II SA/Łd 373/03

Dnia 30 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant: asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz S. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania S. S. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych /Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm./. Wyjaśnił, że wnioskodawca posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, prawo własności nieruchomości o powierzchni 0,6 ha w A., samochód osobowy marki Wartburg nabyty w 1991 roku, a ponadto w okresie otrzymywania dodatku mieszkaniowego kupił komputer, monitor, drukarkę i kuchenkę mikrofalową. Żona wnioskodawcy odmówiła określenia kwoty alimentów, które płaci na dzieci. S. S. w odwołaniu od tej decyzji wyjaśnił, że mieszkanie posiada od 1977 roku, a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu od 1982 roku. Działka budowlana kupiona w 1986 roku ma powierzchnię 587 m2, a nie 0,6 ha czyli 6.000 m2. Samochód nabył w 1991 roku. Pojazd jest mu niezbędny ze względu na niepełnosprawność rodziców i dzieci. Sprzęt komputerowy skompletował za pieniądze, które dzieci otrzymały jako prezent z okazji komunii świętej, imienin, urodzin i gwiazdki. Dwuletni komputer złożył osobiście. Wartość sprzętu wynosi 1.500 zł. Kuchnia mikrofalowa jest własnością żony. Dostała ją w prezencie 3 lata przed przeprowadzeniem oględzin. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, że łączny dochód wnioskodawcy wynosi 503 zł, a wydatki wynoszą 247,07 zł. Żona wnioskodawcy /z którą jak podaje wnioskodawca pozostaje w nieformalnej separacji/ odmówiła podania dochodów oraz kwoty alimentów na dzieci. B. S. jest zameldowana w Ł. przy ul. A 91 m. 5. W toku postępowania wyjaśniła, że opiekuje się dziećmi, ale nie jest w stanie określić wymiaru tej pracy. Dzieciom zapewnia jedzenie w dobrym gatunku, ubranie, kolonie itp. Oświadczyła, że nie jest stronom postępowania o dodatek mieszkaniowy i nie jest zobowiązana do składania żadnych oświadczeń o dochodach. W ocenie Kolegium sytuacja materialna i majątkowa rodziny S. nie została w pełni przedstawiona przez wnioskodawcę. Nie określił, bowiem pomocy otrzymywanej od żony na utrzymanie dzieci, a ona odmówiła podania dochodów i określenia kwoty alimentowania dzieci. S. S. w skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł "o jej unieważnienie" ze względu na rażące naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Wniósł też o wydanie wyroku przyznającego uprawnienia do dodatku mieszkaniowego, wydanie /nakazanie wydania/ decyzji pozytywnej. Wyjaśnił, że złożył żądane przez organ oświadczenie, a żona nie miała obowiązku złożenia oświadczenia o stanie majątkowym i nie jest stronom postępowania. Organ II instancji w uzasadnieniu przyjął inną podstawę prawną niż organ I instancji, a w uzasadnieniu obu decyzji nie wynika, jaki stan faktyczny został ustalony. Strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd - po myśli art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy - uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne obu instancji naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu, po myśli art. 77 § 1 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ administracji publicznej dokonuje oceny jego wyników /art. 80 kpa/. Organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów. Organ ten jest obowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone w sprawie w ich wzajemnej łączności. Rozpatrując materiał dowodowy organ administracyjny nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu ani też uwzględnić dowodu, którego nie ma w aktach sprawy. Rezultatem tak przeprowadzonego postępowania dowodowego jest stan faktyczny podany w uzasadnieniu decyzji. Organ powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej /art. 107 § 3 kpa/. Postępowanie w tej sprawie nie spełnia tych wymogów. Nie ustalono stanu faktycznego. Nie wiadomo między innymi, czy podstawą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego jest też odmowa złożenia oświadczenia przez żonę skarżącego, czy nie. Czy zdaniem organów orzekających w sprawie jest członkiem gospodarstwa domowego. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oświadczenia o stanie majątkowym można żądać jedynie od wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji zdaje się wynikać, że powodem utrzymania decyzji organu I instancji w mocy było między innymi niepodanie zakresu tej pomocy. W aktach administracyjnych nie ma dowodu, aby oświadczenia o wysokości świadczeń alimentacyjnych od jego żony na rzecz dzieci żądano od skarżącego i że był pouczony o skutkach prawnych odmowy udzielenia informacji. Naruszono tym samym art. 9 kpa zgodnie, z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im wskazówek. Należy dodać, że okoliczność ta została podniesiona dopiero przez organ odwoławczy, a tym samym skarżący nie miał możliwości zajęcia stanowiska w tej kwestii. Nie wyjaśniono też w toku postępowania, kiedy i za jakie środki skarżący wszedł w posiadanie spółdzielczego prawa do lokalu, nieruchomości i sprzętu komputerowego, a zatem nie znajduje oparcia w materiale stwierdzenie organu I instancji o rażącej dysproporcji między niskimi dochodami skarżącego, a jego stanem majątkowym. Tutaj wskazać należy, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 136 i 138 kpa, gdyż nie odniósł się do wyjaśnień zawartych w odwołaniu, do czego był zobowiązany w pierwszej kolejności. Nieporozumieniem jest wskazywanie jako dowodu świadczącego o rzeczywistym stanie majątkowym skarżącego samochodu marki "Wartburg" kupionego w 1991 roku /nie wiadomo kiedy wyprodukowanego/. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 i 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.