II SA/Ka 3155/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia: NSA /del. / Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia: NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi M.S., B.S. i T.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka , iż nie może być wykonywana w całości Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz.229 ze zm.- zwanej dalej prawem budowlanym z 1974r./ w zw. z art. 80 ust.1 i art.103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U..z 2000r. Nr 106 poz.1126 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym z 1994r./ z upoważnienia Burmistrza C. udzielono A.D. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o pow. użytkowej 31,70 m2 , położonego na działce nr [...] przy ul. D. w C. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wcześniejsze wydane w tej sprawie decyzje organów I i II instancji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie objętego postępowaniem budynku zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 marca 2000r. sygn. akt II SA 1057/98. W związku z treścią tego wyroku akta administracyjne dotyczące tego obiektu zostały przekazane według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w B. celem rozstrzygnięcia kwestii możliwości jego legalizacji. Budynek został bowiem wybudowany bez pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania prawa budowlanego z 1974r. Po rozpoznaniu tej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art.40 prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994r. nakazał A.D. wykonanie w tym obiekcie określonych w tej decyzji robót budowlanych oraz zobowiązał ją do wykonania i przedłożenia uzupełnionej inwentaryzacji architektoniczno -budowlanej tego budynku. Wykonanie tych obowiązków miało stanowić przesłankę rozpatrzenia przez właściwy organ w trybie art.42 prawa budowlanego z 1974r. sprawy w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornego budynku. Decyzja ta uzyskała co do meritum przymiot ostateczności po jej utrzymaniu w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...]. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] powiadomił Burmistrza C. o wykonaniu przez A.D. nałożonych na nią w/w decyzjami obowiązków, co zostało też dodatkowo stwierdzone w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]. Jednocześnie A.D. wniosła o wydanie jej pozwolenia na użytkowanie objętego postępowaniem obiektu. Dalej organ orzekający stwierdził, że obiekt ten znajduje się w dobrym stanie technicznym, nie stanowi zagrożenia dla życia lub mienia, znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy C. pod budownictwo jednorodzinne z możliwością jej adaptacji i planowanym zagęszczeniem /symbol planu [...]/, co przesądza o jego zdatności do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. W odwołaniu od tej decyzji T.S., B.S. i M.S. zrelacjonowali dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz postępowania przed NSA w przedmiocie legalizacji spornego budynku. Zaakcentowali, że jego usytuowanie w odległości 1,4 m od południowej granicy ich działki jest niezgodne z warunkami technicznymi odnośnie sytuowania budynków, obowiązującymi zarówno w czasie jego realizacji jak i w czasie sporządzania tego odwołania. Takie usytuowanie narusza prawo własności ich działki gdyż z uwagi na wysokość budynku /4.85 m/ powoduje jej zacienienie a nadto uniemożliwia im zagospodarowanie tej działki planowanym budynkiem mieszkalnym. W konsekwencji zachodzą określone w art.37 ust.1 pkt 2 i ust.2 prawa budowlanego z 1974r. przesłanki do nakazania jego rozbiórki. Okoliczności tych wbrew zaleceniom NSA zawartym w wydanym w sprawie tego budynku wyroku, organy nie wyjaśniły wydając bezpodstawne pozwolenie na użytkowanie. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy powyższe orzeczenie o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia art.138 § 1 pkt 1 Kpa i art.55 w zw. z art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994r. W uzasadnieniu decyzji potwierdził ustalenia poczynione przez organ I instancji oraz ich ocenę prawną. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdził, że obowiązujące przepisy nie uzależniają możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie od uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na inne niż wynikające z warunków technicznych sytuowanie budynków na działkach budowlanych. Wskazał nadto Wojewoda, że nie do organów administracji architektoniczno budowlanej należy orzekanie o nakazie rozbiórki budynków wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w odpowiedzi na skargę posłużono się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu administracyjnym. Skarżący dodatkowo podali, że zaskarżyli do NSA w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w K. z dnia [...] i sprawa z tej skargi zawisła pod sygn. akt II SA/Ka 6/01. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący powołali się nadto na wydany w sprawie sygn.akt II SA /Ka 6/01 wyrok z dnia 25 listopada 2002r. Stwierdzili też, że prowadzone po wydaniu tego wyroku postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie może z przyczyny którą Sąd nie będąc związany granicami skargi zobowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu /art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz.1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./. Zasadniczą przesłanką wydanego w oparciu o treść art.42 prawa budowlanego z 1974r. pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu było uzyskanie przymiotu ostateczności przez wcześniejszą decyzję organu nadzoru budowlanego wydaną na podstawie art.40 tego prawa. Chodzi mianowicie o w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...]. Decyzje te zostały jednakże uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 listopada 2002r. sygn.akt II SA/Ka 6/01. Tym samym zaistniała określona w art.145 § 1 pkt 8 Kpa podstawa wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu w sprawie zachodzi zatem sytuacja o jakiej mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy p.s.a. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] powinien się bowiem upewnić, że wydana w sprawie przedmiotowego budynku decyzja oparta na treści art.40 prawa budowlanego z 1974r. nie została zaskarżona do NSA. Wobec wniesienia na nią skargi powinien zaś zawiesić postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie – na podstawie art.97 § 1 pkt 4 Kpa. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że wcześniejsze zakończenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej związanej z wybudowaniem objętego postępowaniem budynku, stanowiło prawną przesłankę wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Związanie to wynika wprost z treści art.42 ust.1 w zw. z art.40 i w zw. z art.37 prawa budowlanego z 1974r. Konsekwencją takiego stanowiska jest zaś stwierdzenie, które będą miały na uwadze organy architektoniczno-budowlane przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że w przypadku gdy organy nadzoru budowlanego orzekną o likwidacji samowoli budowlanej w trybie art.40 prawa budowlanego z 1974r. i obowiązki nałożone zgodnie z tym przepisem zostaną przez adresata decyzji zrealizowane, to brak byłoby podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie w oparciu o treść art.42 ust.1 tego prawa /oczywiście przy uwzględnieniu treści ust.3 art.42/. Z tych też względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 8 Kpa oraz w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę.../Dz.U. Nr 153 poz.1271/. Rozpoznając ponownie sprawę zawiesi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie możliwości legalizacji objętego postępowaniem budynku gospodarczego. Chodzi przy tym o wydanie w tamtym postępowaniu decyzji ostatecznej która nie została zaskarżona do Sądu Administracyjnego, względnie która uzyskała w postępowaniu sądowym przymiot prawomocności. Postanowienie o zawieszeniu postępowania prześle organ odwoławczy organowi nadzoru budowlanego celem wydania przez ten organ postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, toczącego się przed tym organem po wydaniu w/w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2002r. sygn.akt II SAKa 6/01. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji orzeczono o jej niewykonywaniu /art.152 ustawy p.s.a./