II SA/Kr 2309/00

WyrokWSA w Krakowie2004-02-23

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Szkodzinska, Sędzia NSA Stanisław Biernat (spr), Sędzia NSA Jan Zimmermann

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, z uwagi na uzyskanie ich wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o utrwalenie władzy ludowej, jest zasadne, gdy skarżący twierdzi, że jego służba wojskowa wiązała się z walkami z UPA lub Wehrwolf?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Stwierdzono, że jedynym potencjalnym tytułem do przyznania uprawnień kombatanckich dla skarżącego, ze względu na datę rozpoczęcia służby wojskowej, mógł być art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, dotyczący walk z UPA lub Wehrwolf. Brak było jednak w aktach sprawy dowodów potwierdzających takie walki, a jedynie lakoniczne i nieudokumentowane twierdzenia skarżącego, podczas gdy ciężar dowodu spoczywał na nim.
Stan faktyczny
Skarżący S.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uprawnienia te zostały przyznane mu wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że jego służba wojskowa wiązała się z walkami z UPA i innymi grupami, co mogłoby stanowić podstawę do przyznania uprawnień na innej podstawie prawnej. Organ utrzymał swoją decyzję w mocy, uznając brak dowodów na walki z UPA lub Wehrwolf.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzinska Sędziowie NSA : Stanisław Biernat (spr) Jan Zimmermann Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2004r sprawy ze skargi S.S. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 24 sierpnia 2000r NR: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala - Decyzją z dnia 31.03.2000, NR [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 25 ust. 2 plrt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich S.S. , ur. [...] ., przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w K. w 1980 r. z tytułu utrwalania władzy ludowej. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane S.S. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach.... We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.S. podał, że był żołnierzem z poboru w II Brygadzie KBW, mp. B. Zakwestionował twierdzenie organu, że żołnierze tej brygady nie brali udziału w walkach z UPA i innymi bandami. Powołał się na wykaz MON, z którego ma wynikać, że jednostka, w której służył, brała udział w walkach z bandami od [...].1.1948 do [...].05.1954. Zdaniem S.S. zastosowanie przez organ art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... narusza art. 156 i inne przepisy k.p.a., bowiem stronie przysługują uprawnienia na podstawie art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . S.S. zakwestionował także powoływanie się przez organ na orzecznictwo Sądu Najwyższego. W dniu [...].08.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...] w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji. Ponadto organ powołał się na deklarację członkowską ZBoWiD S.S. , w której jest mowa o walkach z bandami na terenie woj. białostockiego i lubelskiego. Według informatora o organizacjach nielegalnych, wydanego w Lublinie w 1993 r. nie ma mowy o tym, aby na tamtych terenach i w czasie, kiedy S.S. odbywał służbę wojskową, prowadzone były walki z UPA lub Wehrwolf. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.S. zakwestionował wiarygodność informatora lubelskiego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł ojej oddalenie, powtarzając motywy swoich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W przypadku S.S. , który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po [...].06. 1947 r. jedyny tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że w aktach ZBoWiD znajduje się deklaracja skarżącego (k. [...]), z której wynika, że brał on udział w walkach z reakcyjnymi bandami na terenach woj. białostockiego i lubelskiego. Nie ma tam natomiast mowy o UPA ani Wehrwolf. Wzmianki skarżącego na ten temat w postępowaniu weryfikacyjnym są lakoniczne i nieudokumentowane, mimo że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, że przysługują jej uprawnienia kombatanckie. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że źródła historyczne ni potwierdzają, aby w drugiej połowie 1947 r. na terenie wskazanych, wyżej województw toczyły się walki z UPA lub Wehrwolf. Zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych . jest zatem zgodna z prawem. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło