II SA/Lu 632/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 18 lipca 2022 r. nr GN-V.7534.2.45.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z 18 lipca 2022 r., znak: GN-V.7534.2.45.2022 Wojewoda Lubelski, po rozpatrzeniu odwołania M. M., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 19 kwietnia 2022 r., znak: GM- ZN-1.6821.124.2020, o w sprawie zwrotu nieruchomości sprzedanej aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. [...], oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej zarejestrowanej pod nr [...] jako działki rozliczeniowe: [...], wchodzącej w obszar działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...] (obr. [...], ark. [...]), położonej w L. w pobliżu ulic: al. [...], S. i W. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa - Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie nieruchomość położona w L. w dzielnicy S. , oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 10 arów 65 m2, stanowiąca własność M. M., zgodnie z lokalizacją Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Nabycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2020 r. M. M. reprezentowana przez J. G. wystąpiła do Prezydenta Miasta Lublin o zwrot nieruchomości położonej w L. w obrębie ulic: al. [...], S. , W. , której własność przed wywłaszczeniem uregulowana była w Księdze wieczystej [...] W toku postępowania została sporządzona przez geodetę uprawnionego C. K. dokumentacja geodezyjno-prawna rozliczająca wywłaszczoną nieruchomość na tle aktualnej ewidencji gruntów, zarejestrowana w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta Lublin pod nr [...] Z dokumentacji tej wynika, że dawna działka nr [...] o pow. 0,1063 ha wchodzi w obszar aktualnych działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...] (obr. [...], ark [...]). WW. nieruchomość została oznaczona w powyższej dokumentacji geodezyjno-prawnej jako rozliczeniowe działki nr: [...] o pow. 0,0002 ha w obrębie działki ewidencyjnej nr [...]; [...] o pow. 0,0004 ha w obrębie działki ewidencyjnej nr [...]; [...] o pow. 0,1057 ha w obrębie działki ewidencyjnej nr [...]. Organ I instancji ustalił, iż zgodnie z zapisami w dziale II ksiąg wieczystych nr: - LU [...]/2 działki nr [...] i [...] stanowią własność P. - [...] działka nr [...] stanowi własność Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Z powyższej dokumentacji wynika, że położenie dawnej działki nr [...] nie pokrywa się w całości z oznaczeniem wskazanym we wniosku, w związku z czym organ I instancji wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie działek rozliczeniowych objętych żądaniem zwrotu. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 2 lutego 2021 r. pełnomocnik wnioskodawczym doprecyzował żądanie w taki sposób, że żądanie zwrotu było skierowane do działki stanowiącej obecnie własność UMCS w Lublinie. Poinformował również, że ograniczenie żądania zwrotu do działki będącej obecnie własnością UMCS nie oznacza, że wnioskodawczyni nie będzie w przyszłości starać się o rekompensatę od Skarbu Państwa z tytułu zmniejszenia powierzchni działki zwracanej. W odpowiedzi na wezwanie organu Wydział Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Lublin pismem z dnia 15 lutego 2021 r. poinformował, że zasobie akt budowlanych posiada dokumentację dotyczącą wydania decyzji z dnia 26 marca 1966 r. o lokalizacji szczegółowej o zmianie sposobu wykorzystania terenu ogrodu botanicznego oraz czasowej lokalizacji budynku szklarnio roku 1970 (znak: BUA-I-440/18/68), jednakże dokumentacja dotycząca wydania ww. decyzji znak: BUA-I-440/18/68 została przekazana w dniu 5 czerwca 2020 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na wniosek z dnia 1 czerwca 2020 r. o wezwanie do niezwłocznego nadesłania akt tej sprawy. W dniu 5 października 2020 r. wpłynął kolejny wniosek SKO o przekazanie oryginału lub kopii Ogólnego Planu Kierunkowego miasta Lublin zatwierdzonego w dniu 21 grudnia 1959 r. dotyczącego obszaru Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie z okresu od 1959 r. do 1969 r. W odpowiedzi z dnia 9 października 2020 r. Wydział przesłał do SKO pozostałą dokumentację znak: BUA-I-440/175/66. Do chwili obecnej akta tej sprawy nie zostały zwrócone. Wydział Planowania Urzędu Miasta Lublin w piśmie z dnia 11 marca 2021 r. znak: PL-FO- III.6724.23.2021 poinformował, że w dacie 22 września 1972 r. dla całego miasta Lublin obowiązywał Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego PERSPEKTYWA, zatwierdzony uchwałą nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r. z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą nr 137/1029/72 PWRN w Lublinie z dnia 25 lipca 1972 r. W załączeniu przekazano potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie fragmentu rysunku i tekstu Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego oraz fragment rysunku Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego - Odstępstwa od Planu, który stanowi załącznik nr 2 do uchwały Nr 137/1029/72 PWRN w Lublinie z dnia 25 lipca 1972 r. Według ww. planu, przedmiotowy teren położony był w dzielnicy "F" - Wieniawa, w rejonie XXVI - Słowinek - Dzbenin i objęty zmianą NR 18. Plan ten dla nieruchomości wchodzącej w obszar aktualnych działek nr: [...] [...] [...] (obr.[...], ark[...]) stanowił na dzień [...] r. obowiązujący akt prawa miejscowego, a obecnie jest archiwalnym dokumentem planistycznym. Organ pismem z dnia 8 lutego 2021 r. zwrócił się do Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej w Lublinie o informację, czy wnioskowana do zwrotu nieruchomość była użytkowana przez Uniwersytet i w jakim okresie czasowym w oparciu o stosowne dokumenty. Odpowiadając na powyższe pełnomocnik UMCS w piśmie z dnia 18 lutego 2021 r. poinformował, że przedmiotowa nieruchomość użytkowana jest przez UMCS od lat siedemdziesiątych do chwili obecnej. Na tym terenie od czasu nabycia prowadzona jest działalność - Ogród Botaniczny. Teren od czasu jego nabycia stanowił fragment części gospodarczej jednostki oraz ogrodowych szkółek przeznaczonych na potrzeby różnych działów ogrodu. Do lat dziewięćdziesiątych szkółki w tym inspekty do upraw roślin były częściowo ogrodzone. Pod koniec lat dziewięćdziesiątych szkółki przeniesiono na inną część ogrodu, a w tym miejscu eksponowano jednoroczne rośliny ozdobne oraz dokonywano nasadzeń drzew i krzewów. W dniu 28 maja 2021 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, podczas których geodeta uprawniony okazał granice nieruchomości nabytej aktem notarialnym z dnia [...] r. Obecni na oględzinach stwierdzili, że wykazana w operacie geodezyjno- prawnym działka rozliczeniowa nr lic (wchodząca w obszar działki ewidencyjnej nr [...]), stanowi integralna część ogrodu botanicznego na której znajdują się kolekcje roślin ozdobnych tj. piwonii, bratków, roślin cebulkowych. Działkę przecina wewnętrzna droga, alejka wyłożona kostka brukową. Po stronie wschodniej znajdują się krzewy ozdobne tj. jałowiec, trzmielina, cis. Wzdłuż działki przebiega kabel elektryczny. W trakcie oględzin stwierdzono, że grunt ten jest zagospodarowana y zgodnie z przeznaczeniem ogrodu botanicznego. W granicach działki rozliczeniowej 1 la (część działki nr [...]) znajduje się ogrodzenie z siatki metalowej wsparte na betonowych słupach. Na działce rozliczeniowej 11 b (część działki ewidencyjnej nr [...]) znajduje się brukowana alejka oraz trawnik. Do akt załączono również dokumentację fotograficzną przedmiotowego terenu. Decyzją z dnia 19 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta Lublin odmówił zwrotu nieruchomości nabytej aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A Nr [...], stanowiącej dawną działkę nr [...], w części oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej zarejestrowanej pod nr [...] jako działka rozliczeniowa [...] o pow. 0.1057 ha, w obszarze działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...], położonej w pobliżu al. [...] ul. [...] i ul. [...] w Lublinie oraz umorzył postępowanie o zwrot części dawnej działki nr [...], oznaczonej jako działki rozliczeniowe nr [...] o pow. 0,0002 ha i nr [...] o pow. 0,0004 ha w obszarze aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...]. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że dawna działka [...] weszła w skład aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...] stanowiącej własność UMCS w L., zatem nie może ona podlegać zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela, bowiem nie jest własnością ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Ustalono, że nabycie tej działki przez Uczelnię nastąpiło na podstawie art. 256 ustawy prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r., który przewidywał szczególny sposób nabycia ex lege, ze skutkiem ex tunc, czyli od dnia wejścia w życie ustawy tj. od dnia 1 września 2005 r., zaś decyzja Wojewody Lubelskiego z dnia 15 maja 2006 r. stwierdzająca nabycie tej nieruchomości na własność Uczelni ma charakter deklaratoryjny. Przy tym organ stwierdził, że działka ta została wykorzystana zgodnie z celem nabycia, bowiem na tym terenie urządzono Ogród Botaniczny UMCS. W wyniku odwołania wniesionego przez M. M. w sprawie orzekał Wojewoda Lubelski, który decyzją z 18 lipca 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu nieruchomości. Wojewoda Lubelski podkreślił, że art. 229 u.g.n. wyłącza roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy przed dniem wejścia w życie tej ustawy (1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W takiej sytuacji roszczenie o zwrot nie przysługuje, co należy uznać za przejaw zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego, przy jednoczesnym ograniczeniu, w wyraźnie zakreślonych ramach, konstytucyjnej zasady ochrony własności. Spełnienie w okolicznościach konkretnej sprawy przesłanki ustalonej w art. 229 u.g.n. stanowi o negatywnym rezultacie postępowania zwrotowego, co wyklucza dalsze merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniami jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Obszar zawnioskowany do zwrotu został nabyty na rzecz Skarbu Państwa - Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A Nr [...]. Z treści ww. aktu wynika, że nabycie nieruchomości nastąpiło pod rozbudowę Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie. Wskazać zatem należy, że Prezydent Miasta Lublin w sposób prawidłowy i jednoznaczny dokonał ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Nie budzi żadnych wątpliwości, że nieruchomość nabyta ww. aktem przeznaczona była pod rozbudowę Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie, co jasno wynika z jego treści. Wnioskowana do zwrotu nieruchomość znajduje się w obszarze Ogrodu Botanicznego UMCS. Ponadto ewidencyjna działka nr [...], w obszarze której położona jest wnioskowana do zwrotu rozliczeniowa działka nr lic, stanowi własność UMCS. Ta okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie władają nieruchomością. Jak wskazał organ w wyniku analizy dokumentów pozyskanych w Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie ustalono, że wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki nr: [...] (w skład tej działki m. innymi weszła dawna działka nr [...]), [...], [...] i [...] oraz własności budynków na rzecz UMCS do księgi wieczystej nr [...] dokonano w dniu 16 marca 1999 r. na wniosek z dnia 14 października 1998 r. oraz na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 1990 r. Nr 65, poz. 385), zgodnie z którym grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni. Następnie decyzją z 15 maja 2006 r. znak: RR.IV.AM/7720/13/06 Wojewoda Lubelski stwierdził, że grunt Skarbu Państwa, położony w Lublinie, obręb [...], oznaczony między innymi jako działka nr [...] o pow. 4,0505 ha, pozostający w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej, objęty księgą wieczystą [...] stał się z dniem 1 września 2005 r. własnością Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Nabycie własności przedmiotowych działek nastąpiło z mocy prawa, na podstawie art. 256 ust. 1 i2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365), w myśl którego grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stały się jej własnością z dniem wejścia w życie ustawy tj. z dniem 1 września 2005 r. Wobec takich ustaleń Wojewoda Lubelski stwierdził, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna do zwrotu nieruchomości, zawarta w cyt. przepisie art. 229 u.g.n., bowiem ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości na rzecz UMCS w Lublinie, powstało na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) tj. z mocy prawa (ustawy). Dlatego dla powstania tego prawa nie jest, w kontekście przepisu art. 229 u.g.n., istotna data wpisu prawa do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., czy też po tej dacie. Nabycie prawa użytkowania wieczystego na rzecz UMCS z mocy ustawy stanowi wyjątek od zasady, iż do powstawiania prawa użytkowania wieczystego konieczne jest dokonanie wpisu do księgi wieczystej ujawniającego to prawo. Zatem wpis na rzecz Uczelni nie miał charakteru konstytutywnego lecz wyłącznie charakter deklaratoryjny (potwierdzający), bowiem nie tworzył nowego stosunku prawnego, a jedynie stwierdzał istniejący stan. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii niewłaściwej zdaniem skarżącej odmowy zawieszenia niniejszego postępowania przez organ I instancji, Wojewoda uznał ten zarzut za niezasadny. Zważywszy na fakt istnienia w niniejszej sprawie negatywnej przesłanki wynikającej z art. 229 u.g.n. oraz zasady ekonomiki i szybkości postępowania administracyjnego, przyczyna zawieszenia postępowania powołana przez wnioskodawcę tj. toczące się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji lokalizacyjnej z 1968 r., nie ma istotnego znaczenia w niniejszym postępowania. Ponadto oba postępowania toczyć się mogą niezależnie od siebie (równolegle), bowiem wskazana przyczyna zawieszenia postępowania nie ma wpływu na podjęte rozstrzygniecie. Dodatkowo przy tym należy mieć na uwadze również art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491). Organ nie doszukał się też innych naruszeń prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzja Wojewody Lubelskiego została zaskarżona przez M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze wniesiono o uchylenie w całości decyzji Wojewody Lubelskiego z dnia 18 lipca 2022 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 19 kwietnia 2022 r. w sprawie zwrotu nieruchomości z uwagi na to, że przy rozstrzygnięciu naruszone zostały: I. przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, a to: - art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; - art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; - art. 78 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego strony, pomimo iż przedmiotem wniosku były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy; - art. 79a § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony; - art. 9 k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o konieczności zwrócenia się do sądu powszechnego celem ustalenia skutków oświadczenia woli złożonego w wyniku podstępu; - art. 80 k.p.a. poprzez brak oceny całego materiału dowodowego; - art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, gdy jego wynik zależy od wyniku innego postępowania tj. zarówno orzeczenia sądowego rozstrzygającego kwestię wady oświadczenia woli, jak orzeczenia NSA w sprawie sądowo-administracyjnej zakończonej nieprawomocnie. II. przepisy prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to : 1/ - § 42 ustęp 2 Zarządzenia Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów i Prezesa Komitetu do spraw Urbanistyki i Architektury z dnia 29 lipca 1957 roku - Przepisy o lokalizacji inwestycji (M.P.1957.67.408 z dnia 21 sierpnia 1957 r.) poprzez brak stwierdzenia, że zaświadczenie o lokalizacji ogólnej wydane w 1951 roku straciło swą ważność z dniem wejścia w życie niniejszego zarządzenia podczas gdy w/wym. przepis stanowi, że "Zaświadczenia o lokalizacji ogólnej, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów dla pozostałych inwestycji, tracą swą ważność z dniem wejścia w życie niniejszego zarządzenia." 2/ - § 24 ustęp 1 Zarządzenia Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z dnia 21 listopada 1962 roku w sprawie lokalizacji ogólnej inwestycji budowlanych (M.P1962.82.387 z dnia 27 listopada 1962 r.) poprzez brak stwierdzenia, że z powodu nie rozpoczęcia realizacji inwestycji decyzja jednostkowa z 1951 roku w sprawie lokalizacji ogólnej inwestycji, objętej planem terenowym, straciła moc po upływie 3 lat od daty wydania podczas gdy w/wym. przepis stanowi, że: "W razie nie rozpoczęcia realizacji inwestycji decyzja jednostkowa w sprawie lokalizacji ogólnej inwestycji, objętych planem centralnym, traci moc po upływie 5 lat, a objętych planem terenowym - po upływie 3 lat od daty wydania." 3/ - § 22 ustęp 1 punkt 3 Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 20 maja 1966 roku (M.P. 1966.25.129 z dnia 31 maja 1966 r.) poprzez brak stwierdzenia, że decyzja o lokalizacji szczegółowej straciła ważność z powodu utraty ważności decyzji o lokalizacji ogólnej wydanej dla tej inwestycji podczas, gdy w/wym. przepis stanowił, że: "1. Decyzja o lokalizacji szczegółowej traci ważność, jeżeli: 3) decyzja o lokalizacji ogólnej, wydana dla tej inwestycji, utraciła ważność. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygające w sprawie organy nie naruszyły także przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeks postępowania administracyjnego. Organ zebrał i rozważył wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustalił stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie naruszył dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie, z wyjątkiem o którym mowa poniżej, organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa. Kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie Wojewody Lubelskiego, który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 19 kwietnia 2022 r. o odmowie zwrotu nieruchomości nabytej aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A Nr [...], stanowiącej dawną działkę nr [...], w części oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej jako działka rozliczeniowa [...] o pow. 0.1057 ha, w obszarze działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...], położonej w pobliżu al. [...] ul. [...] i ul. [...] w L. oraz umorzył postępowanie o zwrot części dawnej działki nr [...], oznaczonej jako działki rozliczeniowe nr [...]a o pow. 0,0002 ha i nr [...] o pow. 0,0004 ha w obszarze aktualnej działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...]). Mając na uwadze, że wnioskodawczyni już toku postępowania administracyjnego doprecyzowała zgłoszone żądanie wyjaśniając, że żądanie zwrotu było skierowane do działki stanowiącej obecnie własność UMCS w L., a więc co do rozliczeniowej działki nr [...], prawidłowo organ I instancji umorzył postępowanie co do pozostałych dwóch projektowanych działek nr [...] i [...]. W tego rodzaju sytuacji, gdy w istocie wnioskodawczyni cofnęła wniosek co do projektowanych działek nr [...] i [...], postępowanie w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu z mocy art. 105 § 1 k.p.a. Odnośnie projektowanej (rozliczeniowej) działki nr [...] Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 19 kwietnia 2022 r. o odmowie zwrotu nieruchomości nabytej aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A Nr [...], stanowiącej dawną działkę nr [...], w części oznaczonej w dokumentacji geodezyjno-prawnej jako działka rozliczeniowa [...] o pow. 0.1057 ha, w obszarze działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark. [...], położonej w pobliżu al. [...] ul. [...] i ul. [...] w L.. W realiach przedmiotowej sprawy rozstrzygnięcie takie należy uznać za prawidłowe, aczkolwiek nie pełni podzielić można wszystkie argumenty organów, które zostały przedstawione w jego uzasadnieniu. Generalnie organy obu instancji przyjęły, że w sprawie zaistniała przesłanka negatywna do zwrotu nieruchomości zawarta w art. 229 u.g.n. Organy ustaliły, że wpisu prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki nr: [...] (w skład tej działki m. innymi weszła dawna działka nr [...]), [...], [...] i [...] oraz własności budynków na rzecz UMCS do księgi wieczystej nr [...] dokonano w dniu 16 marca 1999 r. na wniosek z dnia 14 października 1998 r. oraz na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym grunty państwowe pozostające w zarządzie uczelni stają się przedmiotem użytkowania wieczystego uczelni. Następnie decyzją z 15 maja 2006 r. znak: RR.IV.AM/7720/13/06 Wojewoda Lubelski stwierdził, że grunt Skarbu Państwa, położony w Lublinie, obręb [...], oznaczony między innymi jako działka nr [...] o pow. 4,0505 ha, pozostający w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej, objęty księgą wieczystą [...] stał się z dniem 1 września 2005 r. własnością Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Nabycie własności przedmiotowych działek nastąpiło z mocy prawa, na podstawie art. 256 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w myśl którego grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stały się jej własnością z dniem wejścia w życie ustawy tj. z dniem 1 września 2005 r. Organy podkreśliły, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na przedmiotowej nieruchomości na rzecz UMCS w Lublinie, powstało na podstawie art. 182 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym tj. z mocy prawa (ustawy). Dlatego dla powstania tego prawa nie jest, w kontekście przepisu art. 229 u.g.n., istotna data wpisu prawa do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r., czy też po tej dacie. Nabycie prawa użytkowania wieczystego na rzecz UMCS z mocy ustawy stanowi wyjątek od zasady, iż do powstawiania prawa użytkowania wieczystego konieczne jest dokonanie wpisu do księgi wieczystej ujawniającego to prawo. Zatem wpis na rzecz Uczelni nie miał charakteru konstytutywnego lecz wyłącznie charakter deklaratoryjny (potwierdzający), bowiem nie tworzył nowego stosunku prawnego, a jedynie stwierdzał istniejący stan. Stanowisko to nie jest prawidłowe. Wbrew odmiennym wywodom organów w tym zakresie wskazać należy, że treść art. 229 u.g.n. jest jasna i jednoznaczna. Przepis ten stanowi, że roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Z art. 229 u.g.n. wynika, że dla jego zastosowania konieczne jest nie tylko, by nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego przed dniem wejścia w życie ustawy (1 stycznia 1998 r.), ale również, by przed tą datą prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W świetle dyspozycji art. 229 u.g.n. roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje tylko wtedy, gdy do zbycia nieruchomości lub ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego oraz ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej doszło przed dniem 1 stycznia 1998 r. Obie te przesłanki muszą zostać spełnione kumulatywnie, co oznacza, że zarówno do sprzedaży nieruchomości lub ustanowienia na niej prawa użytkowania wieczystego, jak też do ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej, musi dojść przed dniem 1 stycznia 1998 r. W sprawie przesłanki te nie zostały spełnione albowiem zarówno do powstania prawa użytkowania wieczystego, jak i jego ujawnienia w księdze wieczystej, doszło już po dniu 1 stycznia 1998 r. W szczególności prawo wieczystego użytkowania ujawnione zostało w księdze wieczystej dopiero w dniu 16 marca 1999 r. na wniosek z dnia 14 października 1998 r. Bez znaczenia pozostaje to, że nabycie prawa użytkowania wieczystego na rzecz Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, na podstawie art. 182 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym, było nabyciem z mocy prawa. Artykuł 229 u.g.n. nie czyni żadnej różnicy co do sposobu powstania prawa użytkowania wieczystego. Zgodnie z nim istotny jest sam fakt ustanowienia prawa i wpisania go do księgi wieczystej przed dniem wejścia w życie ustawy. Z punktu widzenia tego przepisu obojętne jest, czy prawo powstało ex lege, na mocy decyzji administracyjnej czy umowy cywilnoprawnej - ważne jest jedynie, aby prawo użytkowania wieczystego powstało i zostało ujawnione w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r. W sprawie warunek ten nie został spełniony, co sprawia, że podstaw do negatywnego rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nie może stanowić art. 229 u.g.n. Nie podzielając w tym zakresie stanowiska organów zauważyć należy jednak, że okoliczność taka, tj. fakt, iż objęta żądaniem zwrotu nieruchomość nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz własność osoby trzeciej - Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, stanowi w ogólności przeszkodę do orzeczenia o jej zwrocie w trybie przewidzianym do zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n. Wojewoda Lubelski w tym kontekście wskazał, że działka nr [...], w obszarze której położona jest wnioskowana do zwrotu rozliczeniowa działka nr [...], stanowi własność UMCS, a ta okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub działka nr [...], w obszarze której położona jest wnioskowana do zwrotu rozliczeniowa działka nr [...], stanowi własność UMCS. Ta okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie władają nieruchomością. W identyczny sposób kwestię tę ocenił także organ I Instancji stwierdzając, że dokonanie zwrotu nieruchomości wchodzącej w obszar działki ewidencyjnej nr [...] nie jest również możliwe z uwagi na to, iż od dnia 1 września 2005 r. do chwili obecnej jest ona własnością osoby trzeciej, tj. UMCS w Lublinie. Z art. 140 ust. 1 u.g.n. wynika, że zwrotowi podlegają wyłącznie te wywłaszczone nieruchomości, które w dacie orzekania o zwrocie stanowią własność Skarbu państwa lub działka nr [...], w obszarze której położona jest wnioskowana do zwrotu rozliczeniowa działka nr lic, stanowi własność UMCS. Ta okoliczność ma istotne znaczenie z punktu widzenia prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie jest dopuszczalne wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje możliwościach zwrotu gruntu stanowiącego własność osób trzecich. W ocenie Sądu stanowisko takie należy w całości podzielić. W sprawie nie budzi wątpliwości, że objęta żądaniem zwrotu nieruchomość – działka rozliczeniowa nr [...] wchodzi w skład działki stanowiącej własność osoby trzeciej innej niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Nieruchomość ta stanowi bowiem własność Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, przy czym początkowo podmiot ten nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu i własność budynków, a następnie, w 2005 r., własność tej nieruchomości. W ocenie Sądu, z istoty przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych, w tym w szczególności z art. 136, 137 i 140 ustawa o gospodarce nieruchomościami, wywieść należy pogląd co do tego nie jest możliwe wydanie decyzji o zwrocie nieruchomości, jeżeli Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego nie jest już właścicielem nieruchomości objętej żądaniem zwrotu. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje bowiem możliwościach zwrotu gruntu, który w dacie orzekania o zwrocie nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz własność osoby trzeciej innej niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że w sprawie brak było podstaw do orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości z tej podstawowej przyczyny, że w sprawie nie wykazano, by nieruchomość stała się zbędna na cel określony w akcie wywłaszczenia. Wojewoda Lubelski w tym aspekcie podkreślił, że obszar zawnioskowany do zwrotu został nabyty na rzecz Skarbu Państwa - Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie aktem notarialnym z dnia [...] r. Rep. A Nr [...]. Z treści ww. aktu wynika, że nabycie nieruchomości nastąpiło pod rozbudowę Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie. Organ odwoławczy uznał przy tym, że Prezydent Miasta Lublin w sposób prawidłowy i jednoznaczny dokonał ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Nie budzi żadnych wątpliwości, że nieruchomość nabyta ww. aktem przeznaczona była pod rozbudowę Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie, co jasno wynika z jego treści, zaś wnioskowana do zwrotu nieruchomość znajduje się w obszarze Ogrodu Botanicznego UMCS. Organ II instancji wskazywał w tym przedmiocie m.in., że w dniu 28 maja 2021 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, podczas których geodeta uprawniony okazał granice nieruchomości nabytej aktem notarialnym z dnia [...] r. Obecni na oględzinach stwierdzili, że wykazana w operacie geodezyjno-prawnym działka rozliczeniowa nr [...] (wchodząca w obszar działki ewidencyjnej nr [...]), stanowi integralna część ogrodu botanicznego na której znajdują się kolekcje roślin ozdobnych tj. piwonii, bratków, roślin cebulkowych. Działkę przecina wewnętrzna droga, alejka wyłożona kostka brukową. Po stronie wschodniej znajdują się krzewy ozdobne tj. jałowiec, trzmielina, cis. Wzdłuż działki przebiega kabel elektryczny. W trakcie oględzin stwierdzono, że grunt ten jest zagospodarowana y zgodnie z przeznaczeniem ogrodu botanicznego. W granicach działki rozliczeniowej [...] (część działki nr [...]) znajduje się ogrodzenie z siatki metalowej wsparte na betonowych słupach. Na działce rozliczeniowej [...] (część działki ewidencyjnej nr [...]) znajduje się brukowana alejka oraz trawnik. W identyczny sposób kwestię tę ocenił również organ I instancji stwierdzając, że niezależnie od innych podnoszonych okoliczności, uznać należy, że na działce ewidencyjnej nr [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany. Organ I instnacji wskazał, że nabycie nieruchomości, zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium A nr [...] nastąpiło z przeznaczeniem pod budowę Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Marii Curie - Skłodowskiej w Lublinie. Zgodnie z Ogólnym Planem Zagospodarowania Przestrzennego "PERSPEKTYWA", zatwierdzonym uchwałą Nr 111/1406/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r. z późniejszymi zmianami zatwierdzonymi uchwałą Nr 137/1029/72 P.W.R.N. w Lublinie z dnia 25 VII 1972 roku, obowiązującym w dacie wywłaszczenia, teren przeznaczony był pod Ogród Botaniczny (symbol F194 ZP). Mając na względzie przedłożone przez pełnomocnika UMCS dokumenty, przedmiotowy teren był użytkowany przez UMCS od początku wejścia w jego posiadanie w 1972 r. Teren stanowił fragment części gospodarczej jednostki oraz ogrodowych szkółek: tzw. byliniarki, przeznaczonej na potrzeby różnych działów ogrodu, działu dendrologicznego-arboretum a następnie szkółki działu roślin użytkowych, działu systematyki roślin, oraz roślin ozdobnych. Pod koniec lat 90 szkółki zostały przeniesione do innej części ogrodu a od początku lat dwutysięcznych eksponowano w tym miejscu kolekcje piwonii, kosaćców, chryzantem, dalii oraz dokonywano nasadzeń drzew i krzewów, uzupełnianych w kolejnych latach o nowe gatunki i odmiany. Zagospodarowanie działki ewidencyjnej nr [...] (obr. [...], ark[...]) pod ogród botaniczny zostało również potwierdzone podczas przeprowadzonych w dniu 28 maja 2021 r. oględzin nieruchomości. W realiach przedmiotowej sprawy tego rodzaju ustalenia i oceny należy w całości podzielić albowiem w sprawie nie budzi wątpliwości to, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Pierwszym i podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest obiektywnie stwierdzona jej zbędność dla realizacji celu wywłaszczenia. Wykładnia pojęcia "zbędności" wywłaszczonej nieruchomości, o którym mowa w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n., prowadzi do wniosku, że zwrot ten utożsamiać należy z brakiem realizacji na nieruchomości celu wywłaszczenia. Z powyższego wynika, że podstawowym warunkiem zwrotu nieruchomości jest ustalenie, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, co ma miejsce wtedy, gdy nieruchomość nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Jeśli cel wywłaszczenia został osiągnięty to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości. W sprawie wywłaszczenia dokonano nie na podstawie decyzji o wywłaszczeniu, lecz w drodze umowy sprzedaży z dnia [...] r., zawartej w związku z ustawą z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Z przedmiotowej umowy wynika, że zbycia nieruchomości, a więc i zarazem jej wywłaszczenia, dokonano w związku ze zlokalizowaniem na tym terenie ogrodu botanicznego UMCS w Lublinie. Niewątpliwie więc nabycie nieruchomości przedmiotowym aktem notarialnym nastąpiło z przeznaczeniem pod budowę Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie. Taki też był zatem cel wywłaszczenia dokonanego umową sprzedaży z dnia [...] r. W sprawie nie budzi wątpliwości, że cel ten został w pełni i definitywnie zrealizowany. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów i przeprowadzonych oględzin wynika bowiem, że objęta żądaniem zwrotu działka rozliczeniowa nr [...] znajduje się na terenie Ogrodu Botanicznego UMCS w Lublinie i stanowi integralną część ogrodu botanicznego, na której znajdują się różnego rodzaju nasadzenia oraz wewnętrzna dróżka - alejka, wyłożona kostka brukową. Zrealizowanie celu wywłaszczenia sprawia, że nieruchomość nie może zostać uznana za zbędną w rozumieniu art. 136 ust. 3 i 137 ust. 1 u.g.n., co prowadzi do oczywistej konstatacji, że to z tego podstawowego powodu brak było w sprawie podstaw do orzeczenia o zwrocie nieruchomości. Bez wpływu na tak oceną pozostają zarzuty i wywody skargi albowiem nie zmieniają one w żaden sposób ustaleń dotyczących tego, że w przypadku przedmiotowego wywłaszczenia cel określony w akcie wywłaszczenia został zrealizowany w sposób definitywny i ostateczny, sama zaś nieruchomość stałą się własnością osoby trzeciej innej niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że zarzuty skargi koncentrują się na próbie podważania ważności, czy też skuteczności aktów poprzedzających samo wywłaszczenie i leżących u jego podstaw, takich jak przykładowo decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej Ogrodu Botanicznego z dnia 18 marca 1968 r. W kontekście żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. jest to argumentacja chybiona. Oczywistym bowiem jest, że do orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. może dojść tylko w przypadku, gdy faktycznie nieruchomość została wywłaszczona, a leżący u podstaw wywłaszczenia akt wywłaszczenia był ważny i skuteczny. Żądania i zarzuty skargi są więc tu wzajemnie sprzeczne. Gdyby bowiem, jak próbuje wykazać to strona skarżąca, leżąca u podstaw wywłaszczenia umowa sprzedaży była nieważna, to okoliczność taka wykluczałaby zarazem możność orzeczenia o zwrocie nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. Dodatkowo zauważyć należy, że w niniejszej sprawie wywłaszczenia dokonano nie decyzją o wywłaszczeniu, lecz w drodze umowy sprzedaży z dnia [...] r. zawartej w związku z ustawą z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, a więc umową cywilnoprawną. Jeżeli więc skarżący kwestionuje ważność tego rodzaju cywilnoprawnej umowy jaką jest umowa sprzedaży, w tym także z uwagi na ewentualny błąd lub groźbę (art. 84 i 87 kodeksu cywilnego) to okoliczność taka, tj. nieważność umowy sprzedaży z dnia [...] r., może zostać wykazana jedynie we właściwym postępowaniu przed sądem powszechnym. Okoliczność taka, tj. ewentualna nieważność umowy sprzedaży będącej aktem wywłaszczenia nie może być badana i rozstrzygana przez organy administracji orzekające o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Okoliczność taka, tj. potencjalna nieważności umowy sprzedaży, nie ma także żadnego wpływu na możność pozytywnego orzeczenia o zwrocie nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. Z tych też względów brak było podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania, gdy jego wynik zależy od wyniku innego postępowania tj. zarówno orzeczenia sądowego rozstrzygającego kwestię wady oświadczenia woli, jak orzeczenia NSA w sprawie sądowo-administracyjnej zakończonej nieprawomocnie. Ewentualna wadliwość oświadczenia woli składanego przy zawieraniu umowy sprzedaży z dnia [...] r. może mieć znaczenie dla oceny ważności umowy sprzedaży, co pozostaje bez wpływu na możność pozytywnego orzeczenia o zwrocie nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. Nie sposób także uznać, że wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, dotyczy informowania stron o uprawnianiach, które przysługują im na podstawie przepisów prawa cywilnego. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.