I SA/Łd 396/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. P. Chmielecki, Sędziowie NSA del.: B. Klimowicz (spr.), A. Wrzesińska-Nowacka, Protokolant asystent sędziego B. Motycka, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.S. i M.S. na postanowienie Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia oddala skargę. Sygn akt. I SA./ Łd 396/ 03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy Ł. określił Państwu A. i M. małżonkom S. zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2000 w kwocie 146.619 zł. W dniu 22 listopada 2002r skarżący złożyli odwołanie od tej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. pozostawiła wniesione przez skarżących odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego bez rozpoznania, uznając że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Izba Skarbowa ustaliła, że przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję została wysłana do skarżących w dniu 12 sierpnia, awizowana przez Urząd Pocztowy w dniu 14 sierpnia i z powodu nieodebrania jej przez adresatów zwrócona w dniu 23 sierpnia. W dniu 2 września decyzja została wysłana po raz drugi. Awizowana w dniu 4 września, została zwrócona przez Urząd Pocztowy w dniu 12 września 2002r. Zdaniem organu skarbowego termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 25 września 2002r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi na postanowienie Izby Skarbowej, małżonkowie S. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając organowi podatkowemu naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w szczególności art. 187 § 1 poprzez oparcie rozstrzygnięcia o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy oraz nie zebranie pełnego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie braku winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, art. 191 - ustawy poprzez dowolną i niepełną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz art. 121 - 124 - poprzez nie ustosunkowanie się do twierdzeń zgłaszanych przez stronę i uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w związku z odmową przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego. Podnieśli, że nie wiedzieli o istnieniu decyzji aż do dnia zajęcia ich poborów przez Urząd Skarbowy, zaś w okresie, w którym podejmowano próby doręczenia im decyzji, po próbie samobójczej syna, przebywali wraz z nim do początku września 2002r. poza miejscem zamieszkania. Nie można ich zdaniem wymagać aby w tym czasie myśleli wyłącznie o możliwości wydania decyzji przez Urząd Skarbowy. Ponadto w dniu 25 lipca 2002r. skarżący wnieśli uwagi do przedstawionego im projektu decyzji, zgłaszając wnioski dowodowe, w szczególności dowód z przesłuchania stron. Mogli zatem spodziewać się innego rozstrzygnięcia niż wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie, powołując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto wskazała, że zgromadzony i rozpatrzony materiał dowodowy nie dał podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271 ze zm./ stanowiącym, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r r Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm/ organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Należy stwierdzić, że w sprawie niniejszej ustalono jednoznacznie, że w dniu 11 września 2002r nastąpiło doręczenie skarżącym decyzji Urzędu Skarbowego, oraz że skarżący złożyli odwołanie od decyzji organu podatkowego I instancji w dniu 22 listopada 2002r. A więc uprawnione było przyjęcie, że przedmiotowe odwołanie zostało złożone po upływie terminu do jego wniesienia. Konsekwencje pozostawienia odwołania bez rozpoznania na skutek uchybienia terminowi są poważne. Podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Dlatego organy podatkowe są obowiązane wnikliwie badać wszystkie okoliczności związane z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W szczególności należało zbadać, czy uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn przez stronę niezawinionych. Zarzut skarżących naruszenia art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym i nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym należy uznać za nietrafny. Organ podatkowy rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy w postaci wyjaśnień zawartych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz dowód w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego syna skarżących. Izba Skarbowa nie kwestionowała ani pobytu syna skarżących w szpitalu ani późniejszego pobytu strony poza miejscem zamieszkania. Wskazana przez skarżących przyczyna uchybienia terminu została poddana ocenie organu podatkowego. Zdaniem Sądu, ocena ta była prawidłowa. Wniosek o przywrócenie terminu nie mógł zostać uwzględniony. Należy podzielić pogląd Izby Skarbowej, że uchybienie przez skarżących terminowi do wniesienia odwołania nosi znamiona winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Nie jest możliwe przywrócenie terminu w razie gdy ustalone okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony, noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie - czyli braku dbałości o swoje sprawy. Przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. W ramach należytej staranności niewątpliwie mieści się zainteresowanie toczącym się postępowaniem podatkowym oraz odbieranie korespondencji. Przy czym nie chodzi o interesowanie się "wyłącznie" toczącym się postępowaniem, ale interesowanie się nim "również". Pobyt syna skarżących w szpitalu jest niekwestionowaną okolicznością. Jednak jak wynika zarówno ze składanych pism jak też z oświadczenia złożonego na rozprawie w dniu 19 marca 2004r, próba samobójcza syna miała miejsce w nocy z 21 na 22 lipca 2002r, syn przebywał w szpitalu do 7 sierpnia 2002 r. a następnie po wypisie skarżący opiekowali się nim przebywając poza miejscem zamieszkania do początku września. Było to zatem wcześniej aniżeli druga próba doręczenia decyzji przez Urząd pocztowy. Zdaniem Sądu, pobyt syna skarżących w szpitalu a następnie poza miejscem zamieszkania do początku września, nie daje podstaw do przyjęcia że nieodebranie przesyłki poleconej 11 września nastąpiło w związku z sytuacją życiową, stwarzającą przeszkody nie do pokonania. W dniu 23 lipca 2002r. skarżący złożyli oświadczenie, że wstępnie zapoznali się z aktami, a następnie w dniu 25 lipca 2002r. wnieśli uwagi do projektu decyzji. Zdarzenia te miały miejsce w czasie gdy syn przebywał w szpitalu. Późniejsze nie interesowanie się toczącym postępowaniem podatkowym, mimo wiedzy o jego etapie, aż do listopada, kiedy zostały zajęte pobory, wskazuje na co najmniej niedbalstwo strony, a tym samym na winę skarżących w niezachowaniu terminu. Nie jest także trafny wywód, że po wniesieniu przez skarżących uwag do projektu decyzji organ podatkowy powinien był się do nich ustosunkować, a skarżący mogli oczekiwać, że decyzja nie zostanie wydana. Ewentualna wadliwość wydanej decyzji mogłaby być bowiem przedmiotem innego postępowania, gdyby skarżący odwołali się od niej w terminie. W niniejszym postępowaniu zarzut ten nie może być powodem uchylenia postanowienia , wydana decyzja określająca zaległość podatkową nie jest bowiem jego przedmiotem. Natomiast z przyczyn wskazanych powyżej, spodziewanie się niewydania decyzji nie jest okolicznością mogącą przesądzić o uchybieniu terminowi bez winy skarżących. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.