II SA/Gd 2721/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący s. NSA: Jacek Hyla Sędziowie: NSA: Barbara Skrzycka - Pilch as. WSA: Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. II SA/Gd 2721/00 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 1 czerwca 2000r. Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.) nakazał Pani M. P. rozebrać samowolnie wykonany budynek letniskowy znajdujący się na działce na [...] w B. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że właścicielem działki nr [...] jest Pani M. P., która w okresie od 1990 roku postanowiła przedmiotowy domek letniskowy bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ I instancji zwrócił uwagę również na fakt, że zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy Karsin zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Karsin Nr XV/79/91 z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz.U.Urz.Woj.Gd. Nr 15, poz.120) działka nr [...] położona w obrębie B. oznaczona jest symbolem RL- tereny leśne. Od powyższej decyzji jej adresatka wniosła odwołanie podnosząc, że jej budynek nie jest trwale związany z gruntem i posiada tylko lekką konstrukcję, nie narusza wymagań ochrony środowiska w związku z czym jego rozbiórka nie jest uzasadniona. Odwołująca się zwróciła również uwagę na fakt, że w bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowane są trwałe obiekty budowlane takie jak: Ośrodek Wczasowy A, Ośrodek Wczasowy B, Ośrodek Wczasowy C, Ośrodek Wczasowy C i inne budynki. Rozpoznając to odwołanie organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję wydaną w trybie art.48 Prawa budowlanego w 1994r. w całości i nakazał M. P. rozebrać samowolnie wykonany obiekt budowlany o funkcji letniskowej znajdujący się na działce nr [...] w B. w oparciu o przepis art.37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku. Uzasadniając to orzeczenie organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie wizji lokalnej ustalono, że na terenie działki nr [...] w B. gm. K. znajduje się pełniący funkcję letniskową obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 8,00 x 6,00 m (+ tarasy), zakupiony wraz z gruntem w 1997r. przez Panią M. P. Ponieważ na jego wybudowanie właścicielka nie posiada wymaganego prawem pozwolenia ani zgłoszenia. Inspektor Nadgoni Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 01.06.2000r. nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89 poz.414 z 1994r. z późń.zm.). Rozpatrując przedmiotową sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji stwierdza, że zaskarżona decyzja jest merytorycznie prawidłowa, jednak niewłaściwie powołano podstawę prawną nakazu rozbiórki. Organ I instancji podejmując rozstrzygnięcie oparł się o przepisy Prawa budowlanego z 1994r. kierując się datą zakupu w 1997r. Natomiast w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono (pismo Pani M. P. z dn.30.08.2000r.), że przedmiotowy obiekt letniskowy powstał w 1983r. Fakt wykonania obiektu przed 1995r. powoduje, że zgodnie z art.103. ust.2 Prawa budowlanego z 1994r. zastosowanie w tym przypadku mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wobec powyższego organ wojewódzki powołał jako podstawę prawną orzeczenia art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. odpowiadający w swej istocie art.48 Prawa budowlanego z 1994r. przyjętego przez organ I instancji. W rozpatrywanym przypadku, zdaniem organu odwoławczego, poza stwierdzeniem braku zezwolenia na budowę (wymaganego na podstawie art.28 Prawa budowlanego z 1974r.), występuje również druga przesłanka uzasadniająca nakaz rozbiórki, gdyż powstały samowolnie obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Karsin zatwieidzonym Uchwą Rady Gminy Karsin Nr XV/79/91 z dnia 3 lipca 1991 roku (Dz.Urz. Woj. Gd. Nr 15 poz. 120 wraz z późń.zm.), przeznaczony jest pod teren lasów (ozn.sym.RL.). Zgodnie z art.37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 38, poz.229 z póżń.zm.), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Odnosząc się do argumentów wniesionych przez skarżącą organ wojewódzki wyjaśnił, ze przedmiotowy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę niezależnie od faktu nietrwałego związania z gruntem czy też jego przeznaczenia, co określa szczegółowo Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20.02.75r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U.Nr 8 z 19.03.75r. poz.48). Prawo budowlane nie przewiduje możliwości legalizacji samowolnie powstałych inwestycji budowlanych na terenach przeznaczonych w planie przestrzennym na inne cele (w tym przypadku tereny leśne). Fakt istnienia w pobliżu innych obiektów budowlanych nie ma wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż nie są one przedmiotem niniejszej sprawy. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Pani M. P. podnosząc, że w chwili uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego, na który powoływały się organy administracji przedmiotowy obiekt już istniał, że we wcześniejszym określie Nadleśnictwo nie kwestionowało istnienia zabudowy w tym miejscu, również władze gminy nie nakazywały wcześniej właścicielom użytkowania działek zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca podniosła również, że zabudowa w tym miejscu jest wieloletnia i przywrócenie na tym ternie gospodarki leśnej byłoby bardzo trudne i drogie. Mając na uwadze powyższe okoliczności wniosła ona o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na powyższą skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Oprócz tego organ odwoławczy stwierdził, iż zawarte w skardze zarzuty w istocie odnoszą się do ustaleń w zakresie zagospodarowania przestrzennego, które nie mogą być kwestionowane w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U.02.153.1271 z późń. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270). W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U..Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art.37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku, który stanowił materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia. W dacie orzekania przez organy administracji przepis ten określał, ze "Obiekty budowlane lub ich część, będąc w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju budowę". Z postanowień przytoczonego przepisu jednoznacznie wynika, że do nakazania rozbiórki niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest: a) postawienie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, b)znajdowanie się obiektu budowlanego na terenie, który w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest przewidziany pod zabudowę lub ten rodzaj zabudowy. Podkreślenia wymaga jednak, że obie te przesłanki badane są na różne daty. Pierwsza na datę budowania obiektu budowlanego, druga natomiast na dzień orzekania przez organy nadzoru budowlanego. To zróżnicowanie wynika z postanowień cytowanego przepisu i spowodowane jest jego ratio legis. Nie powinno się bowiem nakazywać rozbiórki obiektu budowlanego postanowionego na podstawie stosownych pozwoleń nawet jeżeli później zmienił się plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast postanowienia planu zagospodarowania są istotne w dacie prowadzenia postępowania w sprawie rozbiórki, w innym przypadku należałoby bowiem rozważyć możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W rozpatrywanym przypadku faktem bezspornym jest, że obiekt objęty postępowaniem został zbudowany z 1983 roku bez pozwolenia na budowę. Zgodnie z postanowieniami § 44 ust.2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno budowlanego w tej dacie zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę była budowa: 1) altanek nie przystosowanych do stałego zamieszkania na działkach w pracowniczych ogrodach działkowych, 2) pomników, posągów, kapliczek i innych podobnych obiektów kultu religijnego – na terenach cmentarzy oraz na terenach przykościelnych, związanych z wykonywaniem kultu religijnego. Obiekt stanowiący przedmiot postępowania nie mieścił się w kategorii. Jego budowa wymagała więc uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji wyraźnie określały, że działka nr [...] w B. jest gruntem leśnym, który w związku z tym w żadnym wypadku nie mógł być wykorzystany pod budownictwo letniskowe. Biorąc więc pod uwagę łączne spełnienie obu omówionych wyżej przesłanek należy stwierdzić, że organy nadzoru budowlanego nie miały możliwości podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia niż kwestionowane. Art.37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie wprowadził w tym zakresie luzu decyzyjnego organów administracji. Również okoliczności podnoszone przez skarżącą, że w bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się inne obiekty budowlane nie ma wpływu na prawidłowość decyzji. Przedmiotem tego konkretnego postępowania jest bowiem jedynie domek letniskowy usytuowany na działce nr [...] w B. Na marginesie tych rozważań należy zauważyć, iż jest to jedyne postępowanie odnoszące się do obiektów budowlanych położonych w B. Na prawidłowość rozstrzygnięć nie wpływa również fakt, że obiekt budowlany stanowiący przedmiot postępowania ma ponad 20 lat i nie stanowi zagrożenia dla środowiska, oraz trudności w przywróceniu gruntu do produkcji leśnej. W związku z tym rozstrzygnięcie podjęte przez organ administracji należało uznać za prawidłowe, a zatem skarga zgodnie z dyspozycją art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała oddaleniu.