II SA/Lu 796/24
WyrokWSA w Lublinie2024-12-19
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Jerzy Parchomiuk, Bartłomiej Pastucha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek stały powinien zostać przyznany od daty złożenia pierwszego wniosku (lipiec 2021 r.), jeśli postępowanie zostało zawieszone z powodu braku orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie dostarczono orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane na podstawie późniejszego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek stały może być przyznany wstecznie od daty złożenia wniosku tylko w przypadku, gdy orzeczenie o niepełnosprawności, stanowiące podstawę do przyznania świadczenia, zostało uzyskane na podstawie wniosku złożonego przed złożeniem wniosku o zasiłek stały. W sytuacji, gdy orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane na podstawie późniejszego wniosku, a wcześniejsze postępowanie o ustalenie stopnia niepełnosprawności zakończyło się prawomocnym orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, nowy wniosek o zasiłek stały jest traktowany jako odrębne postępowanie, a świadczenie przyznawane jest od daty wydania orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała datę początkową przyznania zasiłku stałego, domagając się jego przyznania od lipca 2021 r. Organy administracji przyznały zasiłek od 20 kwietnia 2024 r., wskazując, że dopiero od tej daty skarżąca posiadała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które jest warunkiem przyznania świadczenia. Skarżąca argumentowała, że złożyła wniosek o zasiłek stały w lipcu 2021 r., a postępowanie zostało zawieszone do czasu dostarczenia orzeczenia o niepełnosprawności, które uzyskała w kwietniu 2024 r. na podstawie innego wniosku. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 sierpnia 2024 r. znak: SKO.41/2930/OS/2024 w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.41/2930/OS/2024, po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej także jako "skarżąca" lub "strona"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 29 maja 2024 r. nr MOPR.F1-DŚ.4010.07311.11.2024 w przedmiocie przyznania zasiłku stałego.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że wskazaną wyżej decyzją organ pierwszej instancji przyznał stronie świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej, na okres od dnia 20 kwietnia 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2026 r., płatne w następujący sposób: od dnia 20 kwietnia 2024 r. do dnia 30 kwietnia 2024 r. w kwocie 366,67 zł oraz od dnia 1 maja 2024 r. do 30 kwietnia 2026 r. w kwocie 1.000,00 zł miesięcznie.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała ustaloną przez organ pierwszej instancji datę początkowa uprawnienia do zasiłku stałego. W ocenie skarżącej, przedmiotowe świadczenie winno zostać jej przyznane od lipca 2021 r.
Rozpatrując odwołanie Kolegium stwierdziło, że decyzji organu pierwszej instancji nie można zarzucić niegodności z prawem.
Organ odwoławczy wskazał, że strona zwróciła się o przyznanie pomocy w formie zasiłku stałego w dniu 30 kwietnia 2024 r. Z akt sprawy wynika, że w marcu 2024 r. uzyskała dochód z tytułu zasiłku okresowego w wysokości 388 zł i poniosła wydatki w kwocie 285 zł. Strona złożyła do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 20 kwietnia 2024 r. nr MZON-IV.8421.2351.2023, wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...], zaliczające ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Z orzeczenia tego wynika, że obowiązuje ono do dnia 30 kwietnia 2026 r., zaś niepełnosprawność strony istnieje od dnia 20 kwietnia 2024 r.
Na podstawie przeprowadzonego w dniu 16 maja 2024 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód strony nie przekracza kryterium dochodowego, które wynosi 776 zł. Powodem przyznania pomocy jest niepełnosprawność, ubóstwo i bezrobocie. Ponadto strona zmaga się z długotrwałą chorobą - ma rozpoznane zaburzenia psychiczne i depresję oraz dysfunkcję narządu ruchu. W dniu 2 września 2021 r. zostało wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, od którego wnioskodawczyni złożyła odwołanie, jednak 21 października 2021 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W związku z tym wnioskodawczyni odwołała się do Sądu. W aktach znajduje się wyrok Sądu Okręgowego w [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt [...], wydany w sprawie przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] o ustalenie stopnia niepełnosprawności, na skutek apelacji strony od wyroku Sądu Rejonowego [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] sygn. akt [...]. Wyrokiem tym oddalono apelację.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił sytuację dochodową, rodzinną i zdrowotną wnioskodawczyni, a w konsekwencji prawidłowo uznał, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania wnioskowanego świadczenia. Przyznając prawo do zasiłku stałego organ oparł się na orzeczeniu z dnia 20 kwietnia 2024 r., zaliczającym stronę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, które zostało wydane do 3 kwietnia 2026 r. i z którego wynika, że niepełnosprawność strony datuje się od 20 kwietnia 2024 r. Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowa jest zatem zawarta w decyzji organu pierwszej instancji data początkowa przyznania zasiłku stałego tj. 20 kwietnia 2024 r., jak też data końcowa - zgodna z ww. orzeczeniem.
Odnosząc się do żądania strony dotyczącego przyznania jej zasiłku stałego od lipca 2021 r., Kolegium stwierdziło, że: "jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w tym zakresie nie zostało zakończone, gdyż organ oczekuje na informację z sądu, a po jej uzyskaniu podejmie dalsze czynności, w tym wyda rozstrzygnięcie. Skarżona decyzja została wydana w odpowiedzi na wniosek z dnia 30 kwietnia 2024 r. i w tym zakresie podlega kontroli."
M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję organu odwoławczego. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji wadliwość wynikającą z przyznania zasiłku stałego od dnia 20 kwietnia 2024 r., zamiast – jak zdaniem skarżącej organy winny uczynić - od lipca 2021 r. Ponadto zarzuciła naruszenie zasady informowania stron określonej w art. 9 k.p.a., poprzez brak udzielenia jej przez organ pierwszej instancji informacji odnośnie do jej wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. i wydanej w dniu 16 lipca 2021 r. decyzji o przyznaniu "zasiłku zawieszonego".
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że stan faktyczny w niniejszej sprawie jest następujący. W lipcu 2021 r. złożyła wniosek o zasiłek stały oraz dokumenty potwierdzający złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności". Od lipca 2021 r. do kwietnia 2024 r. pobierała "zasiłek zawieszony na mocy zawieszenia postępowania do dnia dostarczenia orzeczenia". W dniu 20 kwietnia 2024 r. strona otrzymała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydane przez Miejski Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...], i "dołączyła je do wniosku o wypłatę zawieszonego zasiłku od roku 2021". Skarżąca zarzuciła, że "w decyzji MOPR nie uwzględnił wniosku z lipca 2021 r. a wniosek z 23 kwietnia 2024 r. dotyczył wniosku z lipca 2021 r." Podkreśliła, że w dniu 23 kwietnia 2024 r. dostarczyła organowi "stosowną decyzję o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym do wniosku z dnia 7 lipca 2021 r., powołując się na art. 106 ust. 3 u.p.s.". Według skarżącej, wniosek z dnia 23 kwietnia 2024 r. nie jest zatem "kolejnym wnioskiem ani nowym wnioskiem, jest wnioskiem informującym o uzyskanym orzeczeniu o stopniu umiarkowanym zgodnie z decyzją z lipca 2021 r. i zawieszonym postępowaniem oraz inicjującym naliczenie zawieszonego od roku 2021 zasiłku stałego". Zdaniem skarżącej, wobec powyższych okoliczności skarga jest oczywiście uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wniosku Kolegium o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, skarżąca w piśmie z dnia 4 listopada 2024 r. oświadczyła, że nie wnosi sprzeciwu co do możliwości rozpoznania sprawy w tym trybie.
W związku powyższym Sąd, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta przebiega w trybie uregulowanym przepisami p.p.s.a., przy czym w świetle art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W toku badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd ocenia, czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego oraz, czy w istotny sposób nie narusza przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w ustawach szczególnych przepisów postępowania administracyjnego.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a przez to skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej jako "u.p.s."). Stosownie do treści art. 36 ust. 1 lit. "a" u.p.s., jednym ze świadczeń z pomocy społecznej o charakterze pieniężnym jest zasiłek stały.
W myśl zaś art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje:
1) pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;
2) pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Stosownie do ust. 3 cyt. artykułu, zasiłek stały ustala się w wysokości:
1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie;
2) w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kwotą stanowiącą 130% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie.
Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie (ust. 3).
Prawidłowo zatem wskazano w zaskarżonej decyzji, że przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego jest uzależnione od kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczającego kryterium dochodowego. Decyzja o przyznaniu zasiłku stałego jest przy tym decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku spełnienia wszystkich powyższych warunków organ nie może odmówić przyznania przedmiotowego świadczenia, a zarazem nie może orzec o jego przyznaniu w przypadku, gdy choćby jeden z powyższych warunków nie został spełniony.
Jednym z warunków uzyskania zasiłku stałego jest niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy. Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.p.s., całkowita niezdolność do pracy oznacza całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo zaliczenie do I lub II grupy inwalidów lub legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Z kolei przez niezdolność do pracy z tytułu wieku – jak wynika z treści art. 6 pkt 7 u.p.s. – należy rozumieć osiągnięcie wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 oraz w art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż skarżąca spełnia warunki uzyskania prawa do zasiłku stałego. Przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe wykazało, że strona jest osobą samotnie gospodarującą, a jej dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 1296), wynosi 776 zł. Ponadto skarżąca jest osobą pełnoletnią. Wprawdzie nie jest osobą niezdolną do pracy z powodu wieku (jako osoba urodzona - jak wynika z akt sprawy - w 1974 r., nie osiągnęła wskazanego wyżej wieku emerytalnego). Jest jednak osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.s., albowiem legitymuje się orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 20 kwietnia 2024 r. znak: MZON-IV.8421.2351.2023, którym została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem, iż ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 20 kwietnia 2024 r. Orzeczenie to jest ważne do dnia 30 kwietnia 2026 r. (k. 3 akt adm.) .
Organy prawidłowo ustaliły wysokość należnego skarżącej zasiłku, przyznając go w maksymalnej wysokości przewidzianej w art. 37 ust. 2 pkt 1 u.p.s. Wyjaśnić należy, że na potrzeby ustalenia wysokości przedmiotowego świadczenia, należało przyjąć, że skarżąca nie posiada żadnego dochodu. Jak bowiem ustaliły organy, jedynym dochodem skarżącej jest otrzymywany zasiłek okresowy w wysokości 388 zł, a zgodnie z art. 37 ust. 6 u.p.s., przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego.
Nie kwestionując spełnienia przez skarżąca warunków wynikających z treści 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s. organ pierwszej instancji przyznał stronie wnioskowane świadczenie, przy czym jako datę początkową jej uprawnienia wskazał 20 kwietnia 2024 r., a więc datę odpowiadającą dacie powstania u skarżącej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, wskazanej w przedłożonym przez skarżącą orzeczeniu Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 20 kwietnia 2024 r. Z tym elementem zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia nie zgadza się skarżąca, stojąc na stanowisku, iż zasiłek winien zostać jej przyznany od lipca 2021 r. W ocenie skarżącej, obowiązek ustalenia takiej daty początkowej jej uprawniania do zasiłku stałego wynika z następujących okoliczności. Mianowicie, skarżąca wskazała, że już w dniu 7 lipca 2021 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie zasiłku stałego. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zawieszone, a na czas jego zawieszenia skarżącej przyznano zasiłek okresowy. Następnie, w trakcie zawieszenia postępowania, skarżąca dostarczyła organowi ww. orzeczenie z dnia 20 kwietnia 2024 r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W ocenie skarżącej, wobec powyższych okoliczności data początkowa jej uprawnienia do zasiłku stałego winna zostać ustalona w sposób wskazany w art. 106 ust. 7 u.p.s.
W ocenie Sądu, ze stanowiskiem skarżącej nie można się zgodzić.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, z zastrzeżeniem ust. 7-11. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem.
Wskazane jako wyjątki od tej zasady ustępy 7-11 cytowanego artykułu stanowią, że w przypadku złożenia przez osobę, która nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wniosku o przyznanie zasiłku stałego wraz z wymaganą dokumentacją oraz potwierdzeniem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia uzależnionego od niezdolności do pracy albo wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wszczyna się postępowanie o ustalenie uprawnienia do zasiłku stałego, a następnie po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego:
1) w przypadku spełnienia warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 i 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - postępowanie zawiesza się do dnia dostarczenia orzeczenia;
2) w przypadku niespełnienia któregokolwiek z warunków, o których mowa w art. 37 ust. 1 lub 4, z wyłączeniem warunku całkowitej niezdolności do pracy - odmawia się przyznania zasiłku stałego (ust. 7).
Na okres zawieszenia postępowania przyznaje się z urzędu zasiłek okresowy w wysokości i na zasadach określonych w art. 38 (ust. 8).
Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie zasiłku stałego wraz z potwierdzeniem, o którym mowa w ust. 7. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za okres pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania art. 37 ust. 6 nie stosuje się (ust. 9).
Jeżeli orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, zostanie dostarczone po upływie 60 dni od dnia jego otrzymania, zawieszone postępowanie podejmuje się, a prawo do zasiłku stałego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym dostarczono orzeczenie. Do ustalenia kwoty zasiłku stałego za miesiąc, w którym dostarczono orzeczenie, o którym mowa w ust. 7, nie stosuje się art. 37 ust. 6 w przypadku pobierania zasiłku okresowego w trakcie zawieszenia postępowania (ust. 10).
W przypadku niedostarczenia orzeczenia, o którym mowa w ust. 7, w terminie 3 lat od dnia zawieszenia postępowania lub powzięcia informacji o wydaniu orzeczenia zawieszone postępowanie podejmuje się z urzędu (ust. 11).
W świetle przytoczonych regulacji zasadą jest, że zasiłek stały przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Wyjątek od tej generalnej zasady odnosi się wyłącznie do sytuacji, w której wnioskodawca, składając wniosek o przyznanie zasiłku stałego, nie posiada jeszcze stosownego orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, lecz wystąpił już wówczas z wnioskiem o uzyskanie takiego orzeczenia. W takiej sytuacji złożenie wniosku o zasiłek stały wszczyna postępowanie, które zawiesza się do czasu dostarczenia przez wnioskodawcę orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jeżeli takie orzeczenie zostanie dostarczone w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania, organ po podjęciu postępowania, wydaje decyzję o ustaleniu prawa do zasiłku stałego, począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o przyznanie tego świadczenia.
W ocenie Sądu, powyższy wyjątek od generalnej zasady wyrażonej w art. 106 ust. 3 u.p.s. należy interpretować ściśle. Skoro jego zastosowanie wymaga potwierdzenia w dacie złożenia wniosku o zasiłek stały uprzedniego złożenia wniosku o orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nie może budzić wątpliwości, że późniejsze przyznanie zasiłku stałego za okres wsteczny (od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie) uzależnione jest od złożenia w okresie zawieszenia postępowania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, uzyskanego na skutek wniosku, którego złożenie nastąpiło przed wystąpieniem o zasiłek stały i zostało wówczas potwierdzone. Oznacza to, że jeżeli wnioskodawca nie uzyska orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczenia o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na skutek wniosku złożonego przed złożeniem wniosku o zasiłek stały, przepis art. 106 ust. 9 u.p.s. nie może mieć zastosowania.
Jakkolwiek przekazane Sądowi sprawy nie zawierają powołanego przez skarżącą wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. (akta rozpoczynają się od dokumentów złożonych przez stronę w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 30 kwietnia 2024 r.), to jednak okoliczność złożenia przez skarżącą wniosku o zasiłek stały już w dniu 7 lipca 2021 r. znajduje potwierdzenie w aktach, tj. w treści pisma organu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2024 r., przy którym przekazano organowi odwoławczemu odwołanie strony od decyzji z dnia 29 maja 2024 r. (k. 27 akt adm. I inst.), oraz w treści notatki pracownika socjalnego włączonej do akt przy protokole wywiadu środowiskowego (k. 14 akt adm.) Z pism tych wynika, że skarżąca rzeczywiście złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego w dniu 7 lipca 2021 r. Postępowanie wszczęte tym wnioskiem zostało zawieszone postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 15 lipca 2021 r. Przyjąć zatem należy, że w dacie złożenia powyższego wniosku skarżąca nie legitymowała się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy lub orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności równoznacznym z całkowitą niezdolnością do pracy, lecz wykazała wówczas, iż złożyła wniosek o wydanie jej takiego orzeczenia. W dniu 2 września 2024 r. skarżąca uzyskała orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności (a więc orzeczenie niewystarczające dla uzyskania zasiłku stałego), a następnie w dniu 21 września 2021 r. wniosła odwołanie od tego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia 21 października 2021 r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] utrzymał w mocy orzeczenie ustalające u skarżącej lekki stopień niepełnosprawności. Skarżąca wniosła odwołanie od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie, które zostało oddalone wyrokiem Sadu Rejonowego [...] VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 maja 2023 r. sygn. akt [...]. Następnie Sąd Okręgowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 21 grudnia 2023 r. sygn. akt [...] oddalił apelację skarżącej od ww. wyroku Sądu Rejonowego (k. 20 akt adm.).
Z powyższego wynika, że na skutek wniosku skarżącej o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożonego przed złożeniem w dniu 7 lipca 2021 r. wniosku o zasiłek stały, zapadło prawomocne orzeczenie zaliczające skarżącą do lekkiego stopnia niepełnosprawności, a zatem niewypełniające przesłanki do przyznania zasiłku stałego (art. 37 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 1 u.p.s.). Orzeczenie uprawniające do uzyskania przedmiotowego świadczenie, które skarżąca przedstawiła organowi, tj. orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 20 kwietnia 2024 r. – jak jednoznacznie wynika z jego treści – skarżąca uzyskała natomiast na skutek innego (późniejszego) wniosku, tj. wniosku z dnia 19 kwietnia 2023 r. (k. 3 akt adm.).
Zatem pomimo, że orzeczenie z dnia 20 kwietnia 2024 r. zostało przez skarżącą złożone do organu pierwszej instancji jeszcze przed podjęciem zawieszonego postępowania z wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. o zasiłek stały, nie dawało ono podstawy do zastosowania art. 106 ust. 9 u.p.s. i przyznania skarżącej zasiłku stałego począwszy od lipca 2021 r. Orzeczenie to zapadło bowiem na skutek późniejszego wniosku – innego niż wniosek, którego złożenie skarżąca potwierdziła składając wniosek o zasiłek stały w dniu 7 lipca 2021 r. Skoro wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożony przez skarżącą przed tą datą został rozpatrzony prawomocnym orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności, postępowanie o zasiłek stały wszczęte w dniu 7 lipca 2021 r. a następnie zawieszone, winno zostać podjęte, a następnie zakończone decyzją adekwatną do treści ww. orzeczenia.
W tych okolicznościach zasadnie organ pierwszej instancji potraktował żądanie przyznania zasiłku stałego zgłoszone przez skarżącą w siedzibie organu w dniu 30 kwietnia 2024 r. (k. 8 akt adm.), jako nowy wniosek w tym przedmiocie, wszczynający odrębne postępowanie względem postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 7 lipca 2021 r. W konsekwencji zasadnie też organ – stosując regułę określoną w art. 106 ust. 3 u.p.s. – przyznał skarżącej zasiłek stały począwszy od dnia 20 kwietnia 2024 r., tj. od daty wskazanej w złożonym w dniu 30 kwietniu 2024 r. orzeczeniu, jako data powstania u skarżącej umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Dopiero bowiem z tą datą powstało uprawnienie skarżącej do zasiłku stałego.
Skoro wniosek skarżącej o zasiłek stały złożony w dniu 7 lipca 2021 r. pozostaje przedmiotem odrębnego postępowania względem postępowania wszczętego w dniu 30 kwietnia 2024 r., organom nie można w niniejszej sprawie postawić zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. z powodu braku poinformowania skarżącej o sposobie rozstrzygnięcia powyższego wniosku
Reasumując powyższe wskazać należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają norm prawa materialnego i procesowego. Rozstrzygnięcia te wydane zostały w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu przepisów u.p.s., w tym art. 37 i art. 106 ust. 3 tej ustawy.
Z tych względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło