II SA/Ka 630/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie NSA Zofia Borowicz WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. R, na postanowienie Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaświadczenia w sprawie pełnienia służby o d d a l a s k a r g ę. We wniosku z dnia [...] J. R. domagał się wydania przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. zaświadczenia potwierdzającego fakt pełnienia przezeń służby w tej jednostce w dniu [...] oraz fakt posiadania przez ten organ dowodu potwierdzającego tę okoliczność. Wskazał, iż jest mu ono niezbędne dla wykazania tej zaszłości przed organami Państwa, podając jako podstawę żądania art.217 §1 w związku z §2 pkt 1 i 2 k.p.a.. Postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji, na podstawie art.219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu podał, iż zgodnie z decyzją personalną z dnia [...] wnioskodawca został zwolniony ze służby z dniem [...] tegoż roku, co potwierdza świadectwo służby. W ocenie organu kwestionowanie dnia zwolnienia ze służby jest nietrafne, zwłaszcza w świetle toczącego się postępowania o sprostowanie świadectwa służby, w którym zapadła ostateczna decyzja odmowna zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji uznania, że przedmiotowa okoliczność jest kwestią sporną, organ doszedł do przekonania, iż uwzględnienie żądania jest wykluczone. W zażaleniu na to postanowienie J. R. domagał się jego uchylenia i orzeczenia zgodnie z wnioskiem, zarzucając naruszenie przepisów procesowych. Wskazał, iż w jego opinii ostatnim dniem służby jest dzień[...] , gdyż w dniu [...] nie pełnił służby, a tylko w tym dniu nastąpiło zwolnienie ze służby, albowiem był to pierwszy dzień zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego (winno być świadczenia). Wyraził pogląd, iż dzień ten powinien być wobec tego pierwszym dniem powstania prawa do świadczenia emerytalnego, powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1995 r., sygn. akt II URN 56/94. Wyjaśnił na koniec, że nie kwestionuje dnia zwolnienia ze służby ([...]), lecz datę zakończenia pełnienia służby, którą winien być dzień [...] Zaskarżonym postanowieniem, na zasadzie art.138 §1 pkt 1 w związku z art.144 k.p.a., utrzymano w mocy powyższe postanowienie. Organ drugiej instancji podzielił bowiem jego argumentację, iż będąca istotą żądania i zażalenia kwestia jest materią sporną, albowiem toczy się postępowanie w przedmiocie sprostowania świadectwa służby. A w takiej sytuacji orzecznictwo stoi na stanowisku, iż wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem nie jest możliwe. W tym zakresie organ przytoczył uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1282/97. Z tego powodu zażalenie nie mogło odnieść skutku. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, powołując się na zarzuty rażącego naruszenia przepisów procesowych, a to art.217, art.218 §1, art.7, art.8, art.9, art.11, art.77, art.80, art.81, art.89 i art.107 w związku z art.140 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nadto wskazując na dowolną podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia oraz pozbawienie go możności obrony praw poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu, domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazał na swój interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia o podanej treści i naprowadzał na niezrozumienie jego intencji przez organy orzekające w sprawie, podtrzymując treść i motywy żądania zawartego we wniosku o wydanie zaświadczenia. W świetle czego uważał zaskarżone rozstrzygnięcie za chybione. W odpowiedzi na skargę postulowano jej oddalenie, przytaczając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zrzuty skargi okazały się nietrafne, a skoro zaskarżone postanowienie w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, skarga nie mogła odnieść skutku. Na wstępie należy wyjaśnić, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (p. art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zaś sądownictwo administracyjne stało się dwuinstancyjne, przy czym w pierwszej instancji orzekają wojewódzkie sądy administracyjne (p. art.3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Stosownie do brzmienia art.97 §1 powyższej ustawy Przepisy wprowadzające... i art.13 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez tutejszy sąd na podstawie przepisów tej ostatniej ustawy. W drugim rzędzie godzi się zwrócić uwagę, że wedle treści art.1 cytowanej ustawy o ustroju sądów administracyjnych sądy te powołane są m.in. do kontroli działalności administracji publicznej, a więc orzekają o zgodności z prawem działań organów administracyjnych w zakresie publicznoprawnym. Wedle treści przepisu art.145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy te badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje administracyjne lub postanowienia nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wówczas władne są uchylić takie rozstrzygnięcie. Badają także czy poddane ich osądowi decyzje lub postanowienia nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością. Przy czym, w myśl art.134 §1 tej ustawy, nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem kontrolują legalność decyzji i postanowień także z urzędu. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w tych ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa, o jakich była mowa powyżej. Nie zachodzą bowiem uchybienia przepisom prawa procesowego sprecyzowanym w skardze. W szczególności trudno jest zarzucić organowi obrazę zasad sformułowanych w rozdziale 2 Działu I kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż sprawa została wyjaśniona do rozstrzygnięcia, a postępowanie prowadzone było wedle przepisanych reguł procesowych. Wydawanie zaświadczeń rządzi się swoistymi prawidłami, nie w pełni podlegającymi wszelkim zasadom procesowym o charakterze ogólnym, w tym eksponowanym w skardze. Realizacja zasad czynnego udziału stron w postępowaniu, prawdy materialnej, pogłębiania zaufania do organów Państwa, udzielania informacji, czy wyjaśniania zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, jest bowiem wyrazem zapewnienia generalnych standardów proceduralnych, które wszak są stosowane w przypadku zaświadczeń jedynie w takim zakresie, w jakim jest to uzasadnione trybem postępowania w tej materii. Tymczasem chodzi w nim o potwierdzenie jedynie określonych faktów, istniejących niejako obiektywnie, które nie wywołują sporu, ani też nie wymagają dokonywania ocen. Stąd wyłączone w tym postępowaniu zostały zasady odnoszące się ściśle do postępowania w kwestiach pojmowanych niejednolicie, czyli spornych i wątpliwych. Zaświadczenie ma bowiem odzwierciedlać rzeczywisty i jasny stan rzeczy (faktów lub stanu prawnego). Zatem podzielić należy stanowisko organów orzekających w sprawie, wedle którego istnienie sporu w materii objętej żądaniem wydania zaświadczenia wyklucza jego wydanie. Stając na takim stanowisku organy jednakowoż nie dostrzegły innej przesłanki, wypierającej niejako ten argument, która również wyklucza wydanie zaświadczenia. Stosownie do brzmienia art.217 §2 k.p.a. zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W sprawie nie zachodzi sytuacja z punktu pierwszego powyższego przepisu, gdyż żaden przepis prawa nie wymaga potwierdzenia okoliczności wskazanych przez skarżącego we wniosku o wydanie zaświadczenia. Co więcej w tym przedmiocie wydane zostało właściwe dla tych okoliczności świadectwo służby. Zatem rozpatrywane żądanie przyjdzie podciągnąć pod jego punkt drugi. Swój interes prawny skarżący wywodzi z potrzeby legitymowania się zaświadczeniem przed organami państwa, w szczególności w zakresie prawa do świadczenia emerytalnego za dzień [...] który uznaje za dzień zwolnienia ze służby, lecz nie za ostatni dzień pełnienia służby, gdyż w jego ocenie tym dniem jest dzień [...]. Tak należy bowiem rozumieć jego intencje, przy czym nie neguje skarżący, iż treść żądanego zaświadczenia ma oparcie w wydanych dotychczas przez zaskarżony organ administracyjny decyzjach (p. str.2 jego pisma z dnia [...]– k.[...] akt). W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wypowiadającego się w niniejszej sprawie tak sformułowane żądanie, mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, nie zasługiwało na uwzględnienie, przeto istniała podstawa do wydania postanowienia odmownego na zasadzie art.219 k.p.a.. Wskazany przez skarżącego interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia o podanej treści nie mieści się w normatywnym jego ujęciu zawartym w art.217 §2 pkt 2. W przekonaniu Sądu istnienie owego interesu wyraża się m.in. w tym, że nie istnieją inne środki prawne dla uzyskania potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego. Tymczasem w zakresie objętym żądaniem rozpatrywanym w sprawie przepisy prawa materialnego przewidują wydanie świadectwa służby, które podnoszone przez skarżącego kwestie zasadniczo ujmują. Taki dokument został sporządzony, co więcej, skarżący skorzystał z trybu przewidzianego prawem dla dochodzenia swych racji w tym przedmiocie kwestionując jeden z jego elementów. Dlatego żądanie wydanie zaświadczenia – w aktualnym stanie faktycznym i prawnym - należy uznać za nie mające oparcia prawnego, a to z braku spełnienia przesłanek z art.217 §2 k.p.a., a przynajmniej za przedwczesne. W tym miejscu trzeba podkreślić, iż w razie sprostowania świadectwa służby zgodnie z żądaniem wydanie zaświadczenia byłoby wyłączone, natomiast tylko w wypadku przeciwnym można byłoby rozważyć trafność samej zasady wniosku o wydanie zaświadczenia. Z przytoczonych powodów zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku, co przy braku trafnych zarzutów branych pod rozwagę z urzędu, prowadziło do oddalenia skargi na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.