III SA/Gd 560/22
WyrokWSA w Gdańsku2023-05-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na podstawie lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest zasadna, gdy podczas tej samej kontroli nałożono inną karę na podstawie załącznika nr 3 do tej ustawy?Ratio decidendi
Kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę bez wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest zasadna, jeśli skarżący jest podmiotem wykonującym przewóz drogowy w rozumieniu ustawy. Przepis art. 92a ust. 10 ustawy o transporcie drogowym, ograniczający nałożenie jednej kary pieniężnej, dotyczy sytuacji, gdy ten sam czyn stanowi naruszenie zarówno z załącznika nr 3, jak i nr 4 do ustawy, a nie sytuacji, gdy podczas jednej kontroli stwierdzono różne naruszenia objęte różnymi załącznikami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na I. T. za wykonywanie transportu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca K. M., prowadząc pojazd w imieniu I. T. (co potwierdzono fakturą za usługę transportową zamówioną przez aplikację Bolt), nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym kwestionował swój status jako podmiotu wykonującego transport drogowy oraz zasadność nałożenia kary na podstawie załącznika nr 4, gdy za ten sam czyn nałożono już karę na podstawie załącznika nr 3.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Janina Guść, Protokolant: Starszy Asystent Sędziego Robert Daduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2023 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 maja 2022 r. nr BP.501.1198.2021.2058.BD2.215361 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa oddala skargę.
III SA/Gd 560/22
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 23 maja 2022 r. nr BP.501.1198.2021.2058.BD2.215361 Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz.U. z 2022 r. poz. 180 ze zm., zwanej dalej "u.t.d." lub "ustawą") oraz lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 u.t.d., utrzymał w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 20 maja 2021 r. nr WITD.DI.0152.110080/51/21 o nałożeniu na I. T. kary pieniężnej w wysokości 2 000 złotych.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia dokonanego przez organ I instancji stanowiły następujące naruszenia z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.:
• wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz
• wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W dniu 9 lipca 2020 r. w miejscowości T. przy ul. [...] o godz. 17:15 poddano kontroli drogowej samochód marki Volvo o nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował K. M., który przewoził pasażera na trasie z ul. [...] na ul. [...] w T. W trakcie kontroli ustalono, że przejazd zamówiono za pomocą aplikacji "Bolt". Płatność została uiszczona poprzez aplikację. Kierujący nie posiadał orzeczeń: lekarskiego oraz psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz T. I. T., co ustalono na podstawie danych z faktury za usługę transportową. Kontrola została udokumentowana protokołem oraz materiałem zdjęciowym z okazanych dokumentów.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec strony jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym). Strona jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym popełniła wyżej opisane naruszenia. I. T. jest podmiotem odpowiedzialnym za kontrolowany przewóz i to on powinien zadbać o to, by kierowca wykonujący przewóz drogowy w jego imieniu posiadał ważne orzeczenia: lekarskie i psychologiczne, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Strona ze swoich obowiązków nie wywiązała się, ponieważ skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany przez kierowcę nieposiadającego takich orzeczeń.
W ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli był I. T., co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności faktury za wykonaną usługę transportową.
Według art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39m u.t.d., wymagania o których mowa w art. 39a – 39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Bezspornym jest, że w dniu kontroli, tj. 9 lipca 2020 r., kierowca nie posiadał ważnych badań lekarskich oraz psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przedmiotowy przewóz został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt. Jest to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji Bolt przedsiębiorcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu.
Protokół z kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) – dalej powoływanej jako "k.p.a.", i korzysta z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Istota protokołu z kontroli wyraża się tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Stosownie do art. 74 ust. 4 u.t.d. kontrolowany ma prawo wnieść zastrzeżenia do protokołu. W niniejszej sprawie kierowca odmówił podpisania protokołu, ale nie wniósł zastrzeżeń do stwierdzonego stanu faktycznego.
Organ nie podzielił podniesionego w odwołaniu zarzutu, że obowiązek kierowania na badania lekarskie i psychologiczne jest adresowany do przedsiębiorców zatrudniających kierowców na podstawie umowy o pracę. Umowa o pracę jest jedną z wielu form zatrudnienia. Innymi formami są: umowy cywilno-prawne lub np. założenie jednoosobowej działalności gospodarczej. W praktyce, w coraz większej liczbie przypadków, kierowcy wykonujący transport drogowy na rzecz i w imieniu przewoźnika nie są związani z przewoźnikiem stosunkiem pracy, a jedynie umową cywilnoprawną lub też świadczą usługi kierowania pojazdami na rzecz jednego konkretnego podmiotu, jako samodzielni przedsiębiorcy, co nie oznacza jednak, że do podmiotów tych nie mają zastosowania obowiązki przewidziane w rozdziale 7a u.t.d. Decydujące znaczenie dla powstania obowiązków ustawowych ma już sam fakt świadczenia usług lub pracy na rzecz danego podmiotu, wykonującego przewozy drogowe. Wynika to wprost z przepisu art. 39m u.t.d., który ma na celu objęcie stosownymi wymogami wszystkich kierowców realizujących przewozy drogowe i bez znaczenia jest charakter oraz podstawa świadczenia przez kierowców powierzonych im zadań. W konsekwencji powyższego rozwiązania, obowiązek kierowania kierowcy na odpowiednie szkolenia, badania lekarskie i psychologiczne a także weryfikacja posiadania przez niego stosownych uprawnień i ukończenia wymaganego wieku, spoczywa nie tylko na przewoźniku zatrudniającym kierowcę w ramach stosunku pracy, ale również na każdym innym podmiocie powierzającym takiej osobie wykonywanie czynności kierowania pojazdami w jego imieniu i na rachunek przedsiębiorcy.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy, w oparciu, o który organ I instancji wydał swe rozstrzygnięcie, został zgromadzony w sposób prawidłowy, w zakresie pozwalającym na rzetelne rozstrzygnięcie stanu faktycznego sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji pozwalały na przyjęcie, że wykonywane przez stronę czynności nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej.
W dniu kontroli drogowej kierowca w imieniu i na rzecz I. T. wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. Strona ponosi zatem odpowiedzialność za brak ważnych w dniu kontroli orzeczeń: lekarskiego oraz psychologicznego o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, wymaganych - zgodnie z art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. - od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy. Organ prawidłowo nałożył karę pieniężną, przewidzianą w u.t.d., bowiem I. T. był podmiotem wykonującym czynności związane z przewozem w rozumieniu tej ustawy.
Przepisy u.t.d. umożliwiają nałożenie kar pieniężnych na osobę fizyczną wykonującą przewóz drogowy zarówno za popełnione naruszenia określone w załączniku nr 3, jak i w załączniku nr 4 do tej ustawy. Przepisy u.t.d. nie przewidują także stosowania ograniczenia wysokości kary łącznej za wszystkie naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej i określone w obydwu załącznikach. Jedyne ograniczenie jakie ustawa przewiduje w stosunku do naruszeń z załącznika nr 3 i nr 4 zostało określone w przepisie art. 92a ust. 10 u.t.d. Jednak w przypadku naruszeń stwierdzonych podczas kontroli w dniu 9 lipca 2020 r. nie zachodzi możliwość zastosowania tego przepisu, ponieważ czyny będące naruszeniami z załącznika nr 3 do ustawy nie stanowią jednocześnie naruszeń, o których mowa w załączniku nr 4 do ustawy. Zatem za naruszenia popełnione przez stronę w dniu kontroli organ I instancji mógł nałożyć łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 3 i łączną karę pieniężną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do u.t.d.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką odpowiedzialności jest bowiem stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Odpowiedzialność administracyjna skonstruowana jest na zasadzie ryzyka, co oznacza, że nieistotne jest, czy podmiot, który ma być ukarany zawinił.
Brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują na to, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Stosownie do art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Jednakże w myśl art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
W rozpatrywanej sprawie art. 189f k.p.a. nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 u.t.d.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 23 maja 2022 r. wniósł I. T. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej i brak zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się w/w orzeczeniem;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 92a ust. 10 u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 do ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 8 000 zł zgodnie z decyzją Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 28 września 2021 r., w sprawie o sygn. akt WITD-SP.8140.6.57.2021/P.U.;
6) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
7) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Taxify/Bolt;
8) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Skarżący wniósł w konsekwencji o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3).
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Stosownie do art. 39j ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie z art. 39k ust. 1 u.t.d. kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.
Według art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2 000 złotych za każde naruszenie (ust. 2). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3 000 złotych (ust. 4).
Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy.
W myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł. Stosownie do lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1 000 zł.
Nie budzi wątpliwości to, że w dniu kontroli kierowca, wykonujący przewóz osób w imieniu skarżącego, nie posiadał ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący był natomiast podmiotem świadczącym przewóz drogowy rozumieniu u.t.d., co wynika wprost z wystawionej w związku z wykonanym przewozem faktury i nie zostało w żaden sposób podważone skutecznie w toku postępowania.
Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 2 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy o transporcie drogowym i lp. 4.2 oraz Ip. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.
Sąd podziela stanowisko organu, że przedmiotowe postępowanie toczyło się wobec skarżącego, jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym). W przedmiotowej sprawie doszło zatem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym wykonywanym w imieniu i na rzecz skarżącego jako przedsiębiorcy transportowego.
Za bezzasadny uznać należało zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. Przepis ten stanowi, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Pomimo tego, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli wraz z naruszeniami określonymi w załączniku nr 3 do u.t.d., to wymierzenie kary administracyjnej za naruszenia określone w załączniku nr 3 nie wyklucza wymierzenia kar za naruszenia określone w załączniku nr 4. W art. 92a ust. 10 u.t.d. chodzi o to, aby wyłączyć możliwość nałożenia na ten sam podmiot kary pieniężnej za te same naruszenia, jeśli są one uregulowane i usankcjonowanie jednocześnie w dwóch załącznikach do ustawy: nr 3 i nr 4.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowiska wyrażone w wyrokach: WSA w Białymstoku z 24 stycznia 2023 r., II SA/Bk 785/22; WSA Lublinie z 11 grudnia 2020 r., III SA/Lu 453/20, czy też w wyroku WSA we Wrocławiu z 21 lipca 2022 r., III SA/Wr 149/21, co do tego, że przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy wyłącznie sytuacji, w której czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy. Pojęcie "czynu", zastosowane w art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy określonego zachowania, którego konkretne elementy są w szczególny sposób kwalifikowane prawnie.
Na gruncie powyższego przepisu czynem nie jest samo wykonywanie okazjonalnego transportu osób, bowiem kary pieniężne z załącznika nr 3 i nr 4 do omawianej ustawy nie są nakładane za sam fakt wykonywania tego rodzaju transportu. O ewentualnej tożsamości czynów podlegających karze pieniężnej decydują przedmiotowe znamiona każdego z nich, opisane przez ustawodawcę, a więc ściśle określony rodzaj (sposób) naruszenia ustawy o transporcie drogowym.
Czyn polegający na tym, że dany podmiot wykonuje okazjonalny transport drogowy pojazdem nieprzystosowanym konstrukcyjnie nie odpowiada czynowi tego samego podmiotu polegającemu na dopuszczeniu do kierowania pojazdem kierowcy bez orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego uprawniającego do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nawet jeśli występuje w takich okolicznościach zbieżność strony podmiotowej, to oczywiście nie ma tożsamości przedmiotowej tych czynów, bowiem brak wymaganych cech konstrukcyjnych pojazdu nie jest tożsamy z brakiem orzeczenia lekarskiego czy psychologicznego, potwierdzającego zdolność kierującego do pracy na stanowisku kierowcy.
Jak wskazano wyżej, pomimo tego, że stwierdzone naruszenia zostały ujawnione podczas jednej kontroli, to nie stanowią jednocześnie tych samych czynów w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. Sytuacje objęte dyspozycją art. 92a ust. 10 u.t.d. to takie, gdy jeden czyn wypełnia znamiona naruszeń z dwóch załączników.
Ustanowiony w art. 92a ust. 10 u.t.d. nakaz nałożenia jednej kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (a więc opisanej w załączniku nr 3 do u.t.d.), w określonych w tym przepisie sytuacjach, odnosi się wyraźnie do tożsamości stwierdzonych naruszeń, a nie do tożsamości zdarzenia (w tym przypadku kontroli), będącego podstawą do stwierdzenia tych naruszeń. To nie okoliczność jednej kontroli (jednego czynu) wyłącza możliwość nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w dwóch załącznikach, ale stwierdzenie, że czyn ten stanowi naruszenie opisane jednocześnie w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d.
Reasumując, ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 do ustawy, nie wyklucza możliwości wszczęcia, wobec tej samej strony, postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy.
Ograniczeniem dla organu co do wysokość kary nałożonej w trakcie jednej kontroli drogowej pozostaje art. 92a ust. 3 u.t.d.- w przypadku naruszeń określonych w załączniku nr 3 (kara nie może przekroczyć 12 000 zł) oraz art. 92a ust. 4 - jeśli stwierdzone naruszenia wyczerpują te, które zostały opisane w załączniku nr 4 (kara nie może wówczas przekroczyć 3 000 zł). Łącznie, w czasie tej kontroli drogowej, organ nie mógł nałożyć kary wyższej niż 15 000 zł.
Niniejsze postępowanie odnosi się do kary administracyjnej w łącznej kwocie 2 000 zł, nałożonej na skarżącego jako inną osobę wykonującą czynności związane z przewozem drogowym, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. Bezspornym jest, że wobec skarżącego została wydana wcześniej decyzja, którą organ nałożył karę pieniężną w wysokości 8 000 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie, stwierdzone podczas tej samej kontroli.
W stanie faktycznym sprawy przepisy określające maksymalną wysokość kary wymierzonej za czyny stwierdzone w trakcie jednej kontroli nie zostały naruszone, gdyż suma nałożonych kar wynosiła 10 000 zł.
Z powyższych względów zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy rozstrzygające sprawę działały na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Nie doszło do naruszenia ogólnych zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonych rozstrzygnięć (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Uzasadnienia wydanych decyzji sporządzone zostały zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Orzeczenia przywołane w niniejszym wyroku dostępne z są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło