II SA/Wr 2575/03
WyrokWSA we Wrocławiu2004-05-31
Skład orzekający: sędzia WSA Daria Sachanbińska, sędzia NSA Roman Ciąglewicz, asesor sądowy Marta Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie jest dotknięta wadą nieważności, jeśli organ odwoławczy błędnie uznał, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie jest dotknięta wadą nieważności, jeśli organ odwoławczy błędnie uznał, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego wyklucza możliwość prowadzenia równoległego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie, a decyzje wydane w takim równoległym postępowaniu są dotknięte wadą nieważności z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania i tożsamości sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania C. W. świadczenia przedemerytalnego. Po kilku decyzjach odmownych i uchyleniu jednej z nich przez NSA, C. W. złożyła kolejny wniosek. Organ pierwszej instancji ponownie odmówił, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając ją za dotkniętą wadą nieważności z powodu tożsamości sprawy z inną, wcześniej rozstrzygniętą decyzją. C. W. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego, kwestionując jej zgodność z prawem.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i decyzji Wojewody z dnia 17 kwietnia 2000 r. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Marta Wojciechowska – spr. Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi C. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 6 marca 2002 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 6 "b", art. 23, art. 37 k, 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, odmówił C. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 23 stycznia 2002 r. W uzasadnieniu wskazał, że C. W. zarejestrowała się 10 września 2001 r. i w dniu rejestracji spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Pismem z dnia 21 stycznia 2002 r. wystąpiła o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.
Zgodnie z przepisami, które obowiązywały na dzień rejestracji C. W. nie spełniała warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, albowiem znowelizowana 17 grudnia 2001 r. ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przewidywała, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wnoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2002 r. i dotyczy osób zarejestrowanych po 1 stycznia 2002 r. i spełniających warunki do jego nabycia w dniu rejestracji.
C. W. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 17 kwietnia 2000 r. NR [...], wydaną na podstawie art. 6 c ust. 2 pkt 2, art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że C. W. w dniu 10. 09. 2001 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18.09.2001 r. Na dzień rejestracji strona udokumentowała okres zatrudnienia wnoszący 28 lat, 11 miesięcy i 29 dni.
W dniu 21.01.2002 r. C. W. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Wraz z wnioskiem strona złożyła dodatkowe świadectwa pracy, z których wynika, iż okres zatrudnienia strony uprawniający do emerytury wynosi 31 lat, 9 miesięcy i 10 dni (wraz z urlopem bezpłatnym udzielonym z tytułu opieki nad dzieckiem).
Organ I instancji decyzją z dnia 6. 03. 2002 r., znak [...], orzekł o odmowie przyznania C. W. prawa do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ na dzień rejestracji nie spełniła warunków do jego nabycia.
Z dniem 1.01.2002 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, (...), ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, (...) (Dz. U. Nr 154, poz. 1793).
W myśl art. 37k ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn.
Zgodnie z art. 37l ust. 1 ustawy, prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługiwało osobie, która spełniała warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Zdaniem Wojewody nabycie uprawnień według znowelizowanej ustawy uwarunkowane było rejestracją dokonaną po 1.01.2002 r.
C. W. nie zgodziła się z powyższa decyzją i wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc wadliwe przytoczenie treści przepisu art. 37 k ust. 1 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy w gospodarce nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, (...) ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. nr 154, poz. 1793) i wadliwe ustalenie stanu faktycznego. Wskazała, że rejestracji dokonała 21 stycznia 2002 r. i w tym dniu miała ukończone 50 lat oraz okres uprawniający do świadczenia przedemerytalnego, ponieważ przepracowała 31 lat 9 miesięcy i 10 dni co wynika z treści decyzji z dnia 17 kwietnia 2001 r. Wojewody [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł i jej oddalenie. Wywodził, że C. W. zarejestrowała się 10 września 2001 r. i obowiązywały wówczas przepisy ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu sprzed nowelizacji dokonanej w grudniu 2001 r. Na dzień rejestracji C. W. udokumentowała okres zatrudnienia wnoszący 28 lat, 11 miesięcy i 29 dni. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia 27. 09. 2001 r. orzekł o przyznaniu stronie zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18.09.2001 r. Okres pobierania zasiłku upłynął z dniem 18.03.2002 r.
Pomimo złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego w dniu 21. 01. 2002 r., zdaniem Wojewody istotny jest moment rejestracji, która w przypadku C. W. miała miejsce 10 września 2001 r. Natomiast znowelizowane przepisy dotyczą osób, które zarejestrowały się po 1 stycznia 2002 r. tj. po dniu wejścia w życie nowelizacji ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 czerwca 2003 r. Sygn. akt II SA/Wr 975/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarówno organ I instancji jak i odwoławczy nie rozpoznały i nie rozstrzygnęły sprawy na podstawie zasad obowiązujących przed 1 stycznia 2002 r. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz 1793) "Osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub stypendium, nabywają oraz zachowują do nich prawa na dotychczasowych zasadach".
Decyzje wydane w niniejszej sprawie nie przedstawiały przesłanek przyznania świadczenia emerytalnego i ustaleń co do ich spełnienia przez skarżącą. Wojewoda ogólnikowo stwierdził, że skarżąca na dzień rejestracji udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący 28 lat, 11 miesięcy, i 29 dni, lecz nie przedstawił żadnych podstaw faktycznych, na których oparto takie ustalenia.
Tym samym organy naruszyły art. 8, 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Jeszcze przed wydaniem w niniejszej sprawie wyroku przez Naczelny sąd Administracyjny, C. W. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. kolejny wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. We wniosku tym, datowanym na dzień 15 lipca 2002 r., C. W. wskazuje, że może udokumentować 35 lat pracy i dołączyła oświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 15.01.1967 r. do 17. 09. 1969 r.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 6 pkt 6b, art. 37 k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa..., Prezydent Miasta [...] odmówił C. W. kolejny raz przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 11 ustawy z 17 grudnia 2001 r. zmieniającej między innymi ustawę o zatrudnieniu i bezrobociu, prawo do świadczenia przedemerytalnego mogą uzyskać tylko te osoby, które zarejestrowały się Powiatowym Urzędzie Pracy przed 1.01.2002 r. i spełniały w dniu rejestracji lub do 31.12.2001 r. warunki określone w art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56).
Natomiast w myśl powołanego art. 37 k świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej następujące warunki:
- osiągnięcie wieku co najmniej 58 lat dla kobiet i 63 lat dla mężczyzn oraz posiadanie okresu uprawniającego do emerytury, lub ukończenie przez kobietę co najmniej 55 lat i 60 lat przez mężczyznę oraz posiadanie okresu uprawniającego do emerytury w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, lub
- do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnięty okres uprawniający do emerytury, wynoszący dla kobiet co najmniej 35 lat, a dla mężczyzn co najmniej 40 lat, lub
- do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy osoba ubiegająca się posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 27 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
W dalszej części uzasadnienia organ stwierdził, że C. W. udokumentowała okres uprawniający do emerytury w wysokości 34 lat, 5 miesięcy i 13 dni, a zatem nie spełniła żadnego z warunków wymienionych w art. 37 k wskazanej ustawy.
C. W. zaskarżyła wskazaną wyżej decyzję domagając się jej uchylenia i podnosząc spełnienie przez nią warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 6 c ust. 2 pkt 2, art. 37 k ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ... oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył argumentację przedstawioną przez Powiatowy Urząd Pracy w O. podkreślając, że C. W. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy 10 września 2001 r. Na dzień rejestracji udokumentowała okres zatrudnienia wnoszący 28 lat, 11 miesięcy i 29 dni.
Wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego złożyła 15 lipca 2002 roku i aby nabyć prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie przepisów ustawy z 19 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które obowiązywały do 31 grudnia 2001 r. winna spełnić warunki do nabycia świadczenia przedemerytalnego w dniu rejestracji lub do 31 grudnia 2001 r.
Na podstawie akt ustalono, że C. W. na dzień 31 grudnia 2001 r. udokumentowała okres uprawniający do emerytury w wysokości 34 lat, 11 miesięcy i 5 dni, a zatem nie spełnia warunków wskazanych w art. 37 k ust. 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Podkreślono również, że ostatni stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy ani w związku z niewypłacalnością pracodawcy.
W związku z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2003 r. sygn. akt II SA/Wr 975/02 organ I instancji ponownie rozpoznał wniosek C. W. z 21 stycznia 2001 r.
Decyzją z dnia 2.10.2003 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 6b, art. 37 k, art. 37l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 17. 12. 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Miasta [...] odmówił C. W. przyznania świadczenia przedemerytalnego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że C. W. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. 10 września 2001 r. i kwestię przyznania świadczenia przedemerytalnego należy rozpatrzyć zgodnie z przepisami wówczas obowiązującymi. Według stanu prawnego na dzień 10 września 2001 r., zgodnie z art. 37 k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
- osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
- w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub
- do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wnoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
- do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29.12.1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.
Na podstawie posiadanej dokumentacji organ stwierdził, że C. W. w dniu rejestracji miała 50 lat i wykazała okres uprawniający do emerytury w wysokości 31 lat, 9 miesięcy, 10 dni, a zatem nie spełniała żadnego z warunków wskazanych w art. 37 k cytowanej ustawy.
Od powyższej decyzji C. W. wniosła odwołanie podnosząc, że spełniła warunki do przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Decyzją z [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2, ust. 37 i ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 14.12.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa... oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że wykonując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezydent Miasta [...] decyzją z 2.10.2003 r. nr [...], orzekł o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego C. W. Z dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego C. W. wynika, że zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tj. decyzją organu I instancji z [...] nr [...], utrzymaną w m mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], której strona nie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zatem decyzja wydana w dniu 2.10.2003 r. nr [...] jest dotknięta wadą stanowiąca jedną z przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a.
W tej sytuacji Wojewoda, jako organ odwoławczy, mógł jedynie uchylić zaskarżoną decyzję dotkniętą nieważnością i umorzyć postępowanie I instancji.
Na powyższą decyzję C. W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. w dniu 10 września 2001 r., legitymuje się łącznym okresem zatrudnienia uprawniającym do emerytury w wysokości 34 lata, 10 miesięcy i 12 dni. Dlatego też w myśl art. 11 ust. 2 ustawy z 17.12.2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa... jest uprawniona do przyznania jej jednego ze świadczeń dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W związku z reorganizacją Naczelnego Sądu Administracyjnego, niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do kontroli zgodności z prawem decyzji administracyjnych. W myśl art. 134 i 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do jej końcowego załatwienia.
Nie będąc związany granicami skargi, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...].
W pierwszej kolejności Sąd zajął się zagadnieniem dotyczącym tożsamości sprawy.
Z akt sprawy wynika, że C. W. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] z 17 kwietnia 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 6 czerwca 2002 roku nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia przedemerytalnego.
Zanim zapadł wyrok w powyższej sprawie, C. W. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. kolejny wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego wraz z oświadczeniem o pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 15. 01.1967 r. do 17.09.1969 r.
Wniosek ten został rozpoznany w zwykłym trybie i organ I instancji wydał w tej sprawie w dniu [...] decyzję odmawiającą przyznania świadczenia przedemerytalnego nr [...]. Od tej decyzji C. W. wniosła odwołanie i w dniu [...] Wojewoda [...] decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wydanie przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...] decyzji odmawiającej przyznania zasiłku przedemerytalnego i przez Wojewodę [...] w dniu [...] decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu I instancji doprowadziło do ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Decyzje te zatem obarczone są wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
W obu sprawach tj. w sprawie zawisłej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i w sprawie rozstrzygniętej decyzjami organów wydanymi w dniach [...] i [...] zachodzi tożsamość sprawy ze względu na podmiot, przedmiot i interes prawny strony. Decyzja rozstrzygająca o odmowie przyznania świadczenia przedemerytalnego z dnia [...] i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji z dnia [...] w sprawie, którą rozstrzygnięto już inną decyzją ostateczną, dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości równoległego prowadzenia postępowań dotyczących tej samej sprawy.
Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. W doktrynie rozróżnia się postępowanie zwykłe i nadzwyczajne. "Przedmiotem postępowania zwykłego jest rozpoznanie i rozstrzygnięcie w przewidzianym przez przepisy prawa procesowego w trybie i formie, zgodnie z przepisami prawa materialnego, sprawy administracyjnej.(Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, wydanie 6, wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 613-614).
Od postępowania zwykłego należy odróżnić postępowania nadzwyczajne, których przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej, wydanej w postępowaniu zwykłym.
Weryfikacja decyzji ostatecznej, zgodnie z art. 16 k.p.a., możliwa jest zatem poprzez zaskarżenie decyzji ostatecznej do sądu na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach, bądź uruchomienie jednego z przewidzianych przepisami postępowań nadzwyczajnych.
Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k.p.a. lub ustawach szczególnych.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się potrzebę wyeliminowania zbiegów uprawnień dotyczących weryfikacji decyzji.
Artykuł 35 ust. 3 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) formułował zakaz wnoszenia skargi do sądu jeżeli toczyło się postępowanie w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności aktu albo innej czynności.
W orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż również po wniesieniu skargi do NSA wykluczona jest możliwość wszczęcia przez organy administracji publicznej postępowania w celu zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji (porównaj wyrok NSA z 27.08.1998 r. sygn. akt IV SA 1716/96 wybór LEX 45149, wyrok NSA z 4.01.2000 r. sygn. akt V SA 909/99 wybór LEX 50134).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wniesiona skarga do NSA wykluczyła prowadzenie równolegle jakiegokolwiek postępowania administracyjnego w tej samej sprawie.
W dniu 10 czerwca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wydał wyrok uchylający zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z 17 kwietnia 2002 r. oraz decyzję organu I instancji.
Zgodnie z art. 30 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ocena wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie było podmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zarówno Sąd jak i organ związany jest oceną prawną wyrażoną w danym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie lub jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie.
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu sygn. akt II SA/Wr 975/ 02 organy winny przeprowadzić postępowanie administracyjne w sprawie świadczenia emerytalnego uwzględniając ocenę prawną dokonaną przez Sąd.
Wojewoda [...], wydając w trybie odwoławczym decyzję z [...], uchylającą decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia 2.10.2003 r. nr [...] i umarzającą postępowanie I instancji, dopuścił się rażącego naruszenia prawa, a zatem również zaskarżona decyzja obarczona była wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ niesłusznie przyjął, że decyzja wydana przez Prezydenta Miasta [...] w dniu 2. 10. 2003 r. jest dotknięta wadą stanowiącą jedną z przesłanek nieważności, gdyż dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną. To właśnie ta "inna decyzja ostateczna" obarczona była wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Przypisanie przez organ II instancji waloru rzeczy osądzonej decyzji wydanej przez Wojewodę [...] w dniu [...] stanowi rażące naruszenie prawa.
Zostały zatem spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz Wojewody [...] z [...] nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] nr [...].
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy określono, że zaskarżona nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło