II SA/Kr 495/03
WyrokWSA w Krakowie2004-03-24
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości z urzędu, dokonywany na potrzeby realizacji celów publicznych, może zostać zatwierdzony bez uzyskania opinii wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, wyrażonej w formie postanowienia, zgodnie z art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości z urzędu, bez uzyskania opinii wójta, burmistrza lub prezydenta miasta wyrażonej w formie postanowienia, stanowi naruszenie przepisów postępowania. Zdaniem Sądu, Rada Ministrów, wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku podziału z urzędu, przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Brak takiej opinii, która podlega zaskarżeniu, jest uchybieniem mającym wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości stanowiącej własność A.C. przez Prezydenta Miasta K. z urzędu, na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podział miał być niezbędny do realizacji celu publicznego – przebudowy drogi krajowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca zarzuciła, że podział uniemożliwi dotychczasowe użytkowanie nieruchomości i doprowadzi do powstania "tworu o nierównomiernych kształtach".Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 495/ 03 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Andrzej Niecikowski ( spr.) Sędziowie NSA: Izabela Dobosz Joanna Tuszyńska Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2004r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2002r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej A. C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...].08.2002 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 93, 96 i art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. nr 46 póz. 543 z późn. zm.- zwaną dalej ustawą o g.n.) oraz rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25 póz. 130) zatwierdził z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w obr. [...] a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. ewid. "1" obj. [...], na dz. ewid. "2" o pow. 0.0544 ha oraz "3" o pow. 0.0203 ha - stanowiącej własność A.C. W uzasadnieniu podniesiono, iż podział przedmiotowej nieruchomości sporządzony został w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia [...].02.2002 r. znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pn. "przebudowy jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr "I" na drogę dwujezdniową na odcinku [...] w ramach programu ISPA".
Odwołanie A.C. nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia 30.12.2002 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu wskazano, że stanowisko organu I instancji jest prawidłowe. Zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt. 1 ustawy o g.n. podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Podział taki może być natomiast dokonany, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 93 ust. 1 cyt. ustawy). Oznacza to zatem, iż decydujące znaczenie mają w tym zakresie postanowienia ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji, na potrzeby której dokonywany ma być podział nieruchomości. Jest bezspornym, że w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...].02.2002 r., ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na przebudowie jednojezdniowego odcinka drogi krajowej nr "I" na drogę dwujezdniową na odcinku [...] w ramach programu ISPA. Zatem podział nieruchomości stanowiącej działkę nr "4" obr. [...] w W. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także z ustaleniami zawartymi w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania a dotyczących warunków zakupu przedmiotowej nieruchomości zwrócono uwagę, że kwestia ta nie jest przedmiotem postępowania dotyczącego podziału nieruchomości.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła A.C. i nie precyzując żądania skargi, zarzuciła, że ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie są właściwe bowiem podział doprowadzi do tego, że nieruchomość nie będzie mogła być użytkowana w dotychczasowy sposób i w wyniku podziału powstałby "twór o nierównomiernych kształtach", na którym nic nie można wybudować.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.).
Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Skargę należy uznać za uzasadnioną aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych.
Art. 93 ust. 4 i 5 (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta a opinię, o której mowa wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie.
Zwrócić należy uwagę i na to, że ustawodawca w art. 100 udzielił Radzie Ministrów delegacji do określenia, w drodze rozporządzenia, trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.
Wykorzystując tę delegacje Rada Ministrów w dniu 17 lutego 1998 r. wydała rozporządzenie w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz.U. nr 25 poz. 130). Według § 4 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia, o której mowa w ust. 1.
Można by więc uznać, że § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia wyłączył stosownie dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozważenie jednak wymaga czy zawarta w art. 100 ustawy delegacja - upoważniała Radę Ministrów, do wyłączenia w przypadku dokonywania podziału z urzędu stosowania art. 93 ust.4. W tym miejscu miał Sąd na uwadze, że rozporządzenie może wprowadzać zmiany do ustawy, ale tylko wtedy gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym.
I dlatego też zdaniem Sądu, Rada Ministrów wyłączając w § 4 ust. 2 rozporządzenia - stosowanie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Powyższy pogląd nie jest odosobniony i znalazł już wyraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 27.09.2000 r. SA/Rz 215/99, którego uzasadnienie Sąd w składzie obecnym w całości podziela).
W aktach sprawy brak jest takiej opinii, a więc nastąpiło uchybienie treści art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Na marginesie można dodać, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości. Do wydania tego postanowienia przepisu art. 106 kpa nie stosuje się. (zob. Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 1999 r. OPK 1/99 - ONSA 1999/3 poz. 84).
Wprawdzie opinie o której mowa w art. 93 ust. 4 wydaje ten sam organ, który w I instancji wydał decyzje zatwierdzającą projekt podziału - a więc można przyjąć, że jego opinia będzie pozytywna, to nie mniej jednak z uwagi na to, że postanowienie zawierające opinię jest zaskarżalne, a więc podlega kontroli w toku instancji, brak takiej opinii należy uznać za uchybienie przepisom postępowania - mające wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, skoro stwierdzone zostało naruszenie przepisów postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "c" p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.o.p.s.a., zaś określenie o niemożliwości wykonania zaskarżonej decyzji oparto na podstawie art. 152 p.o.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło