I SA/Wr 724/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Sędziowie sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), asesor WSA Tomasz Trybuszewski, Protokolant Starszy specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2026 r. sprawy ze skargi L. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 11 sierpnia 2025 r nr 0201-IEW2.4253.13.2025 w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2024 r. wraz z odsetkami za zwłokę i zabezpieczenia wykonania zobowiązania na majątku podatnika postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem wpisu od skargi. Ł. A. (dalej jako: Strona, Skarżący), pismem z 25 września 2025 r. wniosl skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako: DIAS) z dnia 11 sierpnia 2025 r. nr 0201-IEW2.4253.13.2025. W skardze podniósł zarzut naruszenia art. 144 § 1 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. dalej O.p.) przez jego wadliwą wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku, gdy w pełnomocnictwie pełnomocnik będący adwokatem wskazał adres do doręczeń elektronicznych, to organ może dokonywać doręczeń pod inny adres, w tym i na konto w systemie teleinformatycznym, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu, również w powiązaniu z art. 138c § 1 O.p., powinna prowadzić do wniosku, że organ jest związany adresem do doręczeń elektronicznych, wskazanym przez pełnomocnika w pełnomocnictwie; powyższe naruszenie doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 145 § 2 O.p. przez jego niezastosowanie, a w efekcie skutkuje brakiem wejścia zaskarżonej decyzji do obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę DIAS wygodził, że w udzielonym pełnomocnictwie wskazanie adresu ADE pełnomocnika profesjonalnego nie przesądza a jego pierwszeństwie w hierarchii doręczeń. W zakresie doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym zastosowanie znajdują zasady ogólne, tj. art. 144 § la oraz § 5 O.p. Zgodnie z ww. przepisem doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Wysyłka na ADE następować powinna dopiero w sytuacji, w której nie jest możliwe doręczenie na e-US lub PUESC albo w siedzibie organu podatkowego (hierarchia doręczeń z art. 144 § 1a O.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Ocena prawidłowości zaskarżonej decyzji nie jest możliwa z uwagi na stwierdzoną przez Sąd i dostrzeżoną także przez stronę postępowania przeszkodę, która powoduje, że skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143), dalej jako: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż zaskarżona decyzja nie została prawidłowo doręczona stronie skarżącej. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Przesłanki odrzucenia skargi zostały wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. W § 1 pkt 6 tego artykułu przyjęto, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi jest nieskuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia. W doktrynie i orzecznictwie aprobowany jest pogląd, że decyzje (postanowienia) niedoręczone to decyzje (postanowienia) nieistniejące, które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji (postanowienia), jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Wniesienie zażalenia na postanowienie wadliwie doręczone nie konwaliduje tej czynności (vide m. in. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. I FPS 4/21 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Choć ww. uchwała NSA dotyczyła doręczenia postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, to zdaniem Sądu jej konkluzję należy odnosić do każdej innej decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, a także do każdego zaskarżalnego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie decyzja DIAS została skierowana na adres pełnomocnika strony skarżącej inny niż przez nią wskazany, co w ocenie Sądu jest niezgodne z art. 145 § 2 O.p., w którym przyjęto, że ustanowionemu pełnomocnikowi pisma doręcza się pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. DIAS doręczył bowiem decyzję za pośrednictwem indywidualnego konta pełnomocnika na portalu e-Urząd Skarbowy. Z treści art. 35b ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131; dalej: uKAS) wynika, że e-Urząd Skarbowy jest systemem teleinformatycznym KAS służącym w szczególności do 1) załatwiania spraw przez organy KAS; 2) składania i doręczania: a) pism w sprawach dotyczących wydawania przez organy KAS wiążących informacji stawkowych, interpretacji ogólnych i interpretacji indywidualnych, w tym w zakresie określonym w art. 35a ust. 1, b) innych niż wymienione w lit. a pism pomiędzy organami KAS a osobami fizycznymi i jednostkami organizacyjnymi, z wyjątkiem pism w sprawach, o których mowa w art. 35a ust. 1. Z kolei zasady doręczania pism w postępowaniu podatkowym regulują przepisy Ordynacji podatkowej, a w tym art. 144 § 1a O.p., który, w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego. Sąd nie neguje, co do zasady, możliwości dokonywania w postępowaniu podatkowym doręczeń przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego e-Urząd Skarbowy oraz zasad, według których odbywa się doręczanie pism w tym systemie. Należy jednak wziąć pod uwagę, że w rozpoznawanej sprawie ustanowiony został pełnomocnik i to jemu doręczana była decyzja DIAS. Wobec tego organ był zobowiązany, zgodnie z wyżej przytoczonym art. 145 § 2 O.p., doręczać pisma na adres wskazany w pełnomocnictwie. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, która podnosi, że przepis ten ma charakter szczególny wobec regulacji uKAS dotyczących doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Ustawa ta w art. 35 do art. 35f określa w ogólny, ramowy sposób m.in. zasady wykonywania zadań przez organy KAS, a w tym także zasady składania pism przez podatników będących użytkownikami systemów teleinformatycznych KAS oraz doręczania przez organy KAS pism z wykorzystaniem tych systemów. Poza podatnikami w postępowaniu podatkowym występują także pełnomocnicy, do których nie odnoszą się bezpośrednio powołane wyżej przepisy ustawy KAS. W szczególności nie wynika z nich, aby zmieniały dyspozycję art. 145 § 2 O.p., nakazującego kierowanie pism na adres elektroniczny podany w pełnomocnictwie. Zgodnie z art. 138c § 1 O.p. "pełnomocnictwo wskazuje (...) adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wskazuje adres do doręczeń elektronicznych." Zatem wskazanie w pełnomocnictwie adresu elektronicznego do doręczeń, zdaniem Sądu, wiąże organ podatkowy, który nie może dokonywać w tym zakresie samodzielnych zmian. Dodatkowo wskazać należy, że w toku postepowania w niniejszej sprawie pełnomocnik zwracał się o zaniechanie błędnej praktyki i kierowanie korespondencji na właściwy adres. W tej sytuacji należy ocenić działanie organu jako świadome pomijanie woli strony wyraźnie wskazującej na żądany sposób doręczania korespondencji. Jet to niewątpliwie wada nie tyko samego doręczenia decyzji, ale też rażące naruszenie regół postępowania podatkowego. Wobec tego, skoro decyzja odwoławcza nie została skutecznie doręczona, to skarga na tą decyzję jest przedwczesna i podlegała odrzuceniu na podstawie 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie kwoty 100,00 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.