OSK 755/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędziowie NSA Edward Janeczko, Leszek Włoskiewicz /spr./, Protokolant Mariola Błaszczyk, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2004 r. sygn. akt II SA 291/03 w sprawie ze skargi "L." Bank S.A. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz "N." BANK S.A. w G. 120 /sto dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - uwzględniając skargę "L." Bank S.A. w Ł., którego następca prawnym jest "N." Bank S.A. w G. - wyrokiem z dnia 27 lutego 2004 r. II SA 291/03 uchylił decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 24 grudnia 2002 r. (...) oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia 18 października 2002 r. (...) nakazującą skarżącemu przywrócenie stanu zgodnego z prawem w procesie przetwarzania danych osobowych kredytobiorców, poprzez zaprzestanie zbierania uzyskanych w wyniku kopiowania dowodów osobistych danych osobowych w zakresie obejmującym imiona rodziców, wizerunek, rysopis i nieaktualne adresy zamieszkania. Sąd uznał, że - chociaż ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe /Dz.U. nr 140 poz. 939 ze zm./ nie zawiera regulacji określających zakres gromadzenia przez banki danych osobowych kredytobiorców w związku z zawarciem i realizacją umowy kredytu - bezpieczeństwo obrotu prawnego, zwłaszcza gdy chodzi o umowy o znacznym ciężarze gospodarczym, finansowym lub społecznym, wymaga dokładnej identyfikacji stron zawierających umowę i właśnie dane dodatkowe w postaci wizerunku czy rysopisu, oraz pozostałe dane objęte nakazem, mogą się w wielu przypadkach okazać niezbędne, zatem adekwatne do celów, w jakich są przetwarzane, w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych /Dz.U. 2002 nr 101 poz. 926/ będącego podstawą decyzji nakazowej. Sąd wyraził ponadto pogląd, że banki są w istocie instytucjami zaufania publicznego i dlatego wymaga zastanowienia, czy w odniesieniu do banków może znaleźć zastosowanie art. 23 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie danych osobowych, gdy jest to niezbędne do wykonywania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego. W skardze kasacyjnej - domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i oddalenia skargi "L." Bank S.A. w Ł. - Generalny Inspektor. Ochrony Danych Osobowych zarzucił naruszenie prawa materialnego, art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych, przez przyjęcie, że pozyskiwanie danych osobowych kredytobiorców w zakresie obejmującym imiona rodziców, wizerunek, rysopis oraz nieaktualne adresy zamieszkania, jest adekwatne w stosunku do celów, w jakich są przetwarzane, podczas gdy dane te nie pozostają w związku z oceną zdolności kredytowej i są pozyskiwane przy okazji utrwalania, przez kopiowanie, innych danych zawartych w dowodach osobistych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, domagając się oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, "N." Bank S.A. w G. podniósł m.in., że - stosownie do art. 112b Prawa bankowego, dodanego ustawą z dnia 1 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 91 poz. 870/, który wszedł w życie z dniem 1 maja 2004 r. - banki mogą przetwarzać dla celów prowadzonej działalności bankowej informacje zawarte w dokumentach tożsamości osób fizycznych. Odnosząc się do tej odpowiedzi, w piśmie z dnia 30 lipca 2004 r., Generalny Inspektor. Ochrony Danych Osobowych stwierdził, że podtrzymuje stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej, przy czym "w części odnoszącej się do przetwarzania przez Bank nieaktualnych adresów zamieszkania pozyskiwanych na podstawie tzw. starych, lecz nadal obowiązujących dowodów tożsamości". Generalny Inspektor. Ochrony Danych Osobowych wyjaśnił, że - w sytuacji, kiedy w użyciu pozostają jeszcze stare dowody osobiste, różniące się zakresem danych od nowych dokumentów właśnie o poprzednie miejsce zamieszkania - dla bezbłędnego ustalenia i udokumentowania danej osoby są wystarczające, zatem adekwatne do celu ich pozyskiwania, wyłącznie dane zawarte w nowych dokumentach, gdyż nie można różnicować osób w zależności od dokumentów, jakimi się posługują. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy. Nowelizacja Prawa bankowego - chociaż późniejsza niż będące przedmiotem sprawy decyzje - wprost potwierdza, że dotychczasowa praktyka bankowa nie była dowolna i odpowiadała celom, dla których banki przetwarzały wszelkie dane zawarte w dowodach osobistych. Wnoszący skargę kasacyjną w znacznej części ograniczył uzasadnienie powołanej podstawy i pozostał już tylko przy stanowisku, że dla celów bankowych nie są adekwatne dane dotyczące poprzednich miejsc zamieszkania, gdyż danych tych nie zawierają nowe dowody osobiste. Okoliczność, że w użyciu pozostają dwa rodzaje dowodów osobistych, różniące się zakresem zawartych w nich danych, nie oznacza, aby - tylko z tej przyczyny - adekwatne były wyłącznie dane zawarte w nowych dowodach osobistych, gdyż jest to zagadnienie dostępności niektórych danych, nie zaś ich przydatności dla celów bankowych. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.