II SA/Lu 1026/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie asesor WSA Wiesława Achrymowicz, sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Protokolant st.sekr.sąd. Magdalena Flis, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. T. G., B. A. D., A. K., M. K., W. K., J. Z. T. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Działający z upoważnienia Wojewody Kierownik Oddziału Rozwoju Regionalnego, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J.T., B.D., M.K., A.K., W.K., S.S., M.S. i E.G. od decyzji Starosty z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że żądanie zwrotu dotyczy dawnej działki nr [...] o powierzchni 2900 m2 położonej w B przy ul. P. Działka ta stanowiła własność M.G. w ¼ części oraz J.M. i W.S. w ¾ części. Nieruchomość ta została przejęta na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Zjednoczenie Przemysłu [...] Delegaturę na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1959 r. nr[...]. Odszkodowanie zostało ustalone orzeczeniem tego samego organu z 27 lutego 1969 r., a do jego wypłaty został zobowiązany wnioskodawca wywłaszczenia. Wywłaszczona działka weszła w skład działki nr [...], arkusz 56, która z dniem 27 maja 1990 r. stała się z mocy prawa własnością Miasta, co potwierdza decyzja komunalizacyjna Wojewody z dnia [...] września 1994 r znak: [...]. Następnie działka nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste wraz z nieodpłatnym przeniesieniem budynków i budowli na rzecz Spółdzielni Niewidomych "[...]"umową z dnia [...] grudnia 1994 r. Rep. A nr [...], a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej Kw nr [...] wpisem z dnia [...] stycznia 1995 r. Aktualnie działka nr 98 została podzielona na działki nr [...] i nr [...] ale jej stan prawny nie uległ zmianie. Wywłaszczona działka wchodzi obecnie w skład działki nr [...] o powierzchni 0,6479 ha. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Odwołujący się, jako spadkobiercy właścicieli wywłaszczonej nieruchomości byli uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem o zwrot nieruchomości ale prowadzenie postępowania administracyjnego było w tejże sprawie bezprzedmiotowe z uwagi na treść art. 229 ustawy. Przedmiotowa nieruchomość została bowiem oddana w użytkowanie wieczyste, które zostało ujawnione w księdze wieczystej. Ponadto należy zauważyć, że przedmiotem rozstrzygnięcia sprawy był wniosek, w którym zgłoszono żądanie zwrotu nieruchomości nr [...] i organy mogły prowadzić postępowanie tylko w tym zakresie. O ile wszystkie strony będą zainteresowane podnoszoną w odwołaniu kwestią zwrotu działek nr [...] i nr [...] przy ul. Z. czy wypłatą odszkodowań z tytułu wywłaszczeń, to powinny złożyć stosowne wnioski, które zostaną rozpatrzone w odrębnym postępowaniu nie mającym wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli: E.G., B.D., A.K., M.K., W.K. i J.T. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnieśli w skardze, że zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca i pozostaje w sprzeczności z konstytucyjnie gwarantowaną ochroną prawa własności. Odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości narusza, w ich ocenie konwencje praw człowieka i nie czyni zadość obowiązkowi zadośćuczynienia za wyrządzone krzywdy przez państwo obywatelom. Wyjaśnili, że od 1992 r. czynili starania o zwrot bądź odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości. Zakwestionowali możliwość uznania postępowania za bezprzedmiotowe w sytuacji gdy wywłaszczona nieruchomość istnieje i nie została zagospodarowana na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Skarżący zarzucili także, że organy orzekające nie wzięły pod uwagę stanowiska NSA publikowanego w "Rzeczypospolitej" z [...] lutego 1999 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta prawa nie narusza. Zaskarżona decyzja, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./. Zgodnie bowiem z art. 233 tejże ustawy sprawy wszczęte lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Przepis art. 229 powołanej ustawy stanowi, że roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, gdy przed wejściem w życie ustawy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. W sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 229 ustawy brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania o zwrot nieruchomości, a zatem postępowanie ulega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. W rozpatrywanej sprawie wywłaszczona działka gruntu nr 88 /obecnie stanowiąca część działki nr ewid. [...] położona w B. została, jako własność miasta B., oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Niewidomych "[...]"w dniu 5 grudnia 1994 r., a prawo użytkowania wieczystego ujawnione zostało w księdze wieczystej Kw [...]w dniu [...] stycznia 1995 r. Z tego względu prowadzenie postępowania administracyjnego o jej zwrot byłoby, w świetle powołanego art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bezprzedmiotowe. Zaskarżona decyzja, wbrew twierdzeniom skarżących, nie pozostaje w sprzeczności z powołaną przez nich uchwałą NSA z 15 lutego 1999 r., OPS 15/98/, która dotyczy innego stanu faktycznego i rozstrzyga o możliwości realizacji roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, którą następnie uwłaszczono z mocy prawa inną osobę prawną, a wniosek o zwrot został złożony nawet po 5 grudnia 1990 r. ale nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Kwestionowanie przez skarżących podstaw faktycznych i prawnych do przekazania przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie mogło mieć znaczenia przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Właściciele wywłaszczonej nieruchomości lub ich następcy prawni byli uprawnieni do wystąpienia z wnioskiem do organu gminy o wydanie decyzji orzekającej o rozwiązaniu umowy użytkowania wieczystego i odebranie przedmiotowej nieruchomości lub też do wystąpienia z pozwem do sądu powszechnego o unieważnienie wskazanej umowy. Skarżący z możliwości takiej nie skorzystali a zatem organy administracyjne zobowiązane były do rozpoznania sprawy zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania. Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.