II SA/Ka 3369/01
WyrokWSA w Gliwicach2004-02-23
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Małgorzata Korycińska, Iwona Bogucka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest właściwy do orzekania o rozbiórce ogrodzenia wzniesionego od strony drogi, jeśli nie ustalono jednoznacznie przebiegu i statusu prawnego tej drogi?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie mogą domniemywać przebiegu ani długości drogi publicznej. Konieczne jest dokładne ustalenie statusu prawnego drogi, w tym jej przebiegu i długości, na podstawie oficjalnej ewidencji prowadzonej przez zarządcę drogi. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu, że ogrodzenie zostało wzniesione od strony drogi publicznej, organ nadzoru budowlanego jest właściwy do wydania decyzji na podstawie przepisów Prawa budowlanego, a nakaz rozbiórki musi być sformułowany precyzyjnie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia wzniesionego przez A. C. na jego działce przy drodze gminnej. Skarżący kwestionował status prawny drogi, twierdząc, że jest ona krótka i nie zagradza drogi publicznej. Organy nadzoru budowlanego wydały decyzje nakazujące rozbiórkę, opierając się na przepisach Prawa budowlanego dotyczących ogrodzeń od strony dróg publicznych. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom wybiórcze traktowanie dowodów i brak właściwości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Łucja Franiczek /spr./ Sędziowie NSA /del./ Małgorzata Korycińska Asesor WSA Iwona Bogucka Protokolant referent Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. nr [...], 2) orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W dniu [...] r. A.C. poinformował Urząd Gminy w P. o zamiarze budowy ogrodzenia działki nr [...] w J. od strony wschodniej.
Pismem z dnia [...] r. grupa mieszkańców Gminy P. wystąpiła do Wójta tej Gminy o nadzór nad prowadzoną przez A. C. budową ogrodzenia, która zdaniem osób podpisanych na tym piśmie, może doprowadzić do częściowego zagrodzenia ulicy [...].
Następnie pismem z dnia [...]r. T.P. /jeden z autorów pisma z dnia [...] r./ zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o "podjęcie stosownych działań dotyczących przywrócenia ulicy [...] do jej normalnej funkcji jako drogi gminnej".
Zawiadomieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. poinformował A. C. i T. P. o wizji lokalnej na nieruchomości położonej w miejscowości J., ul. [...], która wyznaczona została na dzień [...] r. W protokole z przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że "od ulicy [...] w kierunku działek nr [...] i [...] prowadzi droga gminna o szerokości od 3 – 5.0 m. Droga jest utwardzona żwirem. Od początku drogi od działki nr [...] jest zastawiona". T. P. wniósł o ustalenie, czy ogrodzenie jest wykonane zgodnie z przepisami. Przedstawiciel Urzędu Gminy oświadczył, że droga w [...] r. została oznaczona jako posiadająca długość 100 m.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M., działając na podstawie art. 48 i 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 44 ze zm./ nałożył na A. C. obowiązek rozbiórki wykonanego ogrodzenia działki o nr [...] przy drodze gminnej. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że ul. [...] stała się drogą gminną na mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm./. Wskazano również, że wzniesione przez A.C. ogrodzenie zagradza dojazd do innych posesji, a nadto właściciel nieruchomości nie dokonał wymaganego przepisami zgłoszenia robót budowlanych od strony ulicy [...]. W aktach sprawy znajduje się co prawda zgłoszenie robót budowlanych jednakże od strony drogi powiatowej.
W odwołaniu od tej decyzji A. C. podniósł, iż grunt potraktowany jako droga publiczna jest w istocie jego własnością, gdyż nie wyzbył się go w sposób dobrowolny ani nie został wywłaszczony. Ze wszystkich dokumentów /map, wyrysów z ewidencji gruntów itp./ wynika, że zagrodzona przez niego część nieruchomości jest jego własnością i płaci od niej podatki. Dalej odwołujący się zarzucił organowi tendencyjność działania, objawiającą się jego zdaniem w trosce wyłącznie o interes T. P.. Nadto wskazał, że nie zgadza się ze stwierdzeniem, iż nie zgłosił wykonania robót budowlanych od strony drogi publicznej, gdyż nie traktuje ul. [...] jako drogi publicznej, a zatem wzniesienie ogrodzenia na tej części nieruchomości nie wymagało zgłoszenia.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126/ uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. i nakazał A. C. dokonanie rozbiórki części ogrodzenia działki nr [...] usytuowanego przy ul. [...] w P. /od strony granicy północnej i południowej/ zagradzającego przejazd drogą oraz części od strony granicy zachodniej działki na całej jej szerokości. Uzasadniając swoją decyzję, organ II instancji wskazał, że art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, iż budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Realizacja takiego ogrodzenia bez zgłoszenia stanowi samowolę budowlaną. Samowola taka nie podlega jednakże likwidacji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy wykonane ogrodzenie stanowi równocześnie urządzenie budowlane. Ogrodzenie staje się z kolei urządzeniem budowlanym w sytuacji funkcjonalnego związania z innym obiektem budowlanym np. budynkiem mieszkalnym. Z mocy art. 48 Prawa budowlanego rozbiórce podlegają jedynie będące w budowie lub wybudowane obiekty budowlane /ich części/ w przypadku wykonania ich bez pozwolenia budowlanego lub zgłoszenia. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie ogrodzenia związanego np. z budynkiem mieszkalnym nie jest budową obiektu budowlanego i dlatego w przypadku wymaganego zgłoszenia realizacja ogrodzenia bez spełnienia tego obowiązku stanowi wprawdzie samowolę budowlaną, lecz podlegającą likwidacji na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] r. Nr [...] ulica [...] zaliczona została do kategorii dróg lokalnych. Droga lokalna jest drogą publiczną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm./. Wobec tego, zdaniem organu, nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia podlega reżimowi prawnemu wynikającemu z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
W skardze na powyższą decyzję A.C. wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący podniósł, iż nie kwestionuje istnienia ulicy [...] jako drogi publicznej, zwraca natomiast uwagę, że ulica ta ma jedynie 100 metrów długości, natomiast jego działka znajduje się w odległości co najmniej 110 metrów od ulicy [...], co oznacza, że nie wykonał ogrodzenia zagradzającego przejazd ulicą [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił również wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego, a ponadto brak właściwości organu nadzoru budowlanego przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy. Powołując się na orzeczenie NSA sygn. akt SA 1758/96 skarżący wywiódł, że spory budowlane, których rozpoczęcie nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia nie mają cechy samowoli budowlanej, do likwidacji której uprawnione są organy nadzoru budowlanego, a wobec tego, o ile takie roboty wywołują negatywne skutki dla osób trzecich, to do rozwiązania powstałych sporów właściwym jest postępowanie przed sądami powszechnymi.
Skarżący nie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Udzielając odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do podniesionych w skardze zarzutów organ wskazał, że w niniejszej sprawie doszło do zagrodzenia częścią ogrodzenia ul. [...], to też rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego opiera się na przepisie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż ul. [...] jest ulicą ślepą, o długości 100 m, organ podniósł, że zarzut ten jest niezasadny, gdyż zgodnie z wykazem zawartym w Dzienniku Urzędowym Województwa C. Nr 6 z dnia [...] r. drogi lokalne miejskie i drogi gminne nie mają oznaczonej długości. Z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy P. wynika zaś, że ul. [...] oznaczona jest symbolem 7,9 Lw, którym oznaczono ulice lokalne dla obsługi zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej. Przebieg ulicy [...] wynika też z mapy ewidencyjnej.
Ustosunkowując się do wskazanych w odpowiedzi na skargę okoliczności, skarżący w piśmie procesowym, złożonym w dniu [...] r. podniósł, iż nie zgadza się ze wskazanymi w nim okolicznościami. Zdaniem skarżącego "organy wydając jakiekolwiek decyzje winny mieć na uwadze prawo i nie tylko kierować się jedną ustawą". W jego opinii istniejące dokumenty jak również stan prawny wskazują, że ul. [...] jest ulicą ślepą, miała 100 m, a obecnie można wnioskować, że uległa przedłużeniu o kilka metrów. W chwili, gdy skarżący zabiegał o udzielenie pozwolenia na budowę na planie była co prawda zaznaczona ta droga, jednakże rysunek planu nie może być uznany za dokument "stanowiący o sytuacji prawnej". Nadto droga ta, poza jego posesją przechodzi w miedzę, której granice trudno wyznaczyć. Wójt Gminy P. nie przedstawił uchwały Rady Gminy o przedłużeniu ul. [...], co zdaniem skarżącego świadczy o tym, że ul. [...] była drogą gminną na odcinku 100 m, a dalej stanowiła drogę wewnętrzną, zgodnie z treścią art. 8 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że drogi dojazdowe do gruntów rolnych są drogami wewnętrznymi. Skoro zatem przedmiotowe ogrodzenie nie zostało wybudowane na drodze publicznej, to zdaniem skarżącego przemawia to za przyjęciem tezy, iż w przedmiotowej sprawie właściwym jest sąd powszechny i na drodze przepisów prawa cywilnego niniejsza sprawa winna być rozstrzygnięta.
Zainteresowany T. P. jako właściciel działki nr [...], do granicy której zrealizowano sporne ogrodzenie podniósł, iż został zameldowany przy ul. [...]. Wszelkie pozwolenia na budowę, nawet udzielone jeszcze w [...] r. dla budynku usytuowanego w odległości 200 m od ul. [...], wskazywały zaś na istnienie spornej drogi jako ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty podniesione w skardze są nie do odparcia, a w związku z tym zachodziła
konieczność uchylenia decyzji organów obydwu instancji.
Przede wszystkim trzeba przypomnieć, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /art. 7 kpa/. Ponadto, jak wynika to z treści art. 77 kpa "organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy". Odnosząc powyższe regulacje do postępowania będącego przedmiotem badania przez Sąd nie można przyjąć, iż prowadzone postępowanie administracyjne czyniło zadość wskazanym w przywołanych przepisach kpa zasadom. Organy administracji mogą zaś podejmować działania jedynie na podstawie i w granicach prawa /art. 7 Konstytucji RP/.
Podstawową kwestią było ustalenie przez organy nadzoru budowlanego czy skarżący wznosząc ogrodzenie na swojej działce był zobowiązany do dokonania zgłoszenia zamiaru dokonania tej inwestycji.
Powołany przez organ II instancji przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie - tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, oraz pismo Wójta Gminy P. z dnia [...] r. w istocie nakłada na osobę chcącą wznieść ogrodzenie od strony drogi, ulicy, placu lub innego miejsca publicznego obowiązek zgłoszenia tego zamiaru. Zatem, w niniejszej sprawie istotnym było ustalenie, czy wzniesienie bez zgłoszenia ogrodzenia nieruchomości nastąpiło od strony drogi w rozumieniu Prawa budowlanego. Z przywołanej przez organ II instancji i znajdującej się w aktach sprawy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. nr [...] z dnia [...] r. wynika, że ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych, którego to faktu nie neguje również skarżący. Jednakże, zdaniem skarżącego, ulica [...] ma jedynie 100 m długości i kończy się około 10 m przed jego nieruchomością, a wobec tego nie zagrodził on drogi publicznej, a jedynie wykonał ogrodzenie na swojej nieruchomości, co nie wymagało zgłoszenia. Potwierdzeniem tego faktu jest również treść protokołu kontroli z dnia [...] r., w którym przedstawiciel Urzędu Gminy oświadczył, iż w [...] r. ul. [...] oznaczona była na długości 100 mb. Stwierdzić należy, iż w dacie wydania przez Wojewódzką Radę Narodową w C. uchwały z dnia [...] r., mocą której ul. [...] została zaliczona do kategorii dróg gminnych, obowiązywała ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. Nr 14 poz. 60 ze zm./ a obecnie – tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm./ oraz wydanie na podstawie art. 12 tej ustawy zarządzenie Ministra Komunikacji z dnia 6 czerwca 1986 r. w sprawie prowadzenia ewidencji dróg publicznych /M.P. z dnia 1 lipca 1986 r. Nr 18 poz. 122/. Na mocy § 9 pkt 4 obowiązującego wówczas zarządzenia, naczelnicy gmin prowadzili i aktualizowali wykazy, metryki i księgi inwentarzowe dróg gminnych, w których m.in. powinna zostać określona szerokość i całkowita długość drogi /§ 4 pkt 4, § 11 pkt 4 i § 12 pkt 3 cyt. zarządzenia/. Wskazać też przyjdzie, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zakres, treść i sposób ewidencji dróg publicznych regulowało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 28 lutego 2000 r. w sprawie numeracji i ewidencji dróg oraz obiektów mostowych /Dz.U. Nr 32, poz. 393 ze zm./, utrzymujące w mocy dotychczasową ewidencję. Wobec powyższego organy administracji publicznej prowadzące postępowanie w sprawie ustalenia legalności ogrodzenia winny ustosunkować się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności dotyczących długości tej drogi, a w szczególności uzyskać informację od właściwego zarządcy dróg gminnych na terenie Gminy P. o przebiegu i długości ulicy [...], wynikającą z prowadzonej ewidencji.
Wszak przebiegu drogi publicznej, tj. długości i szerokości, nie można domniemywać. Ustawodawca posłużył się terminem "droga" w kategoriach prawnych. Pod pojęcie to nie podpada zatem grunt stanowiący własność osób fizycznych, nawet jeżeli stanowi szlak komunikacyjny. Drogi gminne stanowią własność gminy /art. 2a ustawy o drogach publicznych/. Prawo budowlane nawiązuje zaś do pojęcia drogi, której ustawowa definicja zawarta została w art. 1 powołanej wyżej ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z tą regulacją, drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych. Drogi wewnętrzne jako drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych – drogi wiejskie, mimo ogólnej dostępności, które nie zostały zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych /art. 11 ustawy o drogach publicznych/, nie stanowią zatem drogi, bądź innego miejsca o charakterze publicznym, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych następuje zaś w drodze uchwały właściwego organu /poprzednio – wojewódzkiej rady narodowej, zaś od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm./ - organu gminy/. Uchwała o zaliczeniu drogi do kategorii dróg publicznych, mogła zaś dotyczyć jedynie drogi zidentyfikowanej co do jej przebiegu, a więc w oparciu o dane zawarte w ewidencji właściwego organu administracji. Zarówno budowa dalszego odcinka drogi, jak i modernizacja drogi, zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, wymagała uzyskania stosownego pozwolenia na budowę, a następnie uzupełnienia danych w ewidencji drogi. Przez sam fakt utwardzenia nawierzchni żwirem, czyli poprzez wykonanie czynności faktycznych, nie mógł nastąpić skutek prawny w postaci przedłużenia drogi publicznej.
Tożsame stanowisko należy wyrazić co do podnoszonych przez zainteresowanego T.P. okoliczności w postaci wydania pozwoleń na budowę, planów realizacyjnych i wreszcie zameldowania pod adresem przy ul. [...]. Nawet nadanie ulicy nazwy nie rodzi bowiem skutku prawnego w postaci zakwalifikowania wydzielonego pasa terenu do odpowiedniej kategorii drogi publicznej, podobnie jak wydanie decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Nie są to bowiem dokumenty urzędowe, zaświadczające o przebiegu drogi publicznej /art. 76 kpa/.
Wreszcie, odnosząc się do treści odpowiedzi na skargę wskazać przyjdzie, iż przebieg ulicy [...] nie wynika też z mapy ewidencyjnej znajdującej się w zasobie Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w M. Wszak nie chodzi o wyodrębnioną geodezyjnie działkę. Zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. z [...] r. ustala zaś jedynie przeznaczenie terenu pod ulice lokalne dla obsługi zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej o szerokości w liniach rozgraniczających 15 m /symbol planu 7.9.Lw/. Konsekwencją uchwalenia tego planu nie mogło być równocześnie zaliczenie wydzielonego pasa terenu do odpowiedniej kategorii dróg publicznych. Inne są też skutki prawne naruszenia terenu zarezerwowanego w planie miejscowym pod przyszłą budowę lub modernizację dróg. Przywrócenie stanu poprzedniego następuje bowiem w trybie art. 35 i 36 ustawy o drogach publicznych przez właściwy organ gminy. Oznacza to, iż organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do orzekania w sprawach samowolnego naruszenia zarezerwowanego pasa terenu w planie miejscowym. Dopiero stwierdzenie, że ogrodzenie zrealizowano bez zgłoszenia od strony drogi jako wydzielonego pasa terenu i zaliczonego do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, stanowi podstawę do wydania decyzji na gruncie Prawa budowlanego przez organ nadzoru budowlanego.
Gdyby zaś okazało się, że zarządca drogi do tej pory nie założył ewidencji w trybie przewidzianym przepisami wykonawczymi do ustawy o drogach publicznych, ustalenie statusu prawnego spornej części działki skarżącego nr [...], możliwe będzie dopiero po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej przejście własności wyodrębnionej geodezyjnie części nieruchomości na rzecz Gminy P. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, bądź podjęciu uchwały przez radę gminy o ustaleniu przebiegu drogi na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o drogach publicznych /w aktualnym stanie prawnym/.
Niezależnie od powyższych rozważań, działając z urzędu stwierdzić przyjdzie, iż decyzję organów obydwu instancji nie mogły się ostać także i z tego powodu, że orzeczony nakaz rozbiórki został sformułowany w sposób, uniemożliwiający jego wykonanie w drodze egzekucji administracyjnej. Nie wiadomo bowiem, jaki fragment ogrodzenia działki skarżącego podlega nakazowi rozbiórki od strony północnej i południowej, gdyż nie podano długości tego odcinka, co jak się wydaje, jest wynikiem braku danych o długości i szerokości ulicy [...].
Sąd Administracyjny nie podzielił też stanowiska organu odwoławczego, iż likwidacja samowoli budowlanej polegającej na budowie ogrodzenia od strony drogi bez wymaganego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, podlega reżimowi z art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy ogrodzenie to jest funkcjonalnie związane z innym obiektem budowlanym, np. budynkiem mieszkalnym. Zdaniem Sądu ustawodawca nie zróżnicował bytu prawnego ogrodzenia działki zabudowanej oraz niezabudowanej. Istotna jest jedynie kwestia usytuowania ogrodzenia od strony drogi, gdy idzie o wymóg zgłoszenia zamiaru jego budowy. Samo ogrodzenie stanowi zaś obiekt budowlany, którego realizacja następuje w formie budowy, o czym przesądza treść art. 3 pkt 1 i 7 oraz art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego. Stąd też samowola budowlana podlega likwidacji w trybie art. 48 tej ustawy.
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./, sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tej ustawy w związku z art. 97 § 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić decyzje organów obydwu instancji.
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego I instancji winien zatem uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie przebiegu ulicy [...] poprzez zasięgnięcie danych zarządcy tej drogi, wynikających z ewidencji. O ile zaś do tej pory ewidencji takiej nie założono w trybie przepisów wykonawczych do ustawy o drogach publicznych, wyjaśnienia wymagać będzie kwestia, czy podjęta została uchwała Rady Gminy P., ustalająca przebieg dróg gminnych i czy aktem tym objęto ulicę [...], a wreszcie, czy Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą przejście własności części działki skarżącego na rzecz Gminy P. jako zajętej pod istniejącą drogę publiczną. Dopiero ustalenie w oparciu o powyższe dokumenty przebiegu ulicy [...] stanowić będzie podstawę działania organu nadzoru budowlanego w oparciu o przepis art. 48 i nast. Prawa budowlanego. Orzeczony nakaz rozbiórki, o ile stwierdzone zostaną przesłanki materialno-prawne do jego wydania, winien precyzyjnie określać przedmiot rozstrzygnięcia, aby możliwe było wyegzekwowanie decyzji w trybie egzekucji administracyjnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło