II SA/Ka 3584/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie: WSA Włodzimierz Kubik asesor WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant: staż. Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi H. P. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nakazania wykonania robót budowlanych 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, ze decyzja ta nie może być wykonywana 2/ zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G., działając na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) – zwanej dalej prawem budowlanym, zobowiązał "[...]" spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., będącą właścicielem budynku położonego w G. przy ul. [...], do przedłożenia ekspertyzy technicznej. Przedmiotem ekspertyzy, sporządzonej przez rzeczoznawcę z listy PZiTB była kwestia bezpieczeństwa użytkowania mieszkania nr [...], położonego w przedmiotowym budynku, zajmowanego przez najemcę Z. S. Przyczynę wywołującą konieczność wykonania ekspertyzy, stanowiły ujawnione następstwa robót, wykonanych w pomieszczeniach sklepowych, położonych pod mieszkaniem nr [...]. Ekspertyza została wykonana przez J. O., członka Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa, wpisanego na wojewódzką listę rzeczoznawców budowlanych i złożona przez zobowiązaną Spółkę do organu I instancji. Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G., na podstawie art. 66 pkt 1 prawa budowlanego, zobowiązał "[...]" spółkę z o.o do wykonania zabezpieczenia lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., zgodnie z pkt 5 złożonej ekspertyzy technicznej, zawierającej zalecenia dotyczące zabezpieczenia stropu w mieszkaniu nr [...]. Odwołanie od tej decyzji złożył J. P., powołując się na działanie w charakterze pełnomocnika lokatorów budynku przy ul [...] w G., w tym imiennie Z. S. Do odwołania, co wynika ze spisu załączników, nie zostało dołączone pełnomocnictwo. Jak wynika natomiast z akt sprawy, w toku postępowania J. P., powołując się na swój status pełnomocnika, zwracał się o wydanie sporządzonej ekspertyzy technicznej, która został mu doręczona (karta 9 akt), brał udział w rozprawie w dniu 17 sierpnia 2001 r. jako reprezentant lokatorów (karta nr 8), i w ten sposób sygnował swoje pisma do organu I instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), umorzył postępowanie odwoławcze, przyjmując iż wnoszący odwołanie J. P. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu, "również ze względu na brak posiadanego pełnomocnictwa Z. S. do występowania w jego imieniu". Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach na tę decyzję wnieśli J. P. i Z. S., zarzucając naruszenie przepisów procedury, poprzez odmowę uznania J. P. za stronę postępowania oraz brak ustaleń w zakresie sytuacji prawnej i faktycznej Z. S. Skarżący zażądali uchylenia decyzji, dopuszczenia J. P. do czynności w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, zobowiązanie właściciela budynku do udostępnienia lokalów na parterze w celu przeprowadzenia niezależnej ekspertyzy oraz wydania przez Sąd zarządzenia tymczasowego w przedmiocie zabezpieczenia stropu. W uzasadnieniu skarżący argumentowali, że J. P., jako współnajemca lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku, ma interes prawny w prowadzonym postępowaniu, że jako lokatorzy mają prawo do niezależnej ekspertyzy oraz że Z. S. nie wyraża zgody na dokonywanie w jego mieszkaniu robót i nie zamierza się z niego wyprowadzać. Jako jeden z załączników do skargi złożono kopię pełnomocnictwa udzielonego w dniu [...]r. przez Z. S. J. P., do reprezentowania go we wszystkich sprawach związanych z naruszeniem prawa budowlanego w zajmowanym budynku. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując że skarżący J. P. nie posiada w sprawie interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, który nie uzasadnia przyznania statusu strony w postępowaniu. Odnosząc się zaś do działania J. P. w charakterze pełnomocnika, organ wskazał, że nie mogło ono odnieść skutku ze względu na brak złożonego pełnomocnictwa. Na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach J. P. oświadczył, że działa w charakterze pełnomocnika swej matki, H. P., najemczyni mieszkania nr [...] w budynku przy ul. [...] w G., która będąc obecną na sali, udzieliła mu swego pełnomocnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż podniesione w skardze. Sąd administracyjny, badając zgodność z prawem rozstrzygnięć organów administracji, w granicach danej skargi nie jest jednak związany podniesionymi w niej zarzutami i wnioskami, oraz powołaną podstawą prawną. Istotnie, jak zauważa organ II instancji, w postępowaniu administracyjnym przyznanie przymiotu strony zależy od stwierdzenia istnienia własnego interesu prawnego lub obowiązku. Strona w postępowaniu nie jest jednak zobligowana do działania osobistego, może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. W rozpatrywanej sprawie odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione z wyraźnym powołaniem się na działanie w charakterze pełnomocnika lokatorów budynku; wynika to zarówno z nagłówka odwołania z dnia [...]r. (karta nr 13), jak i z treści uzasadnienia, w tym również używanych form gramatycznych. Co więcej, także przebieg postępowania w I instancji, co zostało wyżej opisane, wskazywał na powoływanie się przez J. P. na umocowanie do działania w udzielonym mu przez lokatorów pełnomocnictwie. Wobec braku dokumentu tego pełnomocnictwa w aktach sprawy, organ administracji winien był, zgodnie z art. 64 § 2 w związku z art. 33 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wezwać składającego odwołanie do uzupełnienia jego braków, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa, pod rygorem pozostawienie odwołania bez rozpoznania. W przypadku skutecznego usunięcia braku i przedłożenia pełnomocnictwa, przedmiotem badania przez organ odwoławczy byłaby oczywiście również kwestia legitymacji wnoszących odwołanie, czyli osób udzielających pełnomocnictwa i istnienia po ich stronie interesu prawnego w sprawie. Rozstrzygnięcie tej kwestii odnosiło by się jednak wówczas do zagadnienia istnienia interesu prawnego mocodawców, a nie pełnomocnika. Należy stwierdzić, że jak wynika z akt sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, jakkolwiek zauważył brak pełnomocnictwa, na które powoływał się skarżący, to jednak nie przedsięwziął w związku z nim jakichkolwiek działań, mających wyjaśnić, w czyim imieniu odwołanie zostało złożone. Z istoty pełnomocnictwa jako instytucji prawnej wynika, że pełnomocnik działa w cudzym imieniu i na cudzą rzecz, nie musi zatem mieć własnego interesu prawnego w sprawie. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze ze względu na brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie. Niewątpliwie za prawidłowe należy uznać ustalenia organu odwoławczego co do braku interesu prawnego J. P. do działania w sprawie we własnym imieniu. Wadą postępowania, mogącą wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie, jest natomiast zaniechanie przez organ ustaleń co do charakteru działań J. P. i pozycji procesowej osób przez niego ewentualnie reprezentowanych. Przyjęcie, że J. P. działał we własnym imieniu i na swoją rzecz, należy w świetle ustalonego stanu faktycznego uznać za przedwczesne i poczynione z pominięciem wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. organ II instancji winien ustalić w jakim charakterze J. P. występuje w postępowaniu, wezwać do usunięcia ewentualnych braków odwołania poprzez dołączenie pełnomocnictwa a następnie rozważyć istnienie legitymacji procesowej po stronie osób składających odwołanie. Mając na uwadze przedstawione wyżej argumenty, Wojewódzki Są Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany. Rozstrzygnięcie w tym zakresie traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 209 ustawy postępowaniu przed sądami administracyjnymi.