II SA/Kr 172/03
WyrokWSA w Krakowie2004-03-24
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości z urzędu, dokonywane w celu realizacji celu publicznego, wymaga wydania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta postanowienia opiniującego zgodność podziału z ustaleniami planu miejscowego, nawet jeśli rozporządzenie wykonawcze wyłącza taką opinię w przypadku podziału z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Ministrów, wyłączając w rozporządzeniu stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku podziału nieruchomości z urzędu, przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Brak wymaganego postanowienia opiniującego zgodność podziału z planem miejscowym stanowi naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, zostały uchylone.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta i Gminy w W. zatwierdził projekt podziału nieruchomości stanowiącej własność S.B. z urzędu, uznając go za niezbędny do realizacji celu publicznego (przebudowa drogi krajowej) i zgodny z decyzją o warunkach zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że podział jest zgodny z planem miejscowym i decyzją o warunkach zabudowy, a kwestie ewentualnych strat mają charakter cywilnoprawny. S.B. i B.B. złożyli skargę do NSA, zarzucając, że podział doprowadzi do nieracjonalnego kształtu nieruchomości i uniemożliwi jej dotychczasowe użytkowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Oddalono skargę B.B. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz S.B. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie NSA: Izabela Dobosz Joanna Tuszyńska Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004r. sprawy ze skargi S.B .i B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. oddala skargę B. B. , IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego S.B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27.09.2002 r. (znak:......) Burmistrz Miasta i Gminy w W., działając na podstawie art. 93 ust.l, 96 ust.l i 4, art. 97 ust.3 pkt.l w związku z art. 6 pkt. l ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. nr. 46 póz. 543 z późn.zm.- zwaną dalej ustawą o g.n.) zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obr. [....] miasta W. a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. [....] obj. KW [....] na dz.ewid. [....] o pow. 0.1677 ha oraz [....] o pow. 0.0664 ha - stanowiącej własność S.B. W uzasadnieniu podniesiono, iż podział przedmiotowej nieruchomości dokonywany jest z urzędu bowiem jest niezbędny do realizacji celu publicznego tj. "przebudowy jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr [....] [....] na drogę dwujezdniową na odcinku 432+510-040,70 w ramach programu ISPA" a podział jest zgodny z ostateczną decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu Nr [....] z dnia 26.02.2002 r.
Odwołanie S.B. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją z dnia 9.12.2002 r. (znak:....) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt. l ustawy o g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Podział taki może być natomiast dokonany, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. l cyt. ustawy). Oznacza to zatem, iż decydujące znaczenie mają w tym zakresie postanowienia ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, na potrzeby której dokonywany ma być podział nieruchomości. Jest bezspornym, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 26.02.2002 r., ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr [....] [....] na drogę dwujezdniową na odcinku 432+510-040,70 w ramach programu ISPA.
Zatem podział nieruchomości stanowiącej działkę nr [....] obr. [....] w W. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także z ustaleniami zawartymi w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania a dotyczących strat jakie odwołujący się S.B. może ponieść w związku z podziałem nieruchomości, wywiedziono, że kwestie te mają jednakże charakter cywilnoprawny i nie mogą być brane pod uwagę w postępowaniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Głównym kryterium, które zgodnie z art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkuje możliwość dokonania podziału nieruchomości, jest zgodność z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopiero po zakończeniu niniejszego postępowania będzie możliwe wywłaszczenie, za stosownym odszkodowaniem części, bądź całości nieruchomości, jeżeli nie będzie się ona nadawała do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele. Jest to jednak kwestia odrębnego postępowania.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli S.B. i B.B. i nie precyzując żądania skargi, zarzucili, że ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie są właściwe bowiem podział doprowadzi do tego, że nieruchomość nie będzie mogła być użytkowana w dotychczasowy sposób i w wyniku podziału powstałby "twór o nierównomiernych kształtach", na którym nic nie można wybudować.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Art. 93 ust. 4 i 5 ( w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta a opinię, o której mowa wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Zwrócić należy uwagę i na to, że ustawodawca w art. 100 udzielił Radzie Ministrów
delegacji do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.
Wykorzystując tę delegacje Rada Ministrów w dniu 17 lutego 1998 r. wydała rozporządzenie w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu ( Dz.U. nr 25 poz. 130). Według § 4 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ust. l.
Można by więc uznać, że § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wyłączył stosownie dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozważenie jednak wymaga czy zawarta w art. 100 ustawy delegacja - upoważniała Radę Ministrów, do wyłączenia w przypadku dokonywania podziału z urzędu stosowania art. 93 ust.4. W tym miejscu miał Sąd na uwadze, że rozporządzenie może wprowadzać zmiany do ustawy, ale tylko wtedy gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym.
I dlatego też zdaniem Sądu, Rada Ministrów wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia - stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Powyższy pogląd nie jest odosobniony i znalazł już wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( zob. np. wyrok NSA z dnia 27.09.2000 r. SA/Rz 215/99, którego uzasadnienie Sąd w składzie obecnym w całości podziela).
W aktach sprawy brak jest takiej opinii, a więc nastąpiło uchybienie treści art. 93 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na marginesie można dodać, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Do wydania tego postanowienia przepisu art. 106 kpa nie stosuje się. (zob. Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia l marca 1999 r. OPK 1/99 - ONSA 1999/3 poz. 84).
Wprawdzie opinie o której mowa w art. 93 ust. 4 wydaje ten sam organ, który w I instancji wydał decyzje zatwierdzającą projekt podziału - a więc można przyjąć, że jego opinia będzie pozytywna, to nie mniej jednak z uwagi na to, że postanowienie zawierające opinię jest zaskarżalne, a więc podlega kontroli w toku instancji, brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro stwierdzone zostało naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § l pkt.1 lit."c" p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.o.p.s.a., zaś określenie o niemożliwości wykonania zaskarżonej decyzji oparto na podstawie art. 152 p.o.p.s.a.
Z oświadczenia skarżącego B.B. , złożonego na rozprawie w dniu 24.03.2004 r., wynika, że nie ma on interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji. Prowadzenie na nieruchomości będącej przedmiotem podziału działalności gospodarczej, stwarza dla skarżącego co najwyżej interes faktyczny, ale taki interes nie upoważnia go do złożenia skargi, co w konsekwencji musi prowadzić do oddalenia jego skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło