II SA/Lu 239/03
WyrokWSA w Lublinie2004-03-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Jerzy Drwal asesor WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może zostać utrzymana w mocy, gdy jeden ze współwłaścicieli zmarł w trakcie postępowania administracyjnego, a jego spadkobiercy nie zostali w nim uwzględnieni?Ratio decidendi
Decyzja utrzymująca w mocy odmowę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględniono spadkobierców zmarłego współwłaściciela, który zmarł w trakcie postępowania. Rozpatrywanie wniosku o zwrot nieruchomości wymaga udziału wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców, a brak takiego udziału stanowi wadę prawną uzasadniającą uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewodę. W trakcie postępowania odwoławczego zmarł jeden ze współwłaścicieli nieruchomości, M.R. Skarżąca W.R. podniosła zarzut, że w postępowaniu powinni brać udział spadkobiercy zmarłego męża. Organ odwoławczy nie uwzględnił tego zarzutu, twierdząc, że w dacie wydawania decyzji nie był mu znany fakt śmierci.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej W. R. kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej W. R. kwotę 30 (trzydzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania
Działający z upoważnienia Wojewody Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego, decyzją z dnia [...]grudnia 2002 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. i M. małżonków R. o od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej przy ul. R., oznaczonej jako działki nr nr [...] o pow. 2737 m2; [...] o pow. 2663 m2; [...] o pow. 5325 m2 – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowe nieruchomości stanowiące własność odwołujących się zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 1981 r. nr [...].
Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami, zgodnie z lokalizacją budowy ogródków działkowych, zatwierdzonych w planach gospodarczych L.
Za wywłaszczony grunt oraz uprawy, drzewa i krzewy zostało ustalone odszkodowanie w kwocie 305.821 zł, a następnie decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1983 r. nr [...] dokonano dopłaty za grunt w kwocie 959.888 zł.
Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1982 r. nr [...] przekazano Polskiemu Związkowi [...] – Zarządowi Wojewódzkiemu teren stanowiący własność Skarbu Państwa położony w okolicach ul. O.,w tym także sporny grunt będący byłą własnością małżonków R. Na terenie tym, który ogrodzono, urządzone zostały 24 działki pracownicze o powierzchni 3 ary każda i działki te zagospodarowano w sposób typowy dla ogródków pracowniczych.
W tej sytuacji w sprawie nie istnieją podstawy materialnoprawne zwrotu nieruchomości określone w art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 36, poz. 543 ze zm./ bowiem cel wywłaszczenia został w całości zrealizowany.
Zarzuty odwołujących się dotyczące błędów proceduralnych w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym nie mogą być przedmiotem badania w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Skargę do sądu administracyjnego wniosła W.R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podniosła w skardze, że w trakcie postępowania administracyjnego, w dniu 29 listopada 2002 r. zmarł jej mąż M.R. W postępowaniu powinni brać udział jego ustawowi spadkobiercy, którymi zgodnie z wydanym postanowieniem spadkowym są oprócz niej dzieci: P.R., A.R. i M.H.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że organowi w dacie wydawania decyzji, tj. 2 grudnia 2002 r. nie był znany fakt śmierci odwołującego się M.R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z obowiązującym prawem należy stwierdzić, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa.
W świetle art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ do wystąpienia z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części uprawnieni są poprzedni właściciel lub jego spadkobierca.
W rozpatrywanej sprawie występujący z żądaniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości były współwłaściciel M.R. zmarł w toku toczącego się postępowania.
Rozpatrywanie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości uzależnione jest od wystąpienia z takim wnioskiem przez wszystkich współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości lub ich spadkobierców. Tak więc wydanie zaskarżonej decyzji bez udziału spadkobierców właściciela wywłaszczonej nieruchomości dotknięte było wadą prawną dającą podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło