I SA/Gd 2092/02

WyrokWSA w Gdańsku2004-05-28

Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Edyta Anyżewska, Sędzia NSA Elżbieta Rischka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty rolne przeznaczone w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze, ale nie wyłączone z produkcji rolnej ostateczną decyzją administracyjną, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze w planie zagospodarowania przestrzennego nie jest równoznaczne z ich wyłączeniem z produkcji rolnej. Do wyłączenia z produkcji rolnej wymagana jest odrębna, ostateczna decyzja administracyjna. W związku z tym, grunty te nadal podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, a decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Prezydent Miasta ustalił wobec G. P. łączną kwotę zobowiązania pieniężnego za 2002 r., w tym z tytułu podatku rolnego. Strona skarżąca odwołała się, twierdząc, że działka rolna została przeznaczona na cele nierolnicze pod układ komunikacji drogowej i od 1990 r. nie jest prowadzona na niej działalność rolnicza, co powinno skutkować zwolnieniem z podatku rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na brak przesłanek do wyłączenia gruntów z opodatkowania podatkiem rolnym. Strona wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.) Sędziowie NSA Edyta Anyżewska NSA Elżbieta Rischka Protokolant – Marzena Cybulska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 września 2002 r. sygn. akt [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. oddala skargę. I SA/Gd 2092/02 U z a s a d n i e n i e Nakazem płatniczym z dnia 11 marca 2002 r. Prezydent Miasta ustalił wobec podatnika G. P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002 r. w kwocie 655,00 zł (tj. z tytułu podatku rolnego 521,40 zł oraz z tytułu podatku od nieruchomości 133,60 zł). Od powyższej decyzji G. P. pismem z dnia 25 marca 2002 r. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nieistniejącego – jego zdaniem – zobowiązania podatkowego z tytułu podatku rolnego za 2002r. w wysokości 521,40 zł. Odwołujący się podniósł, iż zarówno uchwałą MRN Nr XXXI/181/88 z dnia 28 maja 1988 r. oraz decyzją Wojewody i Ministra Rolnictwa działka nr [...] położona w G. na U. została przeznaczona w planie na cele nierolnicze i nieleśne pod układ komunikacji drogowej. W związku z tym strona wskazuje, iż od 1990 r. na przedmiotowej działce nie jest prowadzona żadna działalność rolnicza, a działka ta – na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych – korzysta ze zwolnienia drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 września 2002 r., w sprawie [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniesiono, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki do wyłączenia gruntów rolnych od opodatkowania podatkiem rolnym określone w art. 2 ustawy o podatku rolnym, a w szczególności w sprawie nie nastąpiło wyłączenie gruntów na cele nierolnicze na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. W skardze na tę decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, iż ze swej strony podjęła wszelkie możliwe kroki zmierzające do wyłączenia posiadanych gruntów na cele nierolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi wskazując, iż w niniejszej sprawie zachodzą podstawy prawne do ustalenia zobowiązania w podatku rolnym. Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m. in. kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzygając w granicach sprawy zobowiązany jest zatem ocenić zaskarżony akt administracyjny w świetle obowiązującego prawa. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie zachodzi niezgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Rozpatrując niniejszą sprawę w odniesieniu do kwestii określenia właściwego opodatkowania przedmiotowej nieruchomości gruntowej należy na wstępie wskazać, iż zgodnie z ustaloną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadą (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00, ONSA 2001/4/150; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 1992 r., sygn. akt SA/Lu 85/92, niepubl.) podatkowi od nieruchomości podlegają jedynie grunty nieobjęte podatkiem rolnym albo leśnym. A zatem, ażeby opodatkować dany grunt (nieruchomość gruntową) podatkiem od nieruchomości, aby zastosować zwolnienie z art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy uprzednio wykluczyć, by grunt ten mógł być opodatkowany podatkiem rolnym albo leśnym. Z treści zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż sporny grunt (tj. wyodrębniona geodezyjnie nieruchomość gruntowa położona w G. na U. przy ul. [...] i oznaczona numerem [...]) stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Mianowicie, z treści znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów jednoznacznie wynika, iż grunty znajdujące się w obrębie działki nr [...] stanowią obszar użytków rolnych, co zważywszy na fakt, iż ich łączna powierzchnia wynosi 5.5456 ha (a więc przekracza określoną w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym wartość normy obszarowej), prowadzi do wniosku, że grunty te (wchodzące w skład działki) stanowią gospodarstwo rolne w rozumieniu ustawy o podatku rolnym. Z kolei, aby grunty wchodzące w skład gospodarstwa rolnego nie stanowiły przedmiotu opodatkowania podatkiem rolnym, to muszą one należeć do którejkolwiek kategorii gruntów wymienionych w art. 2 ustawy o podatku rolnym, który to stanowi katalog wyłączeń określonych kategorii gruntów spod opodatkowania podatkiem rolnym. Jednym z wymienionych w tym przepisie przypadków powodujących wyłączenie danego gruntu – stanowiącego w rozumieniu ustawy grunt gospodarstwa rolnego – spod opodatkowania podatkiem rolnym jest wyłączenie danego gruntu na cele nierolnicze na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku rolnym). Strona wskazuje, iż decyzją Wojewody i Ministra Rolnictwa działka nr [...] położona w G. na U. została przeznaczona w planie na cele nierolnicze i nieleśne pod układ komunikacji drogowej. W ocenie Sądu nie stanowi to o zwolnieniu z podatku rolnego. Zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących wyłączania gruntów rolnych na cele inne niż rolnicze regulują przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 z późn. zm.). Z treści tej ustawy wynika, iż ustawodawca wyraźnie rozróżnia od siebie dwie sytuacje; mianowicie: "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze" (art. 4 pkt 6 cyt. ustawy) i "wyłączenie gruntów (rolnych) z produkcji" (art. 4 pkt 11 cyt. ustawy). W pierwszym wypadku rozumie się przez to ustalenie innego niż rolniczy sposobu użytkowania gruntu rolnego, zaś w drugim przypadku rozumie się przez to rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania gruntu. Oba wymienione przypadki – na co wskazuje systematyka ustawy (Rozdział 2 i 3) – stanowią jednocześnie odrębne etapy w procesie przekształcenia gruntów rolnych na grunty służące celom innym niż rolnicze. I tak, zgodnie z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, co jednak – zgodnie z ust. 2 tegoż artykułu – wymaga odpowiednio zgody Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa (lub upoważnionej przez niego osoby) albo wojewody wyrażonej po uzyskaniu opinii izby rolniczej. Wynika z tego, iż zgoda tych organów administracji publicznej (wyrażona nawet w formie decyzji administracyjnej) wpływa na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cel nierolniczy, zaś fakt ten w odniesieniu do przekwalifikowywanego gruntu znajduje swój wyraz na gruncie treści ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanu tego nie można w żadnym wypadku utożsamiać ze stanem wyłączenia danego gruntu rolnego z produkcji rolniczej, który rozumiany jest jako rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania tego gruntu. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego, zaliczanych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V, VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10, przeznaczonych na cele nierolnicze – może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie, w której określa się obowiązki związane z wyłączeniem. Tak więc, wyłączenie gruntu rolnego na cele nierolnicze może nastąpić jedynie na mocy decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie wyłączenia gruntu rolnego z produkcji rolniczej. Biorąc powyższe pod uwagę należy podkreślić, iż ustawa o podatku rolnym posługuje się zwrotem "grunty wyłączone na cele nierolnicze na podstawie ostatecznych decyzji administracyjnych" (art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku rolnym), co w sposób oczywisty oznacza, iż rozumieć przez to należy grunty rolne wyłączone z produkcji rolniczej mocą ostatecznej decyzji administracyjnej, nie zaś grunty rolne przeznaczone jedynie na cele nierolnicze. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż posiadane przez stronę decyzje Wojewody i Ministra Rolnictwa, które dotyczą przeznaczenia przedmiotowej działki w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze i nieleśne nie wywierają skutków prawnych w zakresie wyłączenia przedmiotowej działki z produkcji rolniczej, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż przedmiotowa działka stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Z uwagi na kognicję sądów administracyjnych w niniejszej sprawie uchylają się spod oceny Sądu działania właściwych organów w sprawie wniosków strony o wydanie decyzji o wyłączanie gruntów na cele nierolnicze. Decyzje w tych sprawach, bądź bezczynność organów w tej kwestii podlega zaskarżeniu w odrębnym od niniejszej sprawy trybie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w myśl art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło