II SA/Łd 394/02
WyrokWSA w Łodzi2004-03-24
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Andrzej Kozerski, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej może zostać wydana na podstawie lakonicznych i sprzecznych orzeczeń lekarskich, które nie ustosunkowują się do wszystkich wyników badań?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie mogą oprzeć rozstrzygnięcia na lakonicznych, sprzecznych lub nieprzekonywujących opiniach lekarskich, lecz powinny wezwać biegłych do uzupełnienia opinii lub zasięgnąć opinii innej placówki.Stan faktyczny
Skarżący A. K. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – astmy oskrzelowej zawodowej. Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił stwierdzenia choroby, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, opierając się na orzeczeniach lekarskich wskazujących na pozazawodowe podłoże astmy. Skarżący wniósł skargę, twierdząc, że choroba jest następstwem długoletniej pracy w warunkach narażenia na pył i kurz.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie : NSA Andrzej Kozerski, , p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant : asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
3 II S.A./Łd 394/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 §1 ust. l Kpa oraz § 10 ust. l i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65 poz. 294, ze zmianami, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego A. K. z dnia 6.12.2001r. od decyzji Nr [...] Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. K. choroby zawodowej - astmy oskrzelowej zawodowej - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniesiono, iż decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o orzeczenia lekarskie dwóch placówek medycznych tj. Poradni Chorób Zawodowych [...] w Ł. oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wyniku badań przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u A. K. zawodowej astmy oskrzelowej. Rozpoznana astma oskrzelowa atopowa ma podłoże pozazawodowe o czym świadczą wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej wraz z testem swoistej prowokacji alergicznej. Badania uczuleniowe z alergenami środowiska pracy dały wynik ujemny. Również wziewna próba prowokacyjna z mąkami wypadła negatywnie. Zdaniem Instytutu za pozazawodowym podłożem astmy przemawia potwierdzone uczulenie skarżacego na roztocze kurzu domowego, powszechnego alergenu środowiska domowego, pozazawodowego.
Podkreślono, że orzeczenia lekarskie wydały dwie właściwe, zgodnie z § 7 i 9 rozporządzenia Rady Ministrów, placówki medyczne do rozpoznawania chorób zawodowych, a Instytut Medycyny Pracy w Ł. orzekał w trybie odwoławczym, na wniosek strony.
W związku z wniesionym odwołaniem [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny uzyskał dla sprawy dodatkowe wyjaśnienia Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W piśmie z dnia 19 lutego 2002r. podtrzymano stanowisko wyrażone w orzeczeniu, będącym podstawą decyzji organu I instancji podkreślając, że rozstrzygający w niniejszym przypadku jest ujemny wynik testu swoistej prowokacji z alergenami pochodzącymi z miejsca pracy.
Organ uznał zatem, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione warunki określone w § l w/wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów do stwierdzenia choroby zawodowej. Wyjaśniono, iż faktem bezspornym jest długoletnia praca skarżącego w charakterze młynarza, później właściciela młyna, w narażeniu na alergeny roślinne i pył organiczny pochodzenia roślinnego. Jednakże jest to tylko jeden z niezbędnych warunków do stwierdzenia choroby zawodowej.
Nie dokonano rozpoznania klinicznego choroby określonej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Wprawdzie rozpoznano astmę oskrzelową atopową, ale nie ma ona podłoża zawodowego, na co jednoznacznie wskazują wyniki badań alergologicznych.
Biorąc powyższe pod uwagę - [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że ustalony stan faktyczny nie daje podstawy w świetle § 10 powołanego na wstępie rozporządzenia do stwierdzenia u A. K. choroby zawodowej i orzekł jak w sentencji.
Powyższą decyzję zaskarżył A. K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu stwierdził , że nie zgadza się z decyzja gdyż nie zostały przeprowadzone ponownie wszystkie badania , a wynik konsultacji z lekarzem rodzinnym , pulmonologiem i laryngologiem wyraźnie wskazuje na to iż choroba skarżącego jest następstwem długoletniej pracy w kurzu i pyle pochodzącym z przemielonego zboża i wielogodzinnego przebywania w warunkach pracy w młynie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna .
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
3/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zgodnie z § 1.ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65 poz. 294, ze zmianami) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.
Przy ocenie działania czynnika szkodliwego uwzględnia się: rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego, sposób wykonywania pracy, bezpośredni kontakt z chorymi zakaźnie lub z materiałem pochodzącym od tych chorych oraz z czynnikami powodującymi choroby inwazyjne, uczuleniowe i nowotworowe
( ust. 2 ) .
W wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod pozycją 3 wymienione są przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-twórczymi w płucach np.: dychawica oskrzelowa , bissinoza , beryloza.
Odmowę uznania choroby zawodowej u skarżącego w postaci astmy oskrzelowej organy obu instancji oparły na dwóch orzeczeniach lekarskich wydanych przez Poradnię Chorób Zawodowych w Ł. i Instytut Medycyny Pracy im. [...] - Przychodnię Chorób Zawodowych w Ł. . W pierwszym z tych orzeczeń stwierdzono, iż wynik testów skórnych z alergenami mącznymi okazał się dodatni z omłotami. W drugim z tych orzeczeń nie ustosunkowano się do tego wyniku badań , a na wątpliwości organu odwoławczego w tym zakresie wyrażone w piśmie z dnia 28 stycznia 2002 r. Instytut Medycyny Pracy im. [...] w piśmie z dnia 19 lutego 2002 r odpowiedział, iż test skórny z omłotami w przychodni IMP wypadł ujemnie – co nie znajduje z kolei potwierdzenia w samej treści orzeczenia z dnia 13 września 2001 r .
Ponadto stwierdzić należy, iż oba orzeczenia są niezmiernie lakoniczne.
W swoich orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, iż orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 kpa. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone( por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1998r. sygn. akt I SA 1200/98 nie publikowany ).
W przedmiotowej sprawie tego rodzaju orzeczenia z uwagi na ich sprzeczność i lakoniczność nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji nie uznającej choroby skarżącego za chorobę zawodową.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.
§ 10. 1. (9) Na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8, oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło