II SA/Kr 2473/00
WyrokWSA w Krakowie2004-04-21
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Joanna Tuszyńska, Stanisław Biernat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich stronę, nie badając innych potencjalnych tytułów do ich posiadania, poza tym, z którego strona została pozbawiona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, a także przepisy postępowania, nie wyjaśniając, czy skarżący legitymuje się innym tytułem do uprawnień kombatanckich. Obowiązkiem organu było zbadanie wszystkich potencjalnych podstaw prawnych do posiadania uprawnień, a nie tylko tych, z których strona została pozbawiona.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 10 maja 2000 r. pozbawił F.S. uprawnień kombatanckich, uznając, że w okresie, za który zostały przyznane, odbywał on służbę w Wojsku Polskim i nie brał udziału w walkach z określonymi w ustawie oddziałami. Decyzją z dnia 11 września 2000 r. organ utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. F.S. wniósł skargę do sądu, podnosząc, że organ pominął inne potencjalne tytuły do posiadania uprawnień kombatanckich.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska Stanisław Biernat (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004r sprawy ze skargi F.S. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 11 września 2000r , NR : [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję tego samego organu z dnia 10 maja 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego F.S. kwotę 10 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
UZASADNIENIE .
Decyzją z dnia 10.05.2000 r. nr [...] , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich F.S. , ur. [...] przyznanych mu przez ŻW ZBoWiD w K. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...]08.1951 r. do [...]10. 1951 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane F.S. uprawnienia kombatanckie, odbywał on służbę w Wojsku Polskim. Z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach... . Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy F.S. opisał swoją służbę w KBW, w czasie której spotykały go szykany.
W dniu 11.09.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję Nr [...] , w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji.
Na tę decyzję F.S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie
sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § 1 rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... . W przypadku skarżącego, który rozpoczął odbywanie służby wojskowej po 30.06.1947 r. tytuł przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich mógłby wynikać z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach..., czyli z racji uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Ani w aktach ZBoWiD, ani w aktach postępowania weryfikacyjnego, nie ma wszakże dowodów na to, aby F.S. uczestniczył w walkach ze wskazanymi wyżej oddziałami czy grupami.
Jednakże, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pominął istotną dla sprawy okoliczność, a mianowicie to że możliwe jest wykazywanie przez stronę w ramach postępowania weryfikacyjnego tego, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej nie tylko z tytułu udziału w utrwalania władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Wynika to z nowszego orzecznictwa sądowego (np. z wyroku SN z 22.02.2001, III RN 77/00, OSNAP 2001/15/475). Należy dodać, że Trybunał Konstytucyjny orzekł, w wyroku z dnia 15.04.2003 r., SK 4/02, Dz.U., nr 72, poz. 658, iż art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., ustalający końcowy termin do składania wniosków o uprawnienia kombatanckie, jest niezgodny z Konstytucją RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że F.S już w deklaracji ZBoWiD (k. [...]) podawał, że w czasie okupacji zajmował się kolportażem nielegalnych druków, a w jego domu ukrywał się lotnik radziecki. Informację o ukrywaniu lotnika powtórzył skarżący w oświadczeniu złożonym w postępowaniu weryfikacyjnym (k.[...]) W sytuacji zatem, kiedy skarżący powoływał się na swoją działalność, która potencjalnie mogłoby stanowić tytuł uprawnień kombatanckich, stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 3 oraz art. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach..., obowiązkiem organu, wynikającym z art. 7 i 77 § l k.p.a. było przeprowadzenie postępowania mającego na celu wykazanie, czy okoliczności te rzeczywiście miały miejsce. Wykazanie tytułu uprawnień kombatanckich należy do strony. Organ powinien ocenić oświadczenia skarżącego składane w postępowaniu weryfikacyjnym, porównać je ze stwierdzeniami zawartymi w aktach ZBoWiD, a także w razie potrzeby dopuścić inne dowody Dopiero stwierdzenie, że skarżący nie legitymuje się żadnymi uprawnieniami kombatanckimi na podstawie art. l ust. 2, art. 2 lub art. 4, może spowodować pozbawienie go uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach.
Sąd stwierdza, że poprzez błędną wykładnię art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył prawo materialne, natomiast poprzez niewyjaśnienie tego, czy skarżący legitymuje się innym tytułem uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt l lit. a/ i c/ ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) w związku z art. 200 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło