II SA/Łd 1305/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki (spr.), p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. Nr [...] z dnia [...] 2/ zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na rzecz J. P. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art.104 kpa, § 18 pkt.5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej w związku z art.81 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 88 poz.400 z późn. zm./ i § 1 ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 15 poz.68 z późn. zm./ postanowił odmówić J. P. pomocy finansowej na zakup mieszkania. W uzasadnieniu stwierdzono, iż J. P. posiada lokal mieszkalny gdyż zakupił spółdzielcze mieszkanie własnościowe. W związku z czym pomoc finansowa mu nie przysługuje. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył J. P. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w S. na podstawie art.138 § 1 ust.1 kpa, art.80 ust.1 i 81 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 88 poz.400 z późn. zm./ i § 1 ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej/Dz.U. nr 15 poz.68 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż J. P. w dniu 12 stycznia 1996r. nabył własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. W związku z czym nie przysługuje mu pomoc finansowa na zakup lokalu. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. P. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Wyrokiem z dnia 13 lutego 2002r. w sprawie II S.A./Łd 1168/98 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. nr [...] z dnia [...] W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, iż organ administracji naruszył przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ administracji ocenił bowiem przesłankę posiadania przez J. P. lokalu mieszkalnego na dzień wydania decyzji zamiast na dzień uzyskania lokalu przez skarżącego. W związku z czym sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88 póz. 400 z późniejszymi zmianami) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15 poz. 68) oraz w związku z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 104 kpa odmówił przyznania J. P. przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stwierdzono, iż J. P. z dniem 1 listopada 1994r. został przyjęty jako stażysta na okres 3 lat do Państwowej Straży Pożarnej. W dniu 12 stycznia 1996 roku nabył on spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A 9 m 49 na wolnym rynku. Zgodnie z art. 81 pkt. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku oraz § 1 pkt. 2 i § 2 rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1998 roku pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, czy lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej właściwego organu przyznaje się strażakowi w służbie stałej, który tych lokali nie posiada. J. P. w służbę stałą "wszedł" z dniem 1 listopada 1997 roku posiadając w miejscowości, w której pełni służbę lokal mieszkalny. Na dzień 12 stycznia 1996r. nie był on zatem uprawniony do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył J. P. podnosząc, iż organ administracji nie wykonał wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2002r. Decyzją nr [...] z dnia [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.74 i 80 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. nr 88 poz.400 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż przepis art. 80 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej stanowi, że strażakowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast przepis art. 74 tej ustawy stanowi, że prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje strażakowi mianowanemu na stale, strażak w służbie przygotowawczej może otrzymać kwaterę tymczasową. J. P. kupił lokal mieszkalny w dniu 12 stycznia 1996 roku będąc w służbie przygotowawczej. Na dzień zakupu lokalu pomoc finansowa mu nie przysługiwała. W służbę stałą odwołujący "wszedł " z dniem 1 listopada 1997 roku posiadając już w miejscowości w której pełni służbę lokal mieszkalny. Zgodnie więc z przepisem art. 81 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. będąc w służbie stałej J. P. nie był osobą uprawnioną do otrzymania lokalu mieszkalnego, a tym samym do pomocy finansowej. W dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej tj. 7 listopada 1997 roku nie obowiązywał już przepis wykonawczy tj. zarządzenie nr 41 dotyczące zasad przyznawania i zwracania pomocy finansowej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji rozporządzeniem z dnia 10 stycznia 1998 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej określił zasady przyznawania pomocy finansowej. W myśl przepisów tego rozporządzenia pomoc finansową nie przyznaje się strażakom, którzy nie spełniają warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na postawie decyzji administracyjnej. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. P.. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Organ administracji nie wykonał wyroku Naczlengo Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2002r. z którego wynika, iż przysługuje mu prawo do pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wnosiła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga J. P. jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga J. P. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji dopuściły się rażącego naruszenia prawa. W myśl art.156 § 1 pkt.2 kpa organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Należy zaznaczyć, iż rażące naruszenie prawa dotyczy sytuacji gdy występuje oczywista sprzeczność treści decyzji z treścią przepisu prawnego. Musi zatem występować jawna niezgodność rozstrzygnięcia z treścią obowiązującego przepisu. Niezgodność taka musi mieć charakter wyraźny i oczywisty. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 1996r. w sprawie III S.A. 529/95/Biuletyn Sadowy nr 6 z 1996r. s.3/, w wyroku z 21 października 1992r. w sprawie V S.A. 86/92 /ONSA nr 1 z 1993r. poz.23/ i w wyroku z 6 lutego 1995r. w sprawie II S.A. 1531/94/ONSA nr 1 z 1996r. poz.37/. Zgodnie z treścią art.110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia o ile kodeks nie stanowi inaczej. Z wymienionego przepisu wynika, iż decyzja która została doręczona stronie nie może być zmieniona lub uchylona przez organ, który ją wydał. Organ ten nie może także wydać nowej decyzji zastępującej dotychczasowe rozstrzygnięcie bez względu na to czy poprzednia decyzja jest ostateczna. Skoro została wydana decyzja w konkretnej sprawie to ten sam organ administracji nie może wydać ponownie decyzji dotyczącej tego samego przedmiotu i tych samych stron. Zgodnie z treścią art.138 § 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzje w której: 1./ utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję lub 2./ uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie pierwszej instancji albo 3./ umarza postępowanie odwoławcze. Z wymienionego przepisu wynika, iż w razie wniesienia odwołania od decyzji organu administracji I instancji organ odwoławczy jest zobowiązany wydać nową decyzję w przedmiocie tego odwołania rozstrzygając sprawę w sposób określony w art.138 § 1 kpa. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż wyrokiem z dnia 13 lutego 2002r. w sprawie II S.A./Łd 1168/98 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S. z dnia [...] Wskutek tego w obrocie prawnym pozostała decyzja organu administracji I instancji z dnia [...] oraz odwołanie od tej decyzji złożone przez J. P. Obowiązkiem organu odwoławczego było zatem rozpoznanie tego odwołania i wydanie rozstrzygnięcia określonego w art.138 § 1 kpa. Organ II instancji jednak tego nie uczynił. Po wydaniu wyroku z dnia 13 lutego 2002r. organ administracji I instancji ponownie wydał decyzję w przedmiocie wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego zaś organ odwoławczy utrzymał w mocy te decyzję. Wskutek tego powstała sytuacja, iż w obrocie prawnym są dwie decyzje organu administracji I instancji dotyczące tego samego przedmiotu a mianowicie decyzja z dnia [...] i z dnia [...] oraz nie rozpoznane odwołanie J. P. od decyzji z dnia [...] Organ administracji I instancji wydal zatem po raz drugi decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu czym naruszył przepis art.110 kpa. Naruszenie to dotyczy także organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Nadto organ administracji II instancji naruszył przepis art.138 § 1 kpa gdyż nie rozpoznał odwołania J. P. od decyzji z dnia [...] W ocenie sądu naruszenie prawa przez organy administracji obu instancji miało charakter rażący. Nie można bowiem wydać nowej decyzji w konkretnej sprawie w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja tego samego organu dotycząca tego samego przedmiotu postępowania i nie zostało rozpoznane odwołanie od tej decyzji. W przekonaniu sądu istnieje oczywista sprzeczność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z treścią przepisu art.110 kpa i art.138 § 1 kpa. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] Z uwagi na to, iż skarga J. P. została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji II instancji winien rozpoznać odwołanie J. P. od decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] uwzględniając wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2002r.