II SA/Po 2949/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-01-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Radzicka, Sędzia WSA Alekdandra Łaskarzewska, As.WSA Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę może zostać utrzymana w mocy, jeśli zezwolenie na użytkowanie dotyczyło jedynie części budynku, a skarżący podnosi zarzuty niezgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji błędnie oceniły materiał dowodowy. Zezwolenie na użytkowanie dotyczyło jedynie pomieszczeń mieszkalnych, a nie całego budynku handlowo-mieszkalnego. W związku z tym organy powinny były zbadać zarzuty skarżącego dotyczące niezgodności wykonanych robót z pozwoleniem na budowę, a nie umorzyć postępowanie.Stan faktyczny
Skarżący A.M. kwestionował zgodność wybudowanego obiektu z pozwoleniem na budowę. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając zarzuty za niezasadne. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na prawomocną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący złożył skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa budowlanego i k.p.a. oraz błędne oparcie się na decyzji częściowego przyjęcia budynku do użytkowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Alekdandra Łaskarzewska /spr./ As.WSA Edyta Podrazik Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] Nr [....], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A.M. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska MK
Dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją nr [...] umorzył postępowanie w przedmiocie wydania decyzji na doprowadzenie robót do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę, której inwestorami są W. i R. małżonkowie H.
W uzasadnieniu podniesiono, że w trakcie przeprowadzonej kontroli obiektu położonego w S. przy ul. [...] inwestor dostarczył kopię prawomocnych decyzji oraz inne dokumenty wymagane decyzją na użytkowanie.
A.M. (sąsiad) podnosił, że obiekt został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę, wskazał na uchybienie w decyzjach Burmistrza.
Przeprowadzone postępowanie w ocenie organu I instancji wykazało, że zarzuty A.M. pozbawione są słuszności. Zostały uregulowane w załącznikach na podstawie, których została wydana decyzja na użytkowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.M. Zarzucił, że organ I instancji naruszył prawo budowlane i kodeks postępowania administracyjnego.
Dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, że podczas wizji lokalnej, która odbyła się dnia [...] 02.2001 r. na posesji nr [...] przy ul. [...] w S. ustalono, że budynek handlowo-mieszkalny jest zakończony, a inwestorzy W. i R .małżonkowie H. [...] znak [...] wydaną przez Burmistrza Słubic.
Ponadto ustalono, że budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] znak [...] wydanego przez Burmistrza oraz w oparciu o decyzję nr [...] z dnia [...] znak, [...] zmieniającą pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę w zakresie projektu budowlanego.
W ocenie organu odwoławczego decyzją organu I instancji o umorzeniu postępowania jest prawidłowa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że budowa jest zakończona, a wybudowany obiekt handlowo-mieszkalny został przez organ architektoniczno-budowlany przyjęty do użytku. Decyzja o przyjęciu do użytkowania jest prawomocna i ostateczna.
Zgodnie zatem z art. 110 kpa wiąże organ, który ją wydał oraz inne organy w postępowaniu administracyjnym.
Tym samym brak podstaw do wydania nakazu z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane. Wymieniony przepis ma bowiem zastosowanie jedynie do wykonywanych robót budowlanych. W sytuacji gdy obiekt jest zakończony, przyjęty do użytkowania, wydanie takiego nakazu byłoby sprzeczne z prawem.
Wydanie nakazu w trybie art. 51 cytowanej ustawy byłoby możliwe dopiero po wzruszeniu decyzji o przyjęciu do użytkowania wybudowanego budynku handlowo-mieszkalnego. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądziła, że obiekt został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym.
Skargę na powyższą decyzję złożył A.M.
Zarzucił organowi II instancji rażące naruszenie prawa budowlanego, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podniósł, że organ administracji niesłusznie oparł się na decyzji częściowego przyjęcia budynku do użytkowania. Oznacza to, że wbrew ustaleniom budowa spornego budynku nie została zakończona. A zatem doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem należy do obowiązków inspektora nadzoru budowlanego.
Skarżący wywiódł, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki, by nakazać doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę z dnia [...] 08.2001 r. wniósł o oddalenie skargi.
W ocenie organu zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, przepisów prawa procesowego w sposób wpływający na wynik sprawy.
Zarzuty dotyczące sfałszowania decyzji o częściowym zezwoleniu na użytkowanie winny być skierowane wraz z dowodami fałszerstwa do organu, który wydał decyzję, w formie wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1 kpa.
Wzruszenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje tylko na żądanie strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. W istocie bowiem rozstrzygnięcie organu administracyjnego pozostawało w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.
Powyższa nieprawidłowość została spowodowana wadliwie dokonaną oceną przeprowadzonych w sprawie dowodów.
I tak nie sposób było przyjąć za organem administracji, że Burmistrz udzielił pozwolenia na użytkowanie wszystkich pomieszczeń w budynku handlowo-mieszkalnym. Ze znajdującej się w aktach kopii decyzji wynika w sposób jednoznaczny, że zezwolenie dotyczyło jedynie pomieszczeń mieszkalnych w tymże budynku. Treść decyzji nie nasuwała żadnych wątpliwości. Tym samym ustalenia poczynione przez organ nie znajdują żądnego odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale.
W zaskarżonej decyzji organ administracyjny dopuścił się zatem naruszenia fundamentalnej zasady postępowania jaką jest zasada swobodnej oceny dowodów z art. 80 kpa.
Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w samowolę musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego, z zachowaniem określonych reguł oceny. Winna opierać się na materiale dowodowym zebranym przez organ, oprzeć należy ją na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego.
Organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla sprawy z zastrzeżeniem ograniczeń dot. dokumentów urzędowych, które w oparciu o art. 76 § 1 kpa mają szczególną moc dowodową.
Organ II instancji naruszył także i ten przepis przypisując decyzji zezwalającej na użytkowanie odmienną treść w stosunku do tego co zostało w niej urzędowo poświadczone.
Tym samym stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie uzależnione było od ustaleń, co do stadium wykonywanych robót, a w szczególności co do przedmiotu decyzji zezwalającej na użytkowanie.
Stwierdzenie wykonywania robót, obowiązywania decyzji ograniczającej zezwolenie na użytkowanie do określonych pomieszczeń spowodować powinno wnikliwe zbadanie zarzutów A.M., co do sprzeczności robót z wydanym pozwoleniem na budowę.
Dążąc do zadośćuczynienia zasadzie prawdy obiektywnej należało przeprowadzić w tym zakresie szczegółowe postępowanie dowodowe (art. 77 § 1 kpa).
Tylko wyniki tak przeprowadzonego postępowania umożliwiłyby rzetelne zbadanie zaistnienia przesłanek z art. 50 i 51 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.
Ponadto podkreślić należy, że przepis art. 50 i 51 cyt. ustawy stosuje się odpowiednio także w wypadkach robót wykonanych (art. 51 ust. 4 cyt. ustawy).
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt. 1 sentencji mając na względzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1270).
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz. 368 z późn.zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.).
/-/ E.Podrazik /-/ G.Radzicka /-/ A.Łaskarzewska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło