SA/Rz 1478/01

WyrokWSA w Rzeszowie2004-01-30

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie wyremontowanej stacji transformatorowej może zostać wydane, jeśli obiekt został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie zostało jednoznacznie zakończone?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego zostało wydane przedwcześnie. Kluczowe było stwierdzenie, że obiekt został wykonany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, prowadzone przez Inspektora Nadzoru Budowlanego, nie zostało jednoznacznie zakończone w sposób rozstrzygający o legalności obiektu przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewody o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie wyremontowanej stacji transformatorowej. Starosta wydał pozwolenie, mimo że stacja została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a postępowanie w sprawie samowoli budowlanej było w toku. Skarżący podnosił, że stacja została wybudowana nowa, a nie wyremontowana, oraz że dokumentacja techniczna dotyczyła innych obiektów. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, uznając, że postępowanie o pozwolenie na użytkowanie ocenia stan istniejący. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /del./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stacji transformatorowej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...] marca 2001 r. znak: [...], 2/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 10 zł /sł. dziesięć zł/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 3/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do momentu uzyskania prawomocności wyroku. SA/Rz 1478/01 UZASADNIENIE Wnioskiem z 11 stycznia 2001 r. [...] Zakład Energetyczny S.A. Rejon Energetyczny [...] wystąpił do Starosty Powiatowego w S. o wydanie decyzji na użytkowanie wyremontowanej stacji transformatorowej 15/0,4 kV P. IV. Decyzją z [...] marca 2001 r. znak: [...] , Starosta S. udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie wyremontowanej stacji transformatorowej 15/0,4 kV P. IV usytuowanej na działce nr ewid. 656/1 w P. przy ul. W. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że remont przedmiotowej stacji wykonany został bez wymaganego przez art. 28 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę. W sprawie samowoli prowadził postępowanie administracyjne Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, który decyzją nr [...] z [...] października na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem tj. opracowania inwentaryzacji powykonawczej i ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność do użytkowania omawianej stacji. Natomiast do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwestor załączył ekspertyzę zakresu wykonanych robót przy obiekcie, orzecznictwo techniczne dotyczące określenia charakteru robót sporządzone przez rzeczoznawcę budowlanego, orzeczenie stanu technicznego stacji transformatorowej opracowane przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, inwentaryzację powykonawczą. Po wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenie na użytkowanie stacji transformatorowej, A. S. wystąpił o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia śledztwa prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w S. w sprawie bezprawnego wybudowania przedmiotowego obiektu. Postanowieniem z [...] marca 2001 r. organ odmówił zawieszenia postępowania, gdyż stosownie do art. 98 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne organ może zawiesić, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Kwestia samowoli budowlanej była rozpatrywana zgodnie z właściwością rzeczową przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego i wydana została w tej sprawie wyżej przywołana decyzja, która z uwagi na brak odwołania stała się ostateczna. Wyrażone w wymienionej decyzji stanowisko Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznające roboty budowlane wykonane przy stacji transformatorowej jako remont potwierdzone zostały przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. W niniejszej sprawie nie można stwierdzić zgodności obiektu w sposób wskazany w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, a to z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę, ponieważ inwestor stosownego pozwolenia i decyzji o warunkach zabudowy nie miał, jednakże zgodnie z wyż. cyt. Decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego przedłożył dokumenty niezbędne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Od decyzji tej złożył odwołanie A. S., w którym podnosi, że ZE Rejon Energetyczny [...] bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudował nową stację transformatorową na działce nr 656/1 stanowiącą własność gminy P., położoną obok moich działek nr nr 655 i 654 oraz przeciągnął nową linie napowietrzną 15 kV nad moją działką nr 654. Powyższa decyzja dotyczy oddania do użytkowania tylko stacji transformatorowej nie uwzględnia linii napowietrznej. Stacja transformatorowa jako samodzielny obiekt bez linii elektrycznych nie spełnia swego zadania. Starosta Powiatowy na wizji lokalnej przeprowadzonej 22.02. 2001 r. stwierdził, że ten problem nie dotyczy starostwa. W sentencji decyzji organ udzielił pozwolenia na użytkowanie wyremontowanej stacji transformatorowej, jednakże jest to niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż obok stacji istniejącej została wybudowana stacja nowa wg załączonych zdjęć. Ekspertyza techniczna, orzeczenie techniczne i opinia dotyczą innych stacji transformatorowych. Ekspertyza techniczna (autor F. L.) dotyczy stacji transformatorowej na działce nr 140 i została wybudowana w 1960r. W tym czasie stacja (stara) nie istniała, więc nie można było dokonać jej oceny. Orzeczenie techniczne (autor J. Z.) dotyczy stacji zlokalizowanej na działce nr 650/1, która była wybudowana w 1967 r., a opinia nr [...] z września 2000r. dotyczy stacji transformatorowej wybudowanej w 1967r. Aby ekspertyza spełniła swój cel winna być wykonana przed przystąpieniem do wymiany obiektu budowlanego. Zgodnie natomiast z § 5 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 11.08.1998r. w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniwaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów ...... – pomiary kontrolne elektromagnetycznego promieniowania winny być wykonane bezpośrednio po pierwszym uruchomieniu nowego obiektu, a pomiarów takich nie wykonano. Wojewoda [...] prowadząc postępowanie odwoławcze, postanowieniem z [...] kwietnia 2001 r. znak: [...] zobowiązał Starostę do dostarczenia dokumentów potwierdzających przeprowadzenie postępowania określonego w art. 56 Prawa budowlanego i zawierają pouczenie o środku zaskarżenia do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W wykonaniu tego obowiązku starosta przesłał oświadczenie o braku sprzeciwu do użytkowania wyremontowanej stacji transformatorowej P. IV. W decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazuje, że użytkowanie stacji transformatorowej nie spowoduje naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich stosownie do art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest odrębnym, co do istoty w stosunku do pozwolenia na budowę, gdyż w toku postępowania o pozwoleniu na użytkowanie ocenia się istniejący stan faktyczny, a nie stan projektowany. Powołana natomiast ekspertyza techniczna sporządzona przez F. L. nie stanowi materiału dowodowego w postępowaniu przed organem administarcji architektoniczno-budowlanej i dlatego zawarte w niej błędy nie mają znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast sprawę budowy linii napowietrznej należy zgłosić do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S. wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji i przytoczył taką samą argumentację na poparcie wniosków jak w odwołaniu zaskarżonej decyzji.. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wnosi o oddalenie skargi, powołując się na stan prawny i faktyczny przedstawiony w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). W sprawach tych stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Zgodnie natomiast z art.134 wyżej cytowanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sprawowaną kontrolą obejmuje legalność zaskarżonego aktu tj. jego zgodność z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami postępowania administracyjnego w najszerszym wymiarze i to bez względu na to, czy związana z tym problematyka została poruszona w skardze. Artykuły 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwaną dalej k.p.a., nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z akt sprawy wynika, że poza sporem pozostaje kwestia, że objęty postępowaniem obiekt budowlany został wykonany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajduje się decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2000r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z poźn. zm.) , którą nałożono na [...] Zakład Energetyczny S.A. Rejon Energetyczny [...] obowiązek przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej i ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność do użytkowania stacji transformatorowej oraz został nałożony obowiązek uzyskania u Starosty S. pozwolenia na użytkowanie stacji transformatorowej. Z akt sprawy nie wynika, aby wyżej wymieniona decyzja była ostateczna, a sama decyzja o obowiązku dostarczenia dokumentów ze swej istoty nie jest decyzją, która rozstrzyga o ocenie legalności obiektu budowlanego. Dopiero, zatem po zakończeniu działań, o których mowa w art.51 Prawa budowlanego inwestor może się zwrócić o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Z tego też względu wydane pozwolenie na użytkowanie obiektu jest przedwczesne. Odnosząc się do pozostałych uchybień podkreślić należy, że wniosek złożony o wydanie pozwolenie na użytkowania narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jak i przepisy Prawa budowlanego. Przede wszystkim wniosek pochodzi od [...] Zakładu Energetycznego S.A. Rejon Energetyczny [...], a został podpisany jednoosobowo przez zastępcę dyrektora rejonu energetycznego. Stosownie do art. 30 § 3 k.p.a. działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Z przepisu art. 318 pkt 7 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. nr 94, poz. 1037 ze zm.) wynika, że zgłoszenie spółki akcyjnej do sądu rejestrowego powinno zawierać nazwiska i imiona członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki. Na podstawie takiego zapisu należy ocenić, kto w imieniu spółki może składać oświadczenia woli. Przepisy art. 56 i art. 57 Prawa budowlanego określają warunki wniosku pozwolenia na użytkowanie. Znajdujący się w aktach sprawy wniosek jak i załączniki do tego wniosku nie odpowiadają warunkom wymienionym w tych przepisach. Z art. 56 wynika, że inwestor w stosunku, do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych organy Inspekcji Ochrony Środowiska, Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy, Państwowej Straży Pożarnej o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. W aktach sprawy znajduje się tylko oświadczenie podpisane przez dyrektora rejonu energetycznego o braku sprzeciwu do użytkowania wyremontowanej stacji transformatorowej. Do oświadczenia tego nie zostały dołączone pisma skierowane do właściwych organów, ani też nie można ustalić czy upłynął 14-dniowy termin przeznaczony do zajęcia stanowiska przez ten organ. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zażąda uzupełnienia wniosku w tym zakresie. Postanowienie natomiast, którym Wojewoda nałożył obowiązek na Starostę do dostarczenia dokumentów potwierdzających przeprowadzenie postępowania określonego winno być zgodnie z dyspozycją tego przepisu skierowane do inwestora, a w związku z tym, że podstawę jego wydania stanowi art. 123 k.p.a., to postanowienie takie jest postanowieniem ostatecznym i nie przysługuje na nie zażalenie. Na postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego na podstawie art. 123 k.p.a. przysługuje zażalenie, jeżeli przepisy kodeksu tak stanowią. W tym przypadku brak jest stosownych uregulowań w Rozdziale 4 zatytułowanym "Dowody". Ponadto w ponownie prowadzonym postępowaniu należy jednoznacznie określić dokumenty, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Twierdzenia organu drugiej instancji o tym, że ekspertyza techniczna nie stanowi materiału naruszają przepis art. 58 Prawa budowlanego. Przede wszystkim też należy wyjaśnić, w jaki sposób zostało zakończone postępowanie prowadzone przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego, gdyż ma ono zasadnicze znaczenie dla ewentualnego prowadzenia postępowania o wydanie pozwolenia na użytkowanie oraz kto może działać w imieniu [...] Zakładu Energetycznego S.A. Rejon Energetyczny [...]. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd orzekł po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c, a o kosztach na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 152 wyżej cyt. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło