II SA/Lu 1514/03
WyrokWSA w Lublinie2004-04-28
Skład orzekający: Maria Wieczorek, Małgorzata Fita, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ubytek słuchu, który nie jest bezpośrednio wymieniony w wykazie chorób zawodowych, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli został spowodowany przez czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy, takie jak hałas?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że narusza ona prawo materialne i przepisy postępowania. Kluczowe jest spełnienie dwóch przesłanek: schorzenie musi być umieszczone w wykazie chorób zawodowych, a jego przyczyną muszą być czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy. Sąd podkreślił, że przepis nie uzależnia stwierdzenia choroby zawodowej od dodatkowych przesłanek, takich jak nasilenie ubytku słuchu czy natężenie lub czas trwania hałasu, a orzeczenie lekarskie musi być kompletne i zawierać uzasadnienie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej "uszkodzenie słuchu" wywołane działaniem hałasu. Skarżący pracował w różnych zakładach, gdzie był narażony na hałas przez okres 2,5 roku. Organy uznały, że ubytek słuchu nie jest chorobą zawodową, ponieważ nie figuruje bezpośrednio w wykazie, a jedynie "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". Skarżący wniósł skargę, domagając się uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant st.sekr. sąd. Małgorzata Duda, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz.U. Nr 132, poz. 1115/ - po rozpatrzeniu odwołania J. T. z dnia [...] października 2003 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej "uszkodzenie słuchu" wywołane działaniem hałasu - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W motywach zaskarżonej decyzji organ wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest spełnienie dwu nierozłącznych warunków, a mianowicie - rozpoznana choroba powinna figurować w wykazie, a przyczyną jej powstania winny być czynniki szkodliwe dla zdrowia występujące w środowisku pracy.
Z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz załączonych do akt charakterystyk stanowiska pracy wynika, że J. T. pracował w latach 1968-1976 w FSC /obecnie FS "[...]" w L. na stanowisku elektromontera, z czego tylko 2,5 roku w narażeniu na ponadnormatywny hałas, gdyż pozostały okres to praktyki zawodowe bez narażeń oraz służba wojskowa.
Następnie w latach 1976-1988 pracował jako elektromechanik w Odzieżowej Spółdzielni Pracy "[...]" w L. oraz w latach 1988-1997 jako mechanik-konserwator maszyn szwalniczych w "[...]" Sp. z o.o. w L. W obydwu tych zakładach nie był narażony na ponadnormatywny hałas /pomiary środowiska nie wykazały przekroczeń NDN hałasu/. Przez okres zatrudnienia J. T. tylko 2,5 roku narażony był na działanie hałasu, co nie stanowi istotnego zagrożenia i nie mogło spowodować zawodowego uszkodzenia słuchu.
Z orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] maja 2001 r. wydanego przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wynika, że u J. T. rozpoznano ubytek słuchu typu odbiorczego. Podobne rozpoznanie postawił Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim [...] z dnia 1 lipca 2003 r. Obydwie jednostki organizacyjne służby zdrowia nie rozpoznały choroby zawodowej z uwagi na fakt, że "ubytek słuchu" nie figuruje w wykazie chorób zawodowych, bowiem pod poz. 15 wykazu figuruje "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu".
Organ odwoławczy stwierdził, że ani obraz kliniczny zmian w narządzie słuchu, ani wyniki oceny narażenia zawodowego nie mają podstaw do uznania ubytku słuchu za następstwo pracy zawodowej.
Ustosunkowując się do zaświadczenia z dnia [...] maja 1977 r. wydanego przez Poradnię Medycyny Komunikacyjnej Specjalistycznego Przemysłowego ZOZ organ uznał, iż zapis w tym zaświadczeniu świadczy jedynie o postępowaniu profilaktycznym wdrożonym u skarżącego, tj. aby stwierdzony u niego ubytek słuchu nie przekształcił się w chorobę nie powinien on pracować w hałasie powyżej 90 dB.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. T. wnosząc o jej uchylenie jako krzywdzącej i naruszającej prawo. Wskazał, iż ubytek słuchu nastąpił u niego poprzez działanie nadmiernego hałasu w miejscu pracy w FSC, a pracę w następnych zakładach zmuszony był podjąć po konsultacji z lekarzami gdyż groziła mu całkowita utrata słuchu.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w zakresie pozostawania w zgodności z przepisami prawa, do czego z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2000 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ - Sąd ten jest uprawniony, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego konsekwencją jest naruszenie przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę tejże decyzji.
W świetle § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz.U. Nr 65, poz. 294 ze zm./ - schorzenie uważa się za chorobę zawodową, jeżeli spełnione zostaną kumulatywnie dwie przesłanki: a/ schorzenie jest umieszczone w wykazie chorób zawodowych /w załączniku do tego rozporządzenia; b/ - schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Treść tego przepisu jednoznacznie stanowi, że z prawnego punktu widzenia wystąpienie obu przesłanek przesądza o zakwalifikowaniu choroby jako choroby zawodowej, przy czym przepis nie uzależnia stwierdzenia choroby zawodowej od żadnych dodatkowych przesłanek takich jak nasilenie ubytku słuchu, czy natężenie lub czas trwania hałasu.
W rozpoznawanej sprawie jak wynika z postępowania epidemiologicznego, skarżący narażony był na ponadnormatywny hałas w okresie zatrudnienia w Fabryce Samochodów Ciężarowych w latach 1968-1976.
Z ustaleń zaskarżonej decyzji wynika, że u skarżącego wystąpił "obustronny ubytek słuchu typu mieszanego małego stopnia", który nie jest charakterystyczny dla przewlekłego urazu akustycznego.
Stosownie do § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych - podstawą do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową jest orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnioną jednostkę organizacyjną, ale orzeczenie takie jest tylko jednym z dowodów w sprawie i podlega ocenie organu stosownie do obowiązujących przepisów kpa.
Przepis ten nie oznacza, że właściwy inspektor sanitarny jest zwolniony od samodzielnego przeprowadzania postępowania administracyjnego i wydania decyzji na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i stosownego przepisu prawa materialnego. Dowód w postaci orzeczenia lekarskiego uprawnionej jednostki organizacyjnej - stanowi opinię lekarską - musi być kompletny, tzn. oprócz rozpoznania i wniosku powinien zawierać wyczerpujące uzasadnienie z odniesieniem się do innych dowodów stanowiących podstawę jej wydania.
Uznaje się ponadto, że wystarczające jest wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy, choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczy charakter /por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1994 r. sygn. I SA 1640/93 - ONSA 1995/1 poz. 278/.
Brak pełnego, wyczerpującego uzasadnienia orzeczenia z omówieniem przeprowadzonych badań i wskazaniem przyczyn ewentualnego wykazania hałasu jako czynnika powodującego rozpoznawany ubytek słuchu - czyni takie orzeczenie nieprzydatnym do wydania decyzji administracyjnej.
W tym stanie organ orzekający uzupełni postępowanie poprzez uzyskanie opinii lekarskiej jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych zawierającej orzeczenie co do etiologii choroby wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do innych wyników badań jakimi skarżący dysponuje.
Dopiero na podstawie tak zebranych dowodów organ administracji wyda stosowną decyzję.
Z tych względów uznając skargę za zasadną, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło