I SA/Gl 1416/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Anna Rotter (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2026 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 marca 2025 r. nr SKO.FE/41.4/27/2025/2680 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 marca 2025r. nr SKO.FE/41.4/27/2025/2680 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, organ odwoławczy) po rozpoznaniu zażalenia C sp. z o.o. w L. (dalej: spółka, skarżąca, zobowiązana) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. (dalej: Prezydent, organ pierwszej instancji) z dnia 31 grudnia 2024r. nr [...] oddalające skargę na czynność egzekucyjną. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026r., poz. 268, dalej: u.p.e.a.), art. 1 ust. 1, art. 2 i art. 17 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018r., poz. 570 ze zm.). Stan sprawy. Prezydent działając jako wierzyciel i organ egzekucyjny, wystawił 9 tytułów wykonawczych obejmujący zaległość z tytułu podatku od nieruchomości o numerach NP/213/18 z dnia 23.08.2018 r. (podatek za 2017 r.), NP/137/19 z dnia 22.07.2019 r. (podatek za 2018 r.), NP/45/20 z dnia 21.02.2020 r. (podatek za 2019 r.), NP/277/20 z dnia 28.12.2020 r. (podatek za 2020 r.), NP/5/21 z dnia 19.01.2021 r. (podatek za 2020r.), NP/21/21 z dnia 08.02.2021 r. (podatek za 2020 r.), NP/196/21 z dnia 13.12.2021r. (podatek za 2021 r.), NP/14/22 z dnia 20.01.2022 r. (podatek za 2021 r.), NP/89/22 z dnia 07.03.2022r. (podatek za 2021 r.). Na ich podstawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P S.A. (zajęcie nr [...] z dnia 15.12.2022r. odebrane przez dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 15.12.2022 r.). Spółka za pośrednictwem pełnomocnika wniosła do Prezydenta skargę na powyższą czynność egzekucyjną wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia tejże skargi. W skardze zarzucono, iż czynność jest bezskuteczna i nieważna, gdyż została dokonana z naruszeniem ustawy, co stanowi podstawę wniesienia skargi na zasadzie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Jak wyjaśniono, zajęcie obejmuje 9 tytułów wykonawczych, które nie zostały zaspokojone w całości, a w przypadku takiej czynności jak zajęcie wierzytelności, dla jej ważności niezbędne jest dokonanie z osobna zajęcia dla każdego tytułu wykonawczego. Następnie podano, iż jednoczesne zajęcie wszystkich tytułów "zbiorczo" jest bezskuteczne, z uwagi na brak środków i sposób zaksięgowania przez organ już uzyskanych środków wyłącznie na jeden tytuł wykonawczy. Zdaniem spółki skutkuje to tym, że zajęcie do pozostałych tytułów wykonawczych ujętych w tym zajęciu jest bezskuteczne. Po przywróceniu terminu do wniesienia skargi, Prezydent postanowieniem z dnia 31 grudnia 2024r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną. W uzasadnieniu wskazano, iż dokonano zajęcia w dniu 15 grudnia 2022r. doręczając przez elektroniczną skrzynkę podawczą dłużnikowi zajętej wierzytelności (bankowi P S.A.) zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Na tej podstawie bank dokonał częściowej realizacji zajęcia, przekazując do organu kwotę w wysokości 13 063,34 zł. Jak wskazano, wszczęcie egzekucji oraz zastosowanie skutecznej czynności egzekucyjnej nastąpiło przed doręczeniem odpisów tytułów wykonawczych i zawiadomienia o zajęciu zobowiązania spółce. Mając na uwadze, iż skarżąca podważyła prawidłowe doręczenie zawiadomienia zajęcia rachunku bankowego pod właściwy adres, Prezydent ponownie nadał w/w korespondencję. Korespondencja została odebrana dnia 12 grudnia 2024r. na adres pełnomocnika. Prezydent wskazując na wyrok NSA z dnia 23 listopada 2021r. sygn. akt III FSK 125/21 uznał, iż czynność zajęcia była skuteczna, jednak zastosowanie tego środka egzekucyjnego nie stanowiło przesłanki przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za 2017 rok. W konsekwencji Prezydent umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie podatku od nieruchomości za 2017 rok uznając, iż zobowiązanie to uległo przedawnieniu. Umorzono również postępowanie egzekucyjne w sprawie NP./137/19 ze względu na brak wejścia do obrotu prawnego decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2018 rok. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła zażalenie na postanowienie Prezydenta z dnia 31 grudnia 2024r. Spółka wniosła o uchylenie w/w postanowienia oraz o uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W zażaleniu nie wskazano żadnych zarzutów. SKO postanowieniem z dnia 6 marca 2025r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta z dnia 31 grudnia 2024r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Zdanie SKO organ pierwszej instancji zasadnie uznał złożoną przez skarżącą skargę za niezasadną. Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca nie prowadził ilościowego limitu tytułów wykonawczych wykazanych na zajęciach egzekucyjnych wierzytelności. Sytuację taką dopuszcza wzór tytułu określony w Rozporządzeniu Ministra Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2020r., poz. 2346) w tabeli "Dane dotyczące dochodzonych należności" przewidziano więcej pozycji, w których można ująć tytuły wykonawcze, a w uzupełnieniu zawartym w druku zajęcia (pkt 11) ustawodawca wskazał na sumy kilku opłat manipulacyjnych i wydatków, które mogą dotyczyć różnych tytułów wykonawczych. Ponadto w uwagach druku zajęcia egzekucyjnego wprost wskazano na możliwość realizacji więcej niż trzech tytułów wykonawczych jednego wierzyciela. W rezultacie, jak stwierdziło SKO, Prezydent zasadnie uznał zarzut skargi za niezasadny. Wyjaśniono, iż na zgodność czynności z prawem nie miało wpływu, to czy w dniu zajęcia na rachunku były środki. Jak zaznaczono, Prezydent prawidłowo wyjaśnił, że wyłącznie częściowa realizacja zajęcia egzekucyjnego nie powoduje, że zastosowana czynność egzekucyjna stanowiąca zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, nastąpiła z naruszeniem ustawy. W przekonaniu SKO fakt późniejszego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie wpływa na zgodność z prawem samego zajęcia i dlatego nie może być oceniana w tym postępowaniu. Dalej wskazano, iż dla skuteczności omawianego środka egzekucyjnego nie jest istotne, czy i kiedy doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (wyrok NSA z dnia 20.10.2006r. sygn. akt II FSK 952/06, wyrok WSA w Łodzi z dnia 30.03.2023r. sygn. akt III SA/Łd 763/22). W postanowieniu stwierdzono, iż brak jednoczesnego (późniejszego) doręczenia spółce zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nie warunkowało skuteczności zajęcia i nie mogło doprowadzić do jego uchylenia lub usunięcia stwierdzonej wady na podstawie art. 54 § 6 u.p.e.a. Uznano, iż analizowane zawiadomienie ma znaczenie dla oceny skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi na gruncie Ordynacji podatkowej. Spółka wniosła na postanowienie SKO w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną skargę do tut. Sądu. Spółka zaskarżyła postanowienie SKO w całości i wniosła o jego o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO a następnie zastosowanie w odniesieniu do zażalenia z dnia 21 stycznia 2025r. art. 64 § 2 k.p.a. Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której zażalenie z dnia 21 stycznia 2025r. na postanowienie Prezydenta w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną zawierało braki formalne, do uzupełnienia których powinna zostać wezwana skarżąca. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem postępowania administracyjnego, była skarga na czynność egzekucyjną, która została uregulowana w art. 54 u.p.e.a. W złożonej skardze na czynność egzekucyjną zarzucono, iż czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P S.A. (zajęcie nr [...] z dnia 15 grudnia 2022r.) jest bezskuteczna i nieważna, gdyż została dokonana z naruszeniem ustawy, co stanowi podstawę skargi na zasadzie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zarzucono, iż zajęcie obejmuje 9 tytułów wykonawczych, które nie zostały zaspokojone w całości, pomimo, że do ważności takiej czynności niezbędne jest dokonanie z osobna zajęcia dla każdego tytułu wykonawczego. Wskazano, iż zajęcie wszystkich tytułów "zbiorczo" okazało się bezskuteczne, z uwagi na brak środków i sposób zaksięgowania przez organ już uzyskanych środków wyłącznie na jeden tytuł wykonawczy. Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Stosownie do art. 1a pkt 2 tej ustawy przez czynność egzekucyjną rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W orzecznictwie wskazuje się, że "określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 5 maja 2021 r., III FSK 91/21 i przywołane tam orzecznictwo). Skarga na czynności egzekucyjne nie jest zatem uniwersalnym środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania egzekucyjnego. Służy ona ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. W jej ramach można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tej czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2021 r., wyd. 9, str. 362). W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015r., II FSK 290/13)" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2023r., sygn. akt III FSK 1100/22). Należy zauważyć, że treść art. 54 u.p.e.a. uległa zmianie na podstawie art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano, że "Podstawa wymieniona w punkcie 2 stanowi doprecyzowanie obowiązującego przepisu mówiącego o skardze na czynność dokonaną przez organ egzekucyjny. Przepis ten nie wskazuje jednak wady czynności egzekucyjnej, która jest podstawą skargi, co powoduje, że przesłanki do jej złożenia nie są jasne i budzą wątpliwości w zakresie ich stosowania. Z powyższego względu jednoznacznie określono, że skarga może zostać złożona w przypadku dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Ponieważ przepisy rozporządzeń wydanych na podstawie delegacji ustawowych służą wykonaniu ustawy, naruszenie tych przepisów stanowi również naruszenie przepisów, na podstawie których zostały wydane. Natomiast stosownie do postanowień art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji. Według § 2 powyższej normy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia. Zgodnie z art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Zatem w świetle powyższego skarga oparta na art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. może dotyczyć zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, bądź też zastosowania co prawda dopuszczalnego środka egzekucyjnego, jednakże w sposób naruszający ustawę. Sąd stwierdza, iż ustawodawca nie prowadził ilościowego limitu tytułu wykonawczych wykazanych na zajęciach egzekucyjnych wierzytelności. Powyższe wynika z wzoru tytułu określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2020r., poz. 2346), w którym w tabeli "Dane dotyczące dochodzonych należności" przewidziano więcej pozycji, w których można ująć tytuły wykonawcze. W uzupełnieniu zawartym w druku zajęcia (pkt 11) ustawodawca wskazał na sumy kilku opłat manipulacyjnych i wydatków, które mogą dotyczyć różnych tytułów wykonawczych. Ponadto w uwagach druku zajęcia egzekucyjnego wprost wskazano na możliwość realizacji więcej niż trzech tytułów wykonawczych jednego wierzyciela. Zatem zarzut odnoszący się do nieuprawnionego objęcia jednym zajęciem 9 tytułów wykonawczych, które nie zostały zaspokojone w całości należało uznać za niezasadny. Jak prawidłowo przyjęto, na zgodność czynności z prawem nie miało wpływu, to czy w dniu zajęcia na rachunku były środki. Wyłącznie częściowa realizacja zajęcia egzekucyjnego nie powoduje, że zastosowana czynność egzekucyjna stanowiąca zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, nastąpiła z naruszeniem ustawy. Ponadto prawidłowa jest konstatacja, iż fakt późniejszego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie wpływa na zgodność z prawem samego zajęcia i dlatego nie może być oceniana w analizowanym postępowaniu. Dla skuteczności omawianego środka egzekucyjnego nie jest istotne, czy i kiedy doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (wyrok NSA z dnia 20.10.2006r. sygn. akt II FSK 952/06, wyrok WSA w Łodzi z dnia 30.03.2023r. sygn. akt III SA/Łd 763/22). W złożonej do tut. Sądu skardze zarzucono naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której zażalenie z dnia 21 stycznia 2025r. na postanowienie Prezydenta w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, zawierało braki formalne. Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi podnieść należy, iż w rozdziale 11 Działu II k.p.a., w którym uregulowano instytucję zażaleń, brak normy, która wskazywałaby jakie wymogi winno spełniać uzasadnienie zażalenia. Jednocześnie zgodnie z art.144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast według art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Sąd zauważa, iż wniesione przez spółkę zażalenie na postanowienie Prezydenta z dnia 31 grudnia 2024r. zawierało wniosek o uchylenie w/w postanowienia Prezydenta. Zawarcie w zażaleniu powyższego wniosku wskazują, iż skarżąca nie była była zadowolona z postanowienia Prezydenta. Choć w zażaleniu nie zawarto szczegółowych zarzutów to, w ocenie Sądu, zażalenie spełnia wymogi zawarte w art. 128 w zw. z art. 144 k.p.a., Ponadto wniesione przez skarżącą zażalenie spełniało pozostałe wymogi z art. 63 k.p.a. Należy podkreślić, iż skarżąca nie wskazuje, jakimi konkretnie brakami formalnymi dotknięte było wniesione zażalenie. Ponadto zobowiązana zarzucając naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. nie wskazała jednocześnie czy i dlaczego naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r. poz. 143) skargę oddalił.