II SA/Kr 2516/00
WyrokWSA w Krakowie2004-04-21
Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr), Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Stanisław Biernat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich Z.B. z tytułu działalności w ORMO, nie badając jednocześnie innych potencjalnych podstaw do przyznania tych uprawnień, wynikających z represji wobec jego rodziny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zbierając i nie rozpatrując wyczerpująco całego materiału dowodowego. Sąd uznał, że okoliczności dotyczące represji wobec rodziny skarżącego, w tym pobyt w obozie "Łagrze", mogły mieć wpływ na zachowanie uprawnień kombatanckich i powinny zostać zbadane. Ponadto, sąd powołał się na uchwałę NSA i wyrok TK, które podważały zasadność stosowania terminu do składania wniosków.Stan faktyczny
Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 4 lipca 2000 r. pozbawił Z.B. uprawnień kombatanckich przyznanych za działalność w ORMO w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia 25 sierpnia 2000 r. Skarżący zarzucił decyzjom charakter polityczny i niezgodność z prawem. W skardze do sądu administracyjnego podniósł, że nie czuje się winny i był ofiarą systemu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie NSA: Joanna Tuszyńska Stanisław Biernat Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2004r sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r, Nr: [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d / s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 4.07. 2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 z późn. zm. / pozbawiono Z.B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z [...]. 1985r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej [...] 1946 - [...] 1947r. /łącznie 1 rok i 9 miesięcy /, zaświadczenie ZBOWiD Nr [...]. Na podstawie akt ZBOWiD ustalono, że Z.B. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka prowadził działalność w ORMO, co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień. Powołano się na stanowisko SN, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 cytowanej ustawy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.B., twierdzi, że decyzja ma charakter polityczny i jest niezgodna z prawem. Nie wyjaśnia też jaki był charakter jego działalności w ORMO.
Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 25. 08. 2000r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 oraz art. 129 kpa w zw. z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z 4. 07. 2000r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Powołał się ponadto na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach..., iż termin do składania nowych wniosków upłynął 31. 12. 1998r. Organ dodał też, że pobyt na robotach przymusowych nie jest w świetle ustawy 24. 01. 1991 r. o kombatantach... równoznaczny z działalnością kombatancką.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.B. kwestionuje wydanie przepisów z pobudek politycznych, w oparciu o które został pozbawiony uprawnień. On nie czuje, aby komukolwiek wyrządził krzywdę, był ofiarą systemu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1. 01. 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszej sprawie / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
W aktach sprawy znajduje się życiorys Z.B. z [...] 1997r. / k. [...] akt administracyjnych /. Z życiorysu tego wynika, że ojciec skarżącego jako więzień polityczny został aresztowany przez Gestapo, a następnie wywieziony do obozu koncentracyjnego, gdzie zginął. Skarżący wraz z czworgiem rodzeństwa oraz matką był wysiedlony " z naszej własnej nieruchomości położonej w S. woj. [...] do Generalnej Guberni". W życiorysie jest również mowa o tym, że po wysiedleniu skarżący przebywał wraz z rodziną w "Łagrze [...]" i w miejscowości Z. pod W . Nie można tu zatem mówić o wywiezieniu na roboty przymusowe jak twierdzi Urząd d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych w zaskarżonej decyzji, ale o zastosowaniu do rodziny skarżącego represji, prawdopodobnie związanej z działalnością aresztowanego ojca. Fakty te powinny zostać zbadane i przeanalizowane przez organ z uwagi na treść art. 4 ust. 1 pkt 1 "b" ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /1. j. Dz. U. Nr 142 z 1997r, poz. 950 ze zm. /. Chodzi zwłaszcza o ustalenie charakteru obozu w Ł. , w którym przebywał skarżący po dokonaniu wysiedlenia. Okoliczności, o których mowa mogłyby bowiem mieć wpływ na ewentualne zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach..
Powoływanie się na art. 22 ust. 3 tej ustawy i określony termin jest nieuprawnione z dwóch powodów.
Po pierwsze - uchwała 7 sędziów NSA z 3. 12.2001 r, sygn. akt OPS 117 01 stwierdziła, że termin ten " nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie, jako uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym także po dniu 31. 12. 1998r., iż "zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień określony w ustawie".
Po drugie - Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15. 04. 2003r. / Dz. U. Nr 72, poz. 658 / orzekł o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach... z art. 2 i 32 Konstytucji RP.
W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30. 08. 2002r. p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. -przepis wprowadzający ustawę - p. o. u. s. a. oraz ustawę - p. o. p. p. s. a. /Dz. U. Nr 153 poz. 1271 /.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11. 05. 1995r. o NSA / Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. / w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło