I SA 368/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia (del.) NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędziowie (del.) NSA Izabella Kulig - Maciszewska (del.) NSA Anna Lech Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004r. sprawy ze skargi Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o opłatach za zarząd 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2001 r. nr [...] 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu I SA 368/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].01.2002 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].08.2001 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności nieostatecznej decyzji Starosty Powiatowego w C. z dnia [...].06.2001 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością gruntową Skarbu Państwa, położoną w miejscowości K., oznaczoną jako dz. Nr [...] o pow. [...] ha, ustalonej dla Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych w K. Postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na wniosek Dyrekcji Regionalnej Lasów Państwowych z dnia [...].06.2001 r. złożony w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania. Wojewoda powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.01.1992 r., sygn. akt III SA 946/91 uznał taki wniosek za dopuszczalny i możliwy do rozpoznania w trybie nadzorczym, a nie odwoławczym. Regionalna Dyrekcja podnosiła w trakcie postępowania administracyjnego, że opłaty za zarząd zostały naliczone niesłusznie, bowiem nieruchomość ta została zakupiona na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z dnia [...].02.1976 r., i znajduje się w zarządzie Lasów Państwowych nie na podstawie decyzji administracyjnych wydanych na podstawie przepisów o gospodarce gruntami , odnoszą się do niej-przepisy ustawy o lasach, a nadto zarządza nią Nadleśniczy Nadleśnictwa K., który powinien być stroną postępowania. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyjaśnił, iż przedmiotowa nieruchomość jest położona na terenie skoncentrowanej zabudowy mieszkaniowej i rezerwy dla strefy mieszkaniowo - usługowej, jest zabudowana budynkami Nadleśnictwa, w związku z takim przeznaczeniem w planie nie jest lasem i wobec tego podlega przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami, a co za tym idzie korzystanie z niej wiąże się z koniecznością ponoszenia opłat rocznych. Nadto Prezes stwierdził, iż istotnie decyzja Starosty powinna być skierowana do Nadleśniczego Nadleśnictwa K., ale takiej usterki nie można uznać za rażące naruszenie prawa, ponieważ skierowana jest do jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych. Skargę na tę decyzję wniosła Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w K., domagając się jej uchylenia i podnosząc, że z dniem podpisania aktu notarialnego nieruchomość znajduje się w zarządzie Lasów Państwowych i podlega przepisom ustawy o lasach, która używa pojęcia zarząd, jednak nie w znaczeniu zarządu odpłatnego, a nadto, że nieruchomością zarządza Nadleśniczy, który powinien być stroną decyzji. Odpowiadając na skargę Prezes wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem decyzje wydane w postępowaniu nadzorczym w obu instancjach są dotknięte wadami w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Wprawdzie Wojewoda [...] powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uznając, że dopuszczalne jest rozpoznanie wniosku strony o stwierdzenie nieważności nieostatecznej decyzji, złożonego przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jednak z poglądem takim nie można się zgodzić. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd wprost przeciwny. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wniesiony do organu odwoławczego przed upływem terminu do złożenia odwołania powinien być rozpoznany w trybie odwoławczym, a nie nadzorczym (por. wyrok NSA z 12.03.1981 r. SA 472/81 ONSA 1981, nr 1 poz. 21, z 7.05.1984 r. II SA 225/84, GAP 1987 nr 5, poz. 43, I SA 1891/01 nie publ., także uchwała SN z 19.07.1991 r., III AZP4/91 wokanda 1991 Nr 11). Postępowanie nadzorcze, czy każde inne mające na celu wzruszenie decyzji ostatecznej jest nowym postępowaniem w stosunku do decyzji wydanej w trybie zwykłym, toteż decyzja wydana w tym trybie przez organ I instancji powinna być poddana, na życzenie strony, kontroli w postępowaniu odwoławczym zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wymienioną w art. 15 kpa. W niniejszej sprawie zaś na skutek tego, iż Wojewoda [...] wniosek Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych dotyczący decyzji Starosty C. rozpoznał w trybie nadzoru, a nie odwoławczym, należy dojść do wniosku, iż postępowanie w sprawie opłat z tytułu zarządu nieruchomością stało się w istocie trzyinstancyjne, nie zakończyło się decyzją tegoż Wojewody jako ostateczną, ale decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Potwierdza to pogląd, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty powinien zostać potraktowany jako odwołanie. W sprawie organy nie rozważyły zarzutu podnoszonego przez skarżącą Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych, kto w istocie powinien być stroną decyzji o opłatach za zarząd nieruchomością. Decyzja Starosty C. z dnia [...].06.2001 r. ustala opłatę roczną poprzez zmianę stawki Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych w K. Z dniem 1.01.1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 ze zm.) Zgodnie z jej art. 75 ust. 1 i 2 okręgowe zarządy lasów państwowych stają się regionalnymi dyrekcjami Lasów Państwowych, a ich mienie mieniem zarządzanym przez regionalne dyrekcje, zatem od dnia 1.01.1992 r. nie ma takiego podmiotu jak Okręgowy Zarząd Lasów Państwowych w K. Taka usterka mogłaby być bez znaczenia w świetle art. 75 ust. 1 i 2 ustawy o lasach, jak uznał to Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, gdyby zostało bezspornie ustalone, iż przedmiotowa nieruchomość jest w zarządzie następcy prawnego Okręgowego Zarządu - skarżącej Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w K. Jak wynika z art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o lasach, Lasy Państwowe są państwową jednostką organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, reprezentującą Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia, mając określoną strukturę organizacyjną. W jej skład wchodzą m.in. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych, Regionalne Dyrekcje Lasów Państwowych i nadleśnictwa. Kierownicy tych jednostek tj. Dyrektor Generalny Lasów Państwowych, dyrektorzy regionalnych dyrekcji oraz nadleśniczowie reprezentują Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, każdy w zakresie swojego działania, art. art. 33 ust. 3 pkt 1, art. 34 pkt 1, art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie można się zatem zgodzić ze stanowiskiem Prezesa, że bez znaczenia jest kogo dotyczy decyzja, gdyż w istocie nieruchomości będącej w zarządzie jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych, skoro jednostki te reprezentują Skarb Państwa każda w zakresie swojego działania. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).