglanego nadproża dachowego
- Zdeformowanej /częściowo/ posadzki z płytek terakota
- Poziomych pęknięć ścian w pomieszczeniu sklepu i w korytarzu
2. Przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności
technicznej i wartości użytkowej całego obiektu oraz estetyki obiektu, przez
osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności
oraz przedłożenie jej wyników. Ponadto w treści decyzji poinformowano
zobowiązanego, iż obowiązki nałożone w decyzji stają się wymagalne, gdy
decyzja stanie się ostateczna.
Od decyzji tej odwołanie złożył Zakład Gospodarki Komunalnej z siedzibą przy ul. K. J. 2 w Ś. wnosząc o jej uchylenie i ustalenie nowego terminu na wykonanie obowiązków tj. do dnia 31 października 2001 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia 31 października 2000 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnienie organ stwierdził, iż stan techniczny przedmiotowego obiektu w pełni uzasadnia ingerencję służb nadzoru budowlanego jak również przemawia za koniecznością wykonania wymienionych w decyzji obowiązków. W sensie prawnym nie dostrzeżono uchybień, gdyż organ decyzyjny działał w oparciu o przepisy art. 66 pkt 1 i art. 62 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., które to przepisy są właściwe do nakazania wykonania określonych czynności w przypadkach analogicznych do stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania.
Nie wgłębiając się w poprawność nałożonych obowiązków, która wydaje się oczywista, przy czym nie kwestionuje jej nawet strona zobowiązana, odnieść należy się do argumentów podniesionych w odwołaniu. Zakład Gospodarki Komunalnej wystąpił z wnioskiem o ustalenie nowego terminu na wykonanie obowiązków wskazując datę 31 października 2001 r. Przyczyną warunkującą prolongatę terminu jest w opinii strony brak środków finansowych przewidzianych na ten cel.
Nie jest rolą Powiatowego ani Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego badanie sprawy w aspekcie możliwości finansowych zobowiązanego. Organy te działają w oparciu o ustawę Prawo budowlane i przepisy pokrewne i nie mają możliwości ingerencji w odrębne zagadnienia.
Organy decyzyjne nie mogą również zmienić terminu wykonania zawartych w decyzji czynności ze względu na wymowę przyjętych za podstawę prawną przepisów.
Zdaniem organu konstrukcja art. 62 oraz art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. nie przewiduje dodatkowego elementu w postaci terminu realizacji nałożonych elementów. Ustawodawca nie przewidział w przytoczonych przepisach terminu, gdyż w rzeczywistości wyznaczany jest on przez fakt uprawomocnienia się decyzji. Podkreślić należy, iż informacja zawarta w dyskryminowanej decyzji o konieczności realizacji obowiązków w momencie kiedy decyzja stanie się prawomocna nie wynika z woli organu decyzyjnego, lecz zawarta jest w przepisie.
Pozostałe wywody dotyczące wpływu powodzi i innych czynników na stan techniczny obiektu uznano za bezprzedmiotowe w niniejszej sprawie. Nie znajdując możliwości przychylenia się do wniosku o zmianę terminu oraz nie znajdując podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości zaskarżonego aktu administracyjnego orzeczono jak wyżej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Gospodarki Komunalnej w Ś. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z utrzymaną przez nią w mocy decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków nałożonych zaskarżonymi decyzjami albo uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w L.
W uzasadnieniu strona wskazała, iż podtrzymuje argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji PINB w L. oraz powołuje się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 października 2000 r. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że właściciel wynajmujący lokale za czynsz regulowany nie będzie ponosił kosztów bieżącej eksploatacji i remontów, które przekraczają wpływy z opłat najemców.
Ponieważ czynsze za lokale mieszkalne /z dwu lokali użytkowych w budynku, jeden jest sprzedany, drugi pusty zostanie sprzedany w najbliższym czasie/, nie pokrywają kosztów eksploatacji ani remontów. Gmina dotuje stronę skarżącą w zakresie eksploatacji i w miarę posiadanych środków na remonty. Jednak środki te nie są na miarę potrzeb, bo Gmina Ś. należy do najbiedniejszych w Polsce.
W tej sytuacji nakaz przystąpienia do remontu w terminie 30 dni od otrzymania decyzji jest praktycznie niewykonalny.
(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. podnosi w decyzji, że konstrukcja art. 62 i 66 ustawy Prawo budowlane nie przewiduje dodatkowego elementu w postaci terminu realizacji nałożonych obowiązków. Zdaniem strony skarżącej, należy odnieść się do ogólnych zasad wydawania decyzji. Art. 107 par. 1 Kpa określa warunki jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna. Rozstrzygnięcie, jakie ma być zawarte w decyzji administracyjnej może wyznaczać termin wykonania decyzji przypadający po jej uprawomocnieniu. Praktyka taka jest szeroko stosowana - wielu decyzji nie da się wykonać bezpośrednio po uprawomocnieniu, np. pozwolenie budowlane - decyzja określa w jakim terminie budynek winien być wybudowany.
Podobnie strona skarżąca wnosi by termin wykonania określić na 31.10.2001 r. bez określania w jakim terminie należy remont rozpocząć.
Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wnosi jak we wstępie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że skarga Zakładu Gospodarki Komunalnej w Ś. nie może być uwzględniona jako, że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organów nie dają podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Uchylenie bowiem decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.
Takie zaś wady i uchybienia nie występują w niniejszej sprawie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, zwaną w dalszym ciągu uzasadnienia Prawem budowlanym.
I tak zgodnie z art. 61 ww. ustawy właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym.
W przypadku zaś stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1/ jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
2/ powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo
3/ jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości /art. 66 omawianej ustawy/.
Podkreślić przy tym należy, że decyzja wydana na podstawie cyt. wyżej art. 66 Prawa budowlanego nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowego obowiązku tylko precyzuje ustawowy obowiązek i dodaje element pozwalający na skuteczne egzekwowanie jego wykonalności.
Wobec nie budzących wątpliwości ustaleń organu co do nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalno-usługowego w Ś. przy ul. G. 5, zagrażającego życiu i zdrowiu ludzi, a także bezpieczeństwu mienia - organ pierwszej instancji zobowiązany był w oparciu o cyt. wyżej przepis art. 66 pkt 1 i 3 w związku z art. 61 Prawa budowlanego nakazać skarżącej stronie jako zarządcy tegoż budynku /obiektu budowlanego/ usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie określonych w decyzji robót budowlanych.
W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że organom nadzoru budowlanego orzekającym w niniejszej sprawie nie można zarzucić, aby dopuściły się naruszenia prawa wydając zaskarżone decyzje nakazujące zarządcy przedmiotowego budynku wykonanie ściśle określonych robót remontowo-budowlanych.
Odwołać się tu należy do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które przyjęło, że norma prawna zawarta w art. 66 Prawa budowlanego, a w szczególności użyty w niej zwrot "(...) właściwy organ wydaje decyzję nakazującą (...)" - wskazuje, iż decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany.
Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści art. 66 pkt 1 - 3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości /por. wyrok z dnia 14 lipca 1998 r., IV SA 1420/96 - nie publ./.
Istotne jest w niniejszej sprawie, że skarżąca strona wnosząc odwołanie, nie kwestionowała zakresu nakazanych robót, wnosiła jedynie o ustalenie terminu wykonania /zakończenia/ tych robót, do dnia 31 października 2001 r.
Otóż zgodnie z art. 107 par. 1 Kpa - decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji.
Wskazać przy tym należy, że w myśl par. 2 art. 107 Kpa - decyzja może zawierać także inne składniki, o ile stanowią o tym przepisy szczególne.
Takimi zaś dodatkowymi składnikami decyzji są: termin, warunek, zlecenie. /por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2.wydanie C.H.Beck, W-wa 1998 str. 551/.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że postanowienia dodatkowe decyzji, takie jak: termin, warunek i zlecenie, mogą być składnikami decyzji tylko wówczas, gdy przepisy szczególne dopuszczają możliwość włączenia ich do decyzji.
Oznacza to zatem, że określenie terminu wykonania obowiązku będzie dopuszczalne jedynie wówczas, gdy przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę prawną decyzji administracyjnej będzie przewidywał możliwość określenia w tej decyzji daty wykonania obowiązku.
Cyt. wyżej przepis art. 66 Prawa budowlanego, stanowiący materialnoprawna podstawę wydania w niniejszej sprawie decyzji, nie przewiduje natomiast możliwości orzeczenia przez organ o terminie wykonania nałożonych obowiązków w decyzji administracyjnej.
Jeżeli tak, to zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że z dniem, gdy decyzja nakładająca obowiązek staje się ostateczna, podlega ona wykonaniu i na okoliczność tę nie może mieć żadnego wpływu sytuacja finansowa strony skarżącej.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje Naczelnego Sądu Administracyjnego, jako, że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej - nie wykazała, by tak decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego wydane zostały z naruszeniem przepisów tak prawa materialnego jak i prawa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w Ś. z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło