II SA/Łd 1025/01

Dnia 25 lutego 2004 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Małgorzata Stahl (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant referent stażysta Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S.L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] (nr [...]); 2) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S.L. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. II S.A./Łd 1025/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...], nr [...]. W styczniu 1999 r. S.L. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień przewidzianych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne wszczęte powyższym wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego( Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4, mogą być kierowane, w trybie , o którym mowa w ust. 1 do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. Termin ten ma charakter terminu prawa materialnego w odniesieniu, do którego nie stosuje się proceduralnej instytucji przywrócenia terminu. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.L. wskazał, iż wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich złożył po upływie terminu z uwagi na trudności w uzyskaniu koniecznych dokumentów z Archiwum Państwowego. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie wskazując, iż decyzja wydana w I instancji jest zgodna z prawem, i nie istnieją możliwości przywrócenia przedmiotowego terminu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.L. wniósł o uchylenie decyzji i nakazanie organowi ponownego rozpatrzenia sprawy. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 145 a § 1 kpa, można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 kpa, również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją( umową międzynarodową lub ustawą), na podstawie , którego została wydana decyzja. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02 opublikowanym w OTK ZU 2003, nr 4, poz. 31 orzekł, iż art. 22 ust 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm. ) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił między innymi uwagę, na to, iż ustawa o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w pierwotnym kształcie nie zawierała żadnego granicznego terminu składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. Dopiero w roku 1997 ustawodawca postanowił taki termin wprowadzić – koniec roku 1997. Jednocześnie została rozszerzona lista tytułów uprawniających do uzyskania miana kombatanta. Spowodował oto konieczność przedłużenia terminu do końca 1998 r. Ustawodawca nie wprowadził jednak dla nowych kategorii kombatantów nowego terminu ograniczającego uzyskanie tytułu kombatanckiego, co czyniło de iure nowe przepisy niewykonalnymi. Dopiero wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy dokonana przez Kierownika Urzędu przyjęła, iż dla tych nowych kategorii uprawnień kombatanckich nie obowiązuje żaden termin składania wniosków o ich przyznanie. Doszło więc w praktyce do podziału kombatantów na tych, którzy utracili termin do dochodzenia swych praw i na tych, którzy w wyniku ,, nieuprawnionej wykładni" żadnym terminem nie są objęci. Trybunał uznał, że w stosunku do osób objętych szczególną ochroną wynikającą z art. 19 Konstytucji wprowadzenie takiego terminu stanowi naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji. W tej sytuacji , zważywszy na treść wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1271) orzekł , jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.