I SA/Ka 2986/02

Dnia 26 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie: NSA Marek Kołaczek, WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Protokolant: Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty podatku na poczet zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych: oddala skargę W związku z nieuregulowaniem przez M. J. należności z tytułu podatku od środków transportowych, organ podatkowy – Prezydent Miasta T. wystawił tytuł wykonawczy, na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia zaległości z tytułu tego podatku od różnych środków transportowych za okres dotyczący 2001 r. W konsekwencji zajęcia egzekucyjnego wierzytelności podatnik [...] 2002 r. przekazał na rachunek bankowy Urzędu Miasta T. środki pieniężne w kwocie 3.220,78 zł. Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) zaliczył z powyższej wpłaty łączną kwotę 2.577,20 zł. na poczet zaległości podatkowej z tytułu podatków od środków transportowych oraz łączną kwotę 643,58 zł. na poczet odsetek za zwłokę. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. J. zarzucił organowi pierwszej instancji, iż bezprawnie zawyżył wartość ciążącego na nim zobowiązania o nienależne organowi odsetki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że podatnik nie zapłacił w terminie należnego podatku od środków transportowych. Ponieważ wpłacona przez niego kwota nie pokrywała zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, organ pierwszej instancji kierując się art. 55 § 2 ustawy ordynacja podatkowa dokonał – zdaniem Kolegium – prawidłowego zaliczenia dokonanej wpłaty proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę. Kolegium podkreśliło również, iż zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta T. nie określało wysokości odsetek. Odsetki ustalone zostały w decyzji określającej zaległość podatkową z tytułu podatków od środków transportowych za rok 2001. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. J. ponownie zakwestionował rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta T. w części dotyczącej wymagalności odsetek za zwłokę. Skarżący stwierdził, że roszczenia organu zostały bezprawnie zawyżone o kwotę odsetek, które są nienależne. Powołuje się przy tym na treść art. 56 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r.), z którego wynika, iż stawka odsetek za zwłokę wynosi 200% podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej przez Prezesa NBP. Skarżący podkreślał, że wskazana w powołanym przepisie stawka kredytu lombardowego nigdy nie została obwieszczona przez prezesa NBP, a jest uchwalana i ogłaszana przez inny organ państwa, tj. Radę Polityki Pieniężnej. Z powyższego wywiódł tezę, że skoro Prezes NBP "na potrzeby" Ordynacji podatkowej nie ustalił stóp kredytu lombardowego, wysokość odsetek nie można określać na podstawie stopy ustalonej przez Radę Polityki Pieniężnej. W konsekwencji stwierdza, że określenie obowiązku wyrażonego w art. 53 ustawy w związku z art. 56 stanowi rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Powołano się przy tym na pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2003 r. w sprawie I SA/ Ka 2306/01. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny w granicach swej właściwości bada kwestię legalności rozstrzygnięcia organu odwoławczego, tj. zgodności z obowiązującymi normami prawnymi, a uchybienia tego w zaskarżonym postanowieniu nie sposób się dopatrzyć. Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena zgodności z prawem wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta T., na podstawie którego dokonano zaliczenia wpłaconej kwoty na poczet: zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę. Ustalenie zaległości podatkowej oraz wysokości odsetek oparte zostało na oddzielnym rozstrzygnięciu – decyzji wymiarowej, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy. Organ pierwszej instancji winien był w swoim rozstrzygnięciu powołać się wprawdzie na art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926), ale powyższe uchybienie proceduralne pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że przepis ten został prawidłowo zastosowany. W świetle jego postanowień, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej od kwoty odsetek za zwłokę. W polu zatem oceny w niniejszym postępowaniu pozostaje wspomniany art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, a nie kwestionowany przez skarżącego art. 56 § 1. Z treści cyt. art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika jednoznacznie, iż wydanie decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej uprawnia organ podatkowy do zaliczenia dokonanych wpłat proporcjonalnie na zapłatę kwoty zaległości i odsetek za zwłokę. Nie stwierdzając naruszenia tego przepisu Sąd nie mógł wzruszyć zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Odnosząc się jednak do wywodów skarżącego dotyczących legalności zobowiązania do zapłaty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, należy stwierdzić, że również w tym wypadku tezy strony są chybione. Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 51 ustawy Ordynacja podatkowa, zaległością podatkową jest podatek nie zapłacony w terminie. Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki ustawowe (art. 53 § 1 cyt. ustawy), które zasadniczo obowiązany jest naliczyć sam podatnik (art. 53 § 3). Jeżeli jednak doszło do określenia zaległości podatkowej przez organ w warunkach, o jakich mowa w art. 21 § 3 Ordynacji, to odsetki za zwłokę nalicza organ podatkowy określając je na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (art. 53 § 4). Obowiązek płacenia odsetek w wypadku pojawienia się zaległości podatkowej, to kategoryczna i nie budząca wątpliwości interpretacyjnych zasada, w sposób jasny wyrażona w art. 53 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest fakt, iż taka zaległość powstała. Kwestionowany przez skarżącego art. 56 ustawy Ordynacja podatkowa (w brzmieniu obowiązującym do końca 2002 r.), pomimo wadliwej konstrukcji, wskazuje w jakiej wysokości muszą być pobierane odsetki od zaległości podatkowych. Wykładnia tego przepisu winna być dokonywana z uwzględnieniem ratio legis art. 53 Ordynacji podatkowej. Przeciwny pogląd, a w szczególności prezentowany przez skarżącego, prowadziłby bowiem do kwestionowania zasady wiodącej, wynikającej z art. 53, zgodnie z którą zaległości podatkowe muszą być obciążane odsetkami. Tym samym norma art. 56 § 1 zastępowałyby, a nie uzupełniała regułę zasadniczą. Taki tok rozumowania pozostaje w sprzeczności z celem i funkcją art. 53. Postanowienia art. 56 § 1 należy interpretować w taki sposób, by przepis ten mógł zapewnić realizację zasady wyrażonej w art. 53, a nie uniemożliwiać jej wykonanie. Nie ma powodów by nie podzielić analogicznego poglądu, wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2003 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ka 2306/01. Nadto zwrócić trzeba uwagę, iż organ podatkowy naliczając odsetki za zwłokę opiera się na stawkach ogłoszonych w obwieszczeniu Ministra Finansów w Dzienniku Urzędowym RP Monitor Polski (art. 56 § 3 ustawy Ordynacja podatkowa), wobec czego nie sposób dopatrywać się uchybień w jego działaniu. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271).