II SA/Łd 1133/02

WyrokWSA w Łodzi2004-02-24

Skład orzekający: T. Zbrojewski, R. Kubot-Szustowska, J. Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego wyrównawczego na podstawie ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek pielęgnacyjny powinien być wliczany do dochodu rodziny przy ustalaniu wysokości zasiłku stałego wyrównawczego. Zgodnie z definicją dochodu zawartą w ustawie o pomocy społecznej, zasiłek pielęgnacyjny mieści się w tej definicji, a organy prawidłowo zastosowały przepisy przy przeliczaniu świadczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uwzględnienia skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ I instancji zmienił decyzję o zasiłku stałym wyrównawczym, obniżając jego wysokość z uwagi na przyznanie żonie skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący zarzucił organom nieprawidłową wykładnię pojęcia "dochód" w kontekście ustawy o pomocy społecznej, twierdząc, że zasiłek pielęgnacyjny nie powinien być wliczany do dochodu rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie p.o. Sędziego WSA R. Kubot-Szustowska, Sędzia WSA J. Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę Decyzją z dnia [...] , Nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. – W. na podstawie art. 104, 108 i 163 k.p.a. oraz art. 43 ust. 2a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.) zmienił decyzję własną z dnia [...] wydaną w sprawie Nr [...] w ten sposób, że zasiłek stały wyrównawczy miał być wypłacany A. S. od miesiąca kwietnia 2002 r. w wysokości 277 zł 52 gr, pozostałe warunki decyzji pozostawił bez zmian i nadał swojej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W jej uzasadnieniu podał, że w związku ze zmianą dochodu (zasiłek pielęgnacyjny) w rodzinie A. S. , wysokość zasiłku stałego wyrównawczego ustalił jak wyżej. Od powyższej decyzji A. S. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. domagając się jej zmiany. W odwołaniu podniósł, iż Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. - W. zmniejszając przysługujący mu zasiłek stały wyrównawczy o kwotę zasiłku pielęgnacyjnego potraktował go jak dochód, co jego zdaniem, jest niezgodne z ustawą o pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] , K . O [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. Nr 79 z 2001r., poz. 856 ze zm.), art. 27 ust. 4 pkt. 2 w związku z art. 27 ust.6 pkt. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoją decyzję, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 27 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej podniosło, że zasiłek stały wyrównawczy, o którym mowa w tym przepisie, ustala się w przypadku osoby w rodzinie, jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 wskazanej ustawy było ustalone obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 9 maja 2001r. (M. P. Nr 15, poz. 243) i wynosiło od dnia 1 czerwca 2001r. w przypadku A. S. i jego rodziny kwotę 691,00 zł, co na jedną osobę stanowiło kwotę 345,50 zł. Przez dochód rozumie się sumę miesięcznych dochodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Ponadto, organ II instancji wskazał, iż z załączonej do akt dokumentacji wynika, że A. S. otrzymywał od sierpnia 2001r. zasiłek stały wyrównawczy w kwocie 345,50 zł na podstawie decyzji z dnia [...] , Nr [...] . W wyniku przyznania jego żonie zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 135,96 zł pobieranego aktualnie przez nią z Powiatowego Urzędu Pracy, organ I instancji musiał dokonać korekty pobieranego świadczenia i wyliczyć nową wysokość zasiłku stałego wyrównawczego uwzględniając w dochodach rodziny kwotę zasiłku pielęgnacyjnego. Natomiast w myśl powołanego wyżej przepisu kryterium ustawowe uprawniające do zasiłku stałego wyrównawczego wynosi 691,00 zł, a na jedną osobę 345,50 zł uwzględniając kwotę zasiłku pielęgnacyjnego 135,96 zł co na jedną osobę stanowi dochód 67,98 zł, zatem aktualnie zasiłek stały wyrównawczy będzie wynosił 277,52 zł . Dodatkowo, powołując się na treść przepisu art. 43 ust. 2a, 4 i 5 cyt. ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z uwagi na ujawnienie nowej okoliczności w sprawie tj. pobierania zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 135,96 zł przez żonę A. S. - zmienił się dochód rodziny, a MOPS Ł. - W. musiał dokonać przeliczenia wysokości zasiłku stałego wyrównawczego pobieranego przez stronę od sierpnia 2001r i ustalić jego nową wysokość, co też w tej sprawie zostało dokonane prawidłowo. Ponadto, organ II instancji podniósł także, iż kwota zasiłku stałego wyrównawczego jest ściśle reglamentowana i nie jest ustalana uznaniowo, a wszystkie przychody rodziny muszą być uwzględnione przy obliczaniu wysokości dochodu rodziny. Z kolei odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło, iż nie znalazło podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, gdyż organ pomocowy prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zgodnie z przepisami ustalił aktualną sytuację finansową wnioskodawcy oraz jego rodziny. Wbrew twierdzeniom strony prawidłowo do dochodu rodziny wliczył kwotę zasiłku pielęgnacyjnego właściwie wyliczając nową wysokość zasiłku stałego wyrównawczego. W dniu [...] A. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Ł. skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, iż Urząd Skarbowy oraz Urząd Gminy Ł. nie uznaje za dochód zasiłku pielęgnacyjnego, rodzinnego oraz dodatku mieszkaniowego, wobec czego, jego zdaniem, organy orzekające dokonały nieprawidłowej wykładni pojęcia "dochód" w kontekście ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dotyczy regulacji prawnej obowiązującej w dniu wydania decyzji. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit.c). W ocenie sądu, przy wydaniu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a kwestionowana decyzja znajduje oparcie w obowiązującym prawie. Podkreślić należy, że powołany przez organy obu instancji przepis art. 163 k.p.a. dopuszcza w określonych sytuacjach możliwość zmiany decyzji ostatecznej, o ile przepis szczególny tak stanowi. Takie szczególne uregulowanie zawiera przepis art. 43 ust. 2 a ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( Dz.U. z 1998r., Nr 64, poz.414 ze zm.), który nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek zmiany decyzji na niekorzyść strony nawet bez jej zgody, w przypadku zmiany przepisów prawa lub też zmiany w sytuacji dochodowej osoby pobierającej świadczenie z pomocy społecznej. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie miała miejsce zmiana sytuacji materialnej w związku z przyznaniem żonie skarżącego zasiłku pielęgnacyjnego. Warunki do otrzymania zasiłku stałego wyrównawczego określa przepis art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej i organy prawidłowo ustaliły, iż skarżący A. S. kryteria te spełnia. Również wysokość zasiłku została dokładnie określona stosownie do w art. 27 ust. 6 stanowiącego, iż w przypadku rodziny (w tym przypadku dwuosobowej), zasiłek ten ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie. Samodzielne, legalne definicje przywołanych pojęć w ustawie o pomocy społecznej zawiera art. 2 a ust.1 i brak jest podstaw, wbrew wywodom skarżącego, do odwoływania się w tej materii do innych regulacji prawnych. I tak, stosownie do art. 2 a ust. 1 pkt 2 ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego; w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących za dochód przyjmuje się wysokość podaną w oświadczeniu, potwierdzonym przez urząd skarbowy; nie stanowią dochodu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne płacone przez ośrodki pomocy społecznej. Tym samym, w rozumieniu cytowanej ustawy, zasiłek pielęgnacyjny uzyskany przez członka rodziny winien być wliczany do dochodu tejże rodziny, jako że mieści się w definicji dochodu danej przez ustawodawcę dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej. Natomiast zgodnie z art. 2 a ust.1 pkt 2 a, dochód na osobę w rodzinie lub kryterium dochodowe, to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w tej rodzinie lub sumę składników, o których mowa w art. 4 ust. 1, ustalonych zgodnie z wiekiem osób w tej rodzinie, podzieloną przez liczbę osób w rodzinie. W ocenie sądu organy prawidłowo zastosowały cytowane przepisy i dokonały stosownych wyliczeń nowej wysokości zasiłku stałego wyrównawczego należnego skarżącemu. Należy również podkreślić, że kwota zasiłku stałego wyrównawczego jest ściśle reglamentowana i nie jest ustalana uznaniowo. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie naruszyła obowiązującego prawa, należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło