II SA/Ka 3599/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Leszek Kiermaszek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik( spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant stażysta Aleksandra Żmudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dn. [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) umorzył postępowanie w sprawie remontu budynku gospodarczego na działce położonej w Ż. stanowiącej własność R. B. Postępowanie to zostało wszczęte na skutek zawiadomienia skarżącego P. S. Od decyzji tej odwołał się skarżący podnosząc jej wadliwość, a to niewłaściwe zakwalifikowanie wykonanych przez sąsiada robót budowlanych. Nadto podniósł on, że część przedmiotowego budynku gospodarczego na głębokości 30-40 cm i na długości 10 m wchodzi na jego grunt [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej ŚWINB) decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podniósł on, że wykonane roboty budowlane przez inwestora R. B. należy zakwalifikować zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.- tekst obowiązujący w czasie wydawania decyzji) jako remont, a więc wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonane roboty polegające na wymianie ściany zbudowanej ze zniszczonych cegieł na pustaki żużlobetonowe nie naruszyły konstrukcji budynku, którą stanowią drewniane słupy i belki na których wspiera się dach. Wyżej wymieniony remont powinien być poprzedzony dokonaniem zgłoszenia właściwemu organowi. Brak zgłoszenia, zdaniem ŚWINB winien skutkować zastosowaniem art. 50 i 51 Prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu, celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi jednak na spełnianie przez obiekt wymagań określonych przepisami prawa budowlanego, a także uwzględniając ciążący na właścicielu obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym, brak było podstaw nakazania wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Odnosząc się do kwestii naruszenia własności odwołującego się ŚWINB wskazał, że sprawy związane z ochroną własności i naruszaniem granic działek sąsiadujących nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego. W skardze P. S. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa poprzez brak wyjaśnienia czy sąsiad nie przeprowadził remontu częściowo na jego działce i bez jego zgody. W ślad za skargą na adres Sądu wpłynęły dodatkowo dwa pliki pism o toczonych przez skarżącego sporach z Urzędem Gminy w Ż. i innymi organami o granice działek i brak interwencji w sprawie przedostających się do jego budynku gospodarczego fekalii niewiadomego pochodzenia. W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty przytoczone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł on, że zaskarżona decyzja jest zgodna z wyrażoną w art. 7 kpa zasadą ogólną postępowania administracyjnego, uwzględniania słusznego interesu obywateli, którą należy odnieść również do wykładni prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie bowiem z dyspozycją zawartą w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – dalej zwanej p. s. a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja ŚWINB w K. i poprzedzająca ją decyzja PINB w Z. nie mogą się ostać bowiem wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności z naruszeniem ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania wymienionych decyzji, a także przepisów postępowania administracyjnego. Organ I instancji - zdaniem ŚWINB - błędnie zaliczył wykonane na działce R. B. roboty budowlane do bieżącej konserwacji i w związku z tym przyjął, że nie wymagały one dokonania zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego. Organ II instancji, zaliczył przeprowadzone roboty do kategorii remontu, o jakim jest mowa w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego i zasadnie ustalił w oparciu o art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, że roboty te wymagały dokonania przed ich rozpoczęciem zgłoszenia właściwemu organowi. Dodatkowo, stwierdził on , iż do wykonanych prac należy odnieść art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Stwierdzenie to ŚWINB oparł prawdopodobnie, na zawartym w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów NSA z 20 października 1997 r. ( sygn. akt OPS 3/97 w: ONSA 1998/1/3 ) rozróżnieniu robót budowlanych wymagających pozwolenia lub zgłoszenia, które jednak nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Konsekwencją poczynionych przez organ odwoławczy ustaleń, nie było jednak uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem uzupełnienia postępowania dowodowego i wydania decyzji doprowadzającej wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem, lecz decyzja utrzymująca w mocy wadliwe rozstrzygnięcie PINB. W opinii Sądu zebrane w sprawie dowody nie pozwalały na wydanie w tym stanie rzeczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, bowiem oparte było ono na zupełnie innych przesłankach. Nie może ostać się także pogląd, że w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku dokonania właściwemu organowi zgłoszenia projektowanych robót budowlanych można, po dokonaniu oględzin obiektu w którym roboty takie zostały wykonane umorzyć postępowanie administracyjne z powodu jego bezprzedmiotowości. Godzi się w tym miejscu podnieść, że w aktach sprawy, poza lakonicznym protokołem z oględzin przedmiotowego budynku z którego wynika, iż wykonana przez inwestora ściana o wymiarach 4,30 m x 1.20 m nie naruszyła elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego, brak jest jakichkolwiek innych dokumentów. W szczególności akta sprawy nie zawierają szkiców lub rysunków ilustrujących zakres przeprowadzonych robót budowlanych, pozwalających rozstrzygnąć czy była to budowa w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego czy też inny rodzaj robót budowlanych w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Brak ten mógłby zostać uzupełniony poprzez wykonaną powykonawczą inwentaryzację przeprowadzonych robót budowlanych. Zauważyć przyjdzie, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy również zaakceptował stan, w którym nie wyjaśniono do końca przebiegu granicy pomiędzy działkami stron. Akta sprawy nie zawierają bowiem żadnej mapy, na podstawie której można by ustalić usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego względem nieruchomości skarżącego, brak jest w nich także dokumentów potwierdzających tytuł prawny inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odesłanie wyjaśnienia tej sprawy do postępowania cywilnego przed sądem powszechnym na tym etapie postępowania, nie może uzyskać akceptacji. W ocenie Sądu, w tym konkretnym przypadku, nie jest to wyłącznie problem rozgraniczenia gruntów, czy też roszczeń z zakresu ochrony własności, gdyż jest to również jeden z elementów materiału dowodowego toczącego się postępowania administracyjnego. Wyjaśnienie sprawy przebiegu granicy pomiędzy działkami stron będzie miało wpływ na ocenę tego, czy został naruszony uzasadniony interes skarżącego, czy też nie. Nie powinno to budzić wątpliwości w świetle przepisu art. 30 ust. 1a ówczesnego Prawa budowlanego, z którego wynikał obowiązek dołączenia do zgłoszenia projektowanych robót budowlanych m.in. dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie jest dokumentem abstrakcyjnym, lecz dowodem stwierdzającym fakt, że projektowane roboty budowlane mają być wykonane w granicach nieruchomości, do której prawo dysponowania ma wnioskodawca. Należy zgodzić się z poglądem, że rozgraniczenie gruntów pozostaje poza sferą regulacji przepisów Prawa budowlanego i poza zakresem kompetencji organów administracji rządowej, jednak nie oznacza to, że fakt ten nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia podjętego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego na podstawie Prawa budowlanego. W sporze granicznym organ administracyjny winien spełniać funkcję mediacyjną. (Por. w tej kwestii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 1998 r. sygn. akt IV S.A./1108/96 – Lex nr 43286 ) Z tych względów należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 7, 77§ 1 i art. 78 § 1 kpa. Tym samym nie może być też uznany za trafny podniesiony przez ŚWINB w odpowiedzi na skargę argument, iż w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie winna znaleźć wyrażona w art. 7 kpa zasada ogólna postępowania administracyjnego - uwzględniania z urzędu słusznego interesu obywateli. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy PINB w Z. powinien przede wszystkim uzupełnić opisane wyżej braki w postępowaniu dowodowym i po rozstrzygnięciu charakteru wykonanych robót budowlanych zastosować tryb postępowania przewidziany w art. 51 bądź art. 49b Prawa budowlanego ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r nr 207, poz. 2016 ze zm.). W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art.145 § 1pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p. s. a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o art. 200 p. s. a.