I SA/Lu 404/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA D. Małysz (spr.), Sędziowie WSA H. Chitrosz, NSA A. Kwiatek, Protokolant ref. M. Futyma, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi "A" spółki z o.o. w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania "A" spółki z o.o. w K. od decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], umarzającej postępowanie w sprawie restrukturyzacji, Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, iż wymienioną decyzją z dnia [...] organ I instancji umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem "A" spółki z o.o. w K. z dnia 15 listopada 2002 roku, w sprawie restrukturyzacji, jako bezprzedmiotowe, wskazując, że objęte tym wnioskiem zaległość za 2000 rok w łącznej kwocie zł.20602,00 oraz dodatkowe zobowiązanie w kwocie zł.6180,00 zostały zapłacone przelewem dnia 15 kwietnia 2002 roku, natomiast dodatkowe zobowiązanie podatkowe w kwocie zł.71735,70 stało się wymagalne w dniu 26 sierpnia 2002 roku, tj. 14 dni od doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania /z dnia [...], Nr [...]/. Wobec tego, stosownie do art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, należności objęte wnioskiem nie mogły być przedmiotem restrukturyzacji, a postępowanie było bezprzedmiotowe /art.208 Ordynacji podatkowej/. We wniesionym odwołaniu Spółka zarzuciła naruszenie art.2 pkt 3 i art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../ odnośnie dodatkowego zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją z dnia [...], gdyż zobowiązanie to wynikało z danych posiadanych przez organ podatkowy i znane było temu organowi, okoliczność zaś, że nie było wymagalne, nie ma znaczenia, bowiem wymagalność nie jest wymagana w świetle art.6 ust.1 pkt 1 powołanej ustawy. Również w części dotyczącej zaległości podatkowych za 2000 rok /zł.20602,00/ i co do dodatkowego zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją z dnia 12 kwietnia 2002 roku /zł.6180,00/ restrukturyzacja nie stała się bezprzedmiotowa - zapłata tych należności była obowiązkiem Spółki, gdyż decyzje były wykonalne, jednak zapłata nie zmienia faktu, że należności te były należnościami znanymi w rozumieniu art.2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji /../ i wynikały z tytułów wymienionych w art.6 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Ponadto strona podniosła, że art.208 Ordynacji podatkowej zastosowany został wadliwie, gdyż brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art.208 Ordynacji podatkowej i nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być prowadzone. Rozpatrując sprawę Izba Skarbowa nie podzieliła poglądów odwołania i wskazała, że - jak to wyjaśnił organ I instancji - objęte wnioskiem Spółki należności z tytułu zobowiązań podatkowych nie stanowią należności w rozumieniu art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../ z tego względu, iż na dzień 30 czerwca 2002 roku nie stanowiły one zaległości znanych organowi podatkowemu. Zaległości w kwocie zł.20602,00 i zł.6180,00 zostały zapłacone w dniu 15 kwietnia 2002 roku, zapłata zaś jest jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązań podatkowych - art.59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Dlatego nie można zgodzić się z argumentacją strony, że mimo zapłaty należności te stanowiły na dzień 30 czerwca 2002 roku zaległości Spółki. Fakt, że zapłata była obowiązkiem podatnika, nie przesądza o istnieniu zaległości po dniu dokonaniu zapłaty. Odnośnie dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie zł.71735,70, ustalonego decyzją z dnia 5 sierpnia 2002 roku, Izba Skarbowa za słuszne uznała stanowisko organu I instancji, że zobowiązanie to stało się wymagalne dnia 26 sierpnia 2002 roku, bowiem zobowiązanie takie powstaje z dniem doręczenia decyzji podatnikowi /art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej/. Natomiast zobowiązaniem nieuiszczonym w terminie, czyli zaległością podatkową, zobowiązanie takie staje się w razie upływu 14 dni od dnia doręczenia decyzji /art.51 § 1 Ordynacji podatkowej/. Stosownie do art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../ restrukturyzacji podlegają należności znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 czerwca 2002 roku stanowiące zaległości przedsiębiorcy. Kwota dodatkowego zobowiązania podatkowego ustalonego decyzją z dnia 5 sierpnia 2002 roku nie stanowiła należności znanej w rozumieniu art.6 ust.1 pkt 1 w związku z art.2 pkt 3 tej ustawy, bowiem nie była znana na dzień 30 czerwca 2002 roku. Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał także zarzut naruszenia art.208 Ordynacji podatkowej w związku z art.9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../ i stwierdził, że skoro wniosek nie obejmował należności, o których mowa w art.6 ust.1 pkt 1 tej ustawy i które stanowiłyby przedmiot postępowania restrukturyzacyjnego, to brak było przesłanek do zastosowania przepisów ustawy i rozpatrzenia wniosku w sposób pozytywny dla Spółki lub też w sposób nieuwzględniający żądania z powodu braku okoliczności uzasadniających wydanie decyzji w sprawie warunków restrukturyzacji. Wniosek był bezprzedmiotowy już w dacie jego złożenia, gdyż Spółka nie posiadała na ten dzień należności znanych na dzień 30 czerwca 2002 roku stanowiących zaległości podatkowe w zakresie objętym wnioskiem. Na powyższą decyzję "A" spółka z o.o. w K. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając naruszenie przy jej wydaniu art.2 pkt 3 i art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców oraz przepisów postępowania, w szczególności art.208 Ordynacji podatkowej, w uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała stanowisko prezentowane w toku postępowania podatkowego i podniosła, że zgodnie z art.6 ust.1 pkt 1 w związku z art.2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji /.../ restrukturyzacji podlegają należności znane organowi restrukturyzacyjnemu, a nie należności wymagalne, bezsporne zaś jest, że zobowiązanie z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w kwocie zł.71735,70 znane było organowi podatkowemu i wynikało z posiadanej przez ten organ dokumentacji, chociaż nie było wymagalne. Również co do należności zapłaconych restrukturyzacja nie jest, zdaniem strony, bezprzedmiotowa, skoro zapłata była obowiązkiem podatnika i musiała być dokonana. Fakt zapłaty nie pozbawił jednak tych należności statusu należności znanych w rozumieniu art.2 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji /.../ - ujawnione były one w dokumentacji organu podatkowego posiadanej już przed 30 czerwca 2002 roku i wynikały z tytułów wymienionych w art.6 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Opierając się na powyższym skarżąca stwierdziła, że sprawa winna być przez organy podatkowe rozstrzygnięta merytorycznie. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/ z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./ i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego Sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne /art.85 powołanej ustawy/. Stosownie do art.97 § 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art.13 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. Nr 155, poz.1287 z późn.zm./, określająca warunki restrukturyzacji należności publicznoprawnych od przedsiębiorców oraz zasady ustalania należności podlegających restrukturyzacji i tryb postępowania restrukturyzacyjnego /art.1 ust.1 pkt 1 i 2 tej ustawy/, stanowi w art.6 ust.1 pkt 1 lit.a/ i pkt 3, iż restrukturyzacji podlegają znane na dzień 30 czerwca 2002 roku zaległości z tytułu podatku od towarów i usług /z zastrzeżeniem niemającym znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jak też z tytułu innych podatków, co również nie ma znaczenia w sprawie/ i odsetki za zwłokę od tych zaległości podatkowych, przy czym z mocy art.9 pkt 1 wymienionej ustawy do restrukturyzacji należności wymienionych w jej art.6 ust.1 pkt 1 stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz.926 z późn.zm./. Skoro - jak wynika z przywołanego wyżej art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../ - restrukturyzacji podlegają zaległości z tytułu podatków, to zauważyć należy, że - zgodnie z art.51 § 1 Ordynacji podatkowej - zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Podatkiem jest natomiast publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej /art.6 Ordynacji podatkowej/, którego uiszczenie stanowi realizację zobowiązania podatkowego /por.: art.5 wymienionej ustawy/ i powoduje tego zobowiązania wygaśnięcie /art.59 § 1 pkt 1 tej ustawy/. Wobec powyższego, jeśli podatek został uiszczony, to nie istnieje zobowiązanie podatkowe ani zaległość podatkowa z tytułu tego zobowiązania podatkowego. Na równi z zaległością podatkową traktuje się także, między innymi, zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy /art.52 § 1 pkt 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 roku/. Zauważyć w tym miejscu należy, że określenie niezapłaconego w terminie podatku mianem zaległości podatkowej odpowiada znaczeniu, jakie słowo "zaległość" posiada w języku polskim, zaległością jest bowiem coś niezapłaconego lub niewykonanego w terminie, pieniądze, które powinny być, lecz nie zostały zapłacone /por.: "Słownik języka polskiego PWN", W-wa 1996, tom III, str.860/. Nawet zatem, gdyby odrzucić zawartą w Ordynacji podatkowej definicję zaległości podatkowej, to za zaległość z tytułu podatku mógłby być uznany tylko podatek, który powinien być, lecz nie został uiszczony, podatek zaś, który został uiszczony, chociażby po upływie wymaganego terminu, nie stanowi już zaległości. Jak wskazano wyżej, w sprawie nie jest sporne, że wymienione we wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2000 roku w łącznej kwocie zł.20602,00 oraz z tytułu dodatkowych zobowiązań podatkowych za te miesiące w łącznej kwocie zł.6180,00 zostały, wraz z należnymi odsetkami, uiszczone przez Spółkę w dniu 15 kwietnia 2002 roku. Zapłata ta spowodowała, że wymienione zaległości przestały istnieć, a przedmiotowe zobowiązania podatkowe wygasły. Trafnie zatem organy obu instancji przyjęły, że zaległości z tytułu podatku od towarów i usług i z tytułu dodatkowych zobowiązań podatkowych w tym podatku za poszczególne miesiące 2000 roku nie istniały we wskazanej w art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../ dacie 30 czerwca 2002 roku. Za zgodne z prawem uznać także należy stanowisko organów rozstrzygających sprawę co do należności z tytułu dodatkowych zobowiązań podatkowych za miesiące od czerwca do sierpnia 2001 roku w łącznej kwocie zł.71735,70. Zobowiązanie podatkowe z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług jest, jak wynika z art.27 ust.5 i 6 ustawy z dnia 11 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. Nr 11, poz.50 z późn.zm./, zobowiązaniem powstającym w sposób określony w art.21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, tj. z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania, i jest ono płatne w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji /art.47 § 1 Ordynacji podatkowej/. Wymienione we wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego zobowiązania podatkowe z tytułu dodatkowych zobowiązań podatkowych za czerwiec, lipiec i sierpień 2001 roku /zł.71735,70/, ustalone decyzją Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], doręczoną stronie dnia 12 sierpnia 2002 roku, powstały zatem w dniu 12 sierpnia 2002 roku, zaległościami podatkowymi stały się zaś z bezskutecznym upływem 26 sierpnia 2002 roku. Skoro należności, o których mowa, powstały dopiero w dniu 12 sierpnia 2002 roku, to - jak prawidłowo wywiodły organy podatkowe - nie można przyjąć, że były to należności znane organowi restrukturyzacyjnemu na dzień 30 czerwca 2002 roku w rozumieniu art.2 pkt 3 i art.6 ust.1 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji /.../. Aby bowiem można było mówić o należnościach wynikających z takich danych znajdujących się w posiadaniu organu restrukturyzacyjnego, jak zeznania, deklaracje, decyzje lub podobne, należności te musiałyby przede wszystkim istnieć we wskazanej dacie. W odniesieniu do należności z tytułu dodatkowych zobowiązań podatkowych za miesiące czerwiec - sierpień 2001 roku sytuacja taka, jak wykazano, nie miała miejsca. Jak wyjaśniono wyżej, zgodnie z art.9 pkt 1 powołanej ustawy o restrukturyzacji /.../ do restrukturyzacji należności wymienionych w jej art.6 ust.1 pkt 1 stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, ta zaś ustawa w art.208 § 1 stanowi, iż organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu tego przepisu oznacza brak przedmiotu żądania, w celu zrealizowania którego wszczęto postępowanie. W postępowaniu wszczętym wnioskiem podatnika złożonym w trybie art.12 ust.1 i 2 ustawy o restrukturyzacji /.../ sytuacja taka zachodzi, gdy żadna z należności wymienionych we wniosku nie jest należnością, która - w świetle art.6 ust.1 pkt 1 wymienionej ustawy - może być objęta restrukturyzacją. Powyższe oznacza, że zaskarżona decyzja zgodna jest z prawem, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art.151 powołanego wyżej prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.