II GZ 43/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 września 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1081/25 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2025 r. nr 1801-IOC.4802.26.2025 w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 1081/25, odrzucił skargę B. sp. z o.o. z siedzibą w P. (strona skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (organ) z dnia 9 czerwca 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu 18 sierpnia 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga B. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2025 r. nr 1801-IOC.4802.26.2025 w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 18 sierpnia 2025 r. wezwano spółkę do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS), zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Wezwanie zawierało pouczenie, że należy je wykonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2025 r. wezwano skarżącą spółkę do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, wskazując, że procesową konsekwencją nieuiszczenia wpisu od skargi będzie jej odrzucenie. Wezwania przesłano do skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP. Ze znajdującego się w aktach sprawy urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) wynika, że elektroniczna przesyłka zawierająca wyżej opisane wezwania nie została odebrana. Informacje zawarte w UPD wskazują, że pierwsze zawiadomienie informujące o możliwości odbioru pisma zostało przesłane do spółki w dniu 26 sierpnia 2025 r., natomiast powtórne zawiadomienie miało miejsce w dniu 3 września 2025 r. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Sąd I instancji wskazał, że w niniejszej sprawie stroną skarżącą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest to osoba prawna działająca przez uprawnione do tego organy zgodnie z przepisami regulującymi sposób reprezentacji lub przez inne osoby upoważnione do jej reprezentowania. Osoba podpisująca skargę w imieniu takiego podmiotu ma obowiązek, zgodnie z art. 29 p.p.s.a., wykazać swoje umocowanie stosownym dokumentem, na przykład odpisem z KRS, gdyż podmioty takie jak spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlegają obowiązkowemu wpisowi do tego rejestru, w którym dane o sposobie reprezentacji podmiotu są ujawniane. Sąd Wojewódzki podniósł, że brak tego dokumentu stanowi brak formalny skargi podlegający uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. W tym wypadku przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia skargi w terminie 7 dni. Skarga, której braków formalnych strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie wezwania dotyczące konieczności uzupełnienia wymaganych braków skargi zostały przesłane do spółki za pośrednictwem platformy ePUAP i nie zostały odebrane. Natomiast zgodnie z treścią art. 74a § 8 p.p.s.a., w przypadku nieodebrania pisma (doręczanego przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej), doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia informującego o możliwości odbioru pisma. Pierwsze zawiadomienie informujące o możliwości odbioru wezwań miało miejsce w dniu 26 sierpnia 2025 r. W związku z powyższym doręczenie należało uznać za dokonane z dniem 9 września 2025 r. Ostatnim zatem dniem przewidzianym na uzupełnienie braków skargi był dzień 16 września 2025 r. W wyznaczonym terminie spółka nie uzupełniła wymaganych braków skargi, co uniemożliwia nadanie sprawie prawidłowego biegu. Pismem z dnia 30 września 2025 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu i uzupełniania odpisu KRS. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podniosła, że wezwanie z dnia 26 sierpnia 2025 r. zostało przesłane na "prywatną skrzynkę ePUAP", mimo że stroną postępowania jest spółka B.. Następnie strona skarżąca pismem z dnia 23 października 2025 r. wniosła o uznanie nieskuteczności doręczeń i naprawienie uchybienia. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca również podniosła, że doręczenia były nieskuteczne z uwagi na to, że wezwania były przesłane na "prywatną skrzynkę ePUAP", mimo że stroną postępowania jest spółka B.. Pismem z dnia 23 października 2025 r. strona skarżąca złożyła zażalenie na wskazane na wstępie postanowienie, wnosząc o uznanie doręczeń wezwania do uzupełnienia braków oraz postanowienia z 30 września 2025 r. za prawnie nieskuteczne (z powodu wadliwości adresata), co w konsekwencji prowadzi do stwierdzenia, że termin na uzupełnienie braków formalnych skargi nie rozpoczął biegu oraz uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i "przywrócenie skargi do rozpoznania merytorycznego". Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1. naruszenie art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 i art. 74a p.p.s.a. polegające na nieskutecznym doręczeniu Stronie (Spółce) Wezwania do uzupełnienia braków oraz Postanowienia z 30.09.2025 r. o odrzuceniu skargi, poprzez skierowanie ich do reprezentanta (osoby fizycznej) na jej prywatny adres elektroniczny/ePUAP, zamiast na właściwy adres Strony (Spółki); 2. naruszenie art. 86 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na "pochopnym wydaniu" postanowienia o odrzuceniu skargi, bez uprzedniego rozpoznania wniosku Strony o przywrócenie terminu z dnia 30.09.2025 r., w którym jednocześnie dokonano uzupełnienia braków formalnych skargi. Zgodnie z informacją zawartą w notatce urzędowej z dnia 18 listopada 2025 r. przeprowadzono rozmowę telefoniczną z D. L. (prokurentem spółki), która wskazała na błędne doręczenie pism na "prywatny adres ePUAP". Pismem z dnia 18 listopada 2025 r., przesłanym drogę elektroniczną za pomocą ePUAP, D. L. (prokurent spółki) wskazała ponownie, że korespondencja z Sądu jest przesyłana na jej "prywatny adres", wskazała adres do doręczeń i następnie oświadczyła, że nie wyraża zgody na przesyłanie na adres ePUAP jakiejkolwiek korespondencji związanej z postępowaniem spółki ani innej korespondencji sądowej w sprawach, których nie jest stroną lub pełnomocnikiem. W związku z podnoszonymi przez stronę zarzutami nieprawidłowości w zakresie doręczania pism, zarządzeniem z dnia 19 listopada 2025 r. skierowano do strony wyjaśnienie. Sąd wskazał, że w przypadku wniesienia skargi w formie elektronicznej należy podać adres elektroniczny do doręczeń, w przeciwnym razie Sąd przyjmie, że właściwym adresem jest ten, z którego skarga została nadana. W niniejszej sprawie stroną skarżącą jest B. sp. z o.o., jednak ponieważ wnosząc skargę w imieniu ww. spółki D. L., działająca jako prokurent spółki, nie wskazała innego adresu elektronicznego, Sąd jako właściwy przyjął adres, z którego skarga została nadana. Pismem z dnia 19 listopada 2025 r. strona skarżąca złożyła oświadczenie o cofnięciu wniosków: o przywrócenie terminu i wniosku o uznanie nieskuteczności doręczeń i naprawienie uchybienia. Pismem z dnia 19 listopada 2025 r. strona skarżąca złożyła wniosek o "wstrzymanie procedowania zażaleniowego" z dnia 23 października 2025 r. Wniosek ten uzasadniła tym, że "wstrzymanie procedowania zażalenia" jest konieczne z uwagi na to, że w złożonym ponownie wniosku o stwierdzenie nieskuteczności doręczeń podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów procedury doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności art. 74a § 3 i § 6 p.p.s.a. (brak notyfikacji). Brak zawiadomienia adresata o możliwości odbioru pisma w formie dokumentu elektronicznego wraz ze wskazaniem adresu, z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu, prowadzi do nieważności postępowania i bezprawności wydanego postanowienia o odrzuceniu skargi, bowiem Sąd wydał postanowienie w oparciu o fikcję doręczenia, "którego bieg do dnia dzisiejszego się nie rozpoczął". Pismem z dnia 19 listopada 2025 r. strona skarżąca złożyła wniosek o: 1) stwierdzenie nieskuteczności doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych z dnia 26 sierpnia 2025 dotyczących wniesionej w dniu 23.07.2025 skargi na decyzje DIAS w Rzeszowie oraz wszelkich następnych pism kierowanych na identyfikator 74032506249 z powodu naruszenia przepisów art. 74a § 3 i § 6 p.p.s.a.; 2) uznanie dokonanej wpłaty w wysokości 200,00 złotych tytułem wpisu oraz złożenia dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej za wniesione w terminie, ponieważ termin do ich uzupełnienia nigdy skutecznie nie rozpoczął biegu; 3) uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi z dnia 30.09.2025 na podstawie art. 179a P.p.s.a.; 4) uznanie zażalenia z dnia 23.10.2025 za bezprzedmiotowe w przypadku uwzględnienia pkt 3; 5) doręczenie odpowiedzi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na skargę strony z dnia 23.07.2025 r. Następie pismem z dnia 24 listopada 2025 r. spółka złożyła oświadczenie o rezygnacji z doręczeń elektronicznych, wskazując jednocześnie adres pocztowy do doręczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie jako pozbawione usprawiedliwionych podstaw podlegało oddaleniu. Z treści wniesionego środka zaskarżenia wynika, że strona skarżąca kwestionuje w istocie skuteczność prawnoprocesową doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (zarządzenie z dnia 18 sierpnia 2025 r.) oraz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi (zarządzenie z dnia 26 sierpnia 2025 r.), wywodząc, że wobec ich wadliwości oraz bezskuteczności prawnej brak było podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. Argumentacja zażaleniowa strony zasadza się na twierdzeniu, że powyższe wezwania, jak również zaskarżone postanowienie z dnia 30 września 2025 r., zostały doręczone drogą elektroniczną na wadliwy adres elektroniczny. Zdaniem strony skarżącej, kontrolowany Sąd Wojewódzki powinien był doręczać pisma sądowe za pomocą środków komunikacji elektronicznej – wobec wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu, za pośrednictwem którego została złożona skarga (art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a.) – na adres elektroniczny "przypisany" do skarżącej spółki jako adres do doręczeń elektronicznych (ADE – w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych/u.d.e.), a nie na "prywatny adres elektroniczny" jej prokurenta. Odnosząc się do powyższych twierdzeń strony skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one całkowicie błędne i wynikają z nieznajomości aktualnych zasad doręczania pism przez sąd administracyjny za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W tym zakresie należy, po pierwsze, przypomnieć stronie, że zgodnie z art. 155 ust. 7 u.d.e. sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r., a zatem – w odniesieniu do sądów administracyjnych – de lege lata co najmniej do dnia 30 września 2029 r. pisma sądowe są i będą doręczane zgodnie z zasadami określonymi w art. 74a p.p.s.a. Po drugie, w przedmiotowej sprawie istotne jest to, że skoro strona skarżąca jako spółka z o.o., reprezentowana przez prokurenta, wskazała – zgodnie z obowiązkiem określonym w art. 46 § 2a p.p.s.a. – adres elektroniczny na publicznej platformie teleinformatycznej ePUAP (co zostało potwierdzone w piśmie skarżonego organu z dnia 22 sierpnia 2025 r., k. 18 akt sądowych), gdyż tylko adres konta na platformie ePUAP może być uznany za "adres elektroniczny" w rozumieniu powyższego przepisu, a z akt sprawy wynika, że na ten właśnie adres były kierowane pisma sądowe obejmujące sporne wezwania oraz zaskarżone postanowienie, to dalsze ekscepcje osoby reprezentującej stronę skarżącą, że jako "adresata dokumentu" w systemie ePUAP oraz w urzędowym potwierdzeniu doręczenia (UPD) wskazano tę osobę jako prokurenta spółki, nie mają znaczenia prawnego, albowiem nie ulega wątpliwości, że pisma sądowe zostały doręczone prawidłowo na utworzony w systemie ePUAP adres elektroniczny (oznaczony jako indywidualny identyfikator liczbowy), z którego skarga została nadana, albowiem skarga nie zawierała wskazania innego adresu elektronicznego ePUAP (zob. art. 46 § 2d w zw. z art. 46 § 2a p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do podważania skuteczności prawnoprocesowej doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej analizowanych wezwań sądowych (art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a.) oraz bezskutecznego upływu ustawowych terminów do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, obowiązkiem Sądu a quo było wydanie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 p.p.s.a. postanowienia o odrzuceniu skargi. Poza zakresem rozpoznania w niniejszej sprawie zażaleniowej pozostaje natomiast ocena zagadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił, jak w sentencji.