I SA/Wr 394/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki (spr.) Sędziowie: WSA Krzysztof Bogusz Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant Anna Frydryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata: 1993, 1994, 1995 I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Decyzją z dnia [...] nr [...] Pierwszy Urząd Skarbowy w O. odmówił S. S. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 1993, 1994, 1995. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 79 § 2 pkt 1 lit. a oraz art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w 1992 r. nie wystąpiła nadpłata. Decyzją z dnia 22 grudnia 1995 r. nr [...] Urząd Skarbowy w O. umorzył postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. z uwagi na brak zobowiązania w podatku dochodowym. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, które decyzją z dnia 26 kwietnia 1996 r. nr [...] Izba Skarbowa w O. nie uwzględniła. Wyrokiem z dnia 23 stycznia 1997 r. I SA/Wr 1001/96 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że wbrew przekonaniu organów podatkowych postępowanie podatkowe nie może prowadzić do zrezygnowania z ustaleń mających wpływ na kształtowanie się wysokości zobowiązań podatkowych w latach następnych oraz z uzasadnienia rozstrzygnięcia mającego na uwadze słuszny interes podatnika w części dotyczącej prawidłowego ustalenia nadwyżki wydatków nad przychodami. Decyzją z dnia 27 maja 1998 r. nr [...] Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 22 grudnia 1995 r. nr [...] umarzającego postępowanie podatkowe. S. S. złożył do Ministra Finansów wniosek o stwierdzenie nieważności. Minister Finansów decyzją z dnia 19 sierpnia 2000 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Izby Skarbowej. Mając to na względzie powyższe rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, że żądanie podatnika w zakresie odliczenia od dochodu za lata 1993, 1994, 1995 straty poniesionej w 1992 r. nie jest zasadne, a tym samym nadpłata w podatku dochodowym nie wystąpiła. Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. O Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) mające wpływ na wynik sprawy. W oparciu o powyższe zarzuty domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podatnik podał, że organ I instancji zlekceważył pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1997 r. I SA/Wr 1001/96, którym był związany. Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa w O. utrzymała w decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną podano art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W uzasadnieniu Izba Skarbowa powtórzyła argumenty zawarte w decyzji Urzędu Skarbowego. W szczególności organ II stwierdził, że brak jest możliwości stwierdzenia nadpłaty w latach 1993 r. - 1995, gdyż nie stwierdzono straty w 1992 r., w którym podatnik wraz z żoną w zeznaniu rocznym wykazał dochód w kwocie 19.052.062 st. zł. Powołano się przy tym na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 27 maja 1998 r. nr [...], która pozostawała w obrocie prawnym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. zarzucił naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 32 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. O Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia decyzji organu I i II instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu źródłowego i rozstrzygnięcie oparto na decyzji Urzędu Skarbowego w O. w przedmiocie umorzenia postępowania podatkowego za 1992 r. Z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, że za 1992 r. poniosła ona stratę w kwocie 122.042.618 st. zł. Ponadto podkreślono, że organy podatkowe zlekceważyły pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1997 r. I SA/Wr 1001/96, którym był związany i oparły się na decyzji, która powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze podtrzymała swoje stanowisko. Skarżący na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004 r. podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i dodał, że Minister Finansów decyzją z dnia 11 czerwca 2003 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej w O. z dnia 27 maja 1998 r. nr [...]. Pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi i dodał, że Izba Skarbowa w O. po stwierdzeniu nieważności decyzją z dnia 30 września 2003 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji dotyczącą 1992 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że decyzja na której oparto rozstrzygniecie organu I i II instancji została wyeliminowana z obrotu prawnego. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2002 r. sygn. akt III S.A. 315/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia 10 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że Izba Skarbowa w O. nie odniosła się do zarzutów zawartych w odwołaniu podatnika, a w szczególności do okoliczności dotyczących zwiększenia kosztów działalności biura podróży. Z kolei decyzją z dnia 11 czerwca 2003 r. nr [...] Minister Finansów stwierdził nieważność decyzji Izby Skarbowej w O. z dnia 27 maja 1998 r. nr [...]. W związku z tym, że ustalenia organu I i II instancji, co do istnienia nadpłaty za lata 1993 - 1995 oparto na decyzji Izby Skarbowej w O. z dnia 27 maja 1998 r. nr [...], która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia 22 grudnia 1995 r. nr [...] umarzającego postępowanie podatkowe co 1992 r., a następnie poprzez stwierdzenie nieważności została wyeliminowana z obrotu prawnego, zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Oparcie swoich ustaleń jedynie na decyzjach organów podatkowych, tj. dowodach z dokumentów wyeliminowanych z obrotu prawnego wskazuje także, że naruszono zasadę swobodnej oceny dowodów określoną w art. 191 Ordynacji podatkowej i nie wyjaśniono istotnych okoliczności sprawy naruszając tym samym przepisy art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast decyzja Izby Skarbowej wydana po stwierdzeniu nieważności decyzji tego organu w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wpływa na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) przy zastosowaniu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, ze zm.), uchylono zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w pkt II uzasadnia treść art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).