III SA/Po 1223/22
WyrokWSA w Poznaniu2023-05-30
Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Walentyna Długaszewska, Jacek Rejman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień w ramach projektu współfinansowanego ze środków unijnych, polegające na udzieleniu zamówień podmiotom powiązanym z beneficjentem, stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013, uzasadniającą zwrot dofinansowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie zasady konkurencyjności przy udzielaniu zamówień w ramach projektu współfinansowanego ze środków unijnych, polegające na udzieleniu zamówień podmiotom powiązanym z beneficjentem, stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013. Takie naruszenie, nawet jeśli nie spowodowało bezpośredniej szkody finansowej, ale stworzyło hipotetyczną możliwość jej powstania, uzasadnia zwrot dofinansowania wraz z odsetkami, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz postanowieniami umowy o dofinansowanie.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Zarządu Województwa utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy, która określiła kwotę do zwrotu w wysokości ponad 200 tys. zł z tytułu dofinansowania projektu. Organy uznały, że beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności przy udzielaniu zamówień na usługi szkoleniowe, udzielając ich podmiotom powiązanym z beneficjentem i jego przedstawicielami, co stanowiło "nieprawidłowość" w rozumieniu przepisów unijnych. Stowarzyszenie kwestionowało istnienie powiązań i ich wpływ na postępowanie o udzielenie zamówienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2023 roku sprawy ze skargi [...] Stowarzyszenia [...] na decyzję Zarządu Województwa z dnia 24 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty do zwrotu w ramach umowy o dofinansowanie projektu oddala skargę.
IIISA/Po 1223/22
Uzasadnienie
Zarząd Województwa decyzją z 24 października 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1668 z późn. zm., dalej jako u.s.w.), art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. c ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa), art. 61 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12 pkt 2 w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako u.f.p.), art. 138 § 1, art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej jako K.p.a.), art. 54 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, § 18 ust 4 i ust 5 Porozumienia dotyczącego powierzenia realizacji Działania 6.1 "Aktywizacja zawodowa bezrobotnych i poszukujących pracy – projektu pozakonkursowe realizowane przez PSZ" i Działania 6.2 "Aktywizacja zawodowa" w ramach Osi priorytetowej 6 "Rynek pracy" oraz Działania 7.1 "Aktywna integracja" w ramach Osi priorytetowej 7 "Włączenie społeczne" WRPO na lata 2014-2020 po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. nr [...] z 23 czerwca 2022 r. wydanej w przedmiocie określenia [...] Stowarzyszeniu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w [...] przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 202 429,77 zł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję oraz wyłączył naliczanie odsetek od 19 września 2022 r. do dnia doręczenia przedmiotowej decyzji.
Wskazane wyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. decyzją nr [...] z 23 czerwca 2022 r., działając na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. b i art 207 ust 1 pkt 2 i ust 9, art 67 ust 1 i art 184 u.f.p., art 104 § 1 k.p.a. i art 10 ust 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej oraz § 3 ust. 1 i § 12 ust. 8 Porozumienia, określił do zwrotu przez W. Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z siedzibą w [...] kwotę główną w wysokości 202.429,77 zł wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości podczas kontroli planowej Projektu oraz określił sposób oraz termin dokonania zwrotu ww. kwoty.
Pismem z 5 lipca 2022 r. strona reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła
odwołanie od ww. decyzji, w którym wnosząc o uchylenie decyzji w całości oraz umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego; ewentualnie, w przypadku przyjęcia przez organ odwoławczy konieczności wyjaśnienia istotnego dla rozstrzygnięcia zakresu sprawy, uchylenie decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzuciła naruszenie:
1. art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 oraz 184 ust 1 u.f.p. w zw. z art.2 pkt 36 oraz art. 143 ust 2
Rozporządzenia ogólnego [Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, dalej jako Rozporządzenie Ogólne] w zw. pkt 1, pkt 7 podrozdziału 6.5 oraz pkt 2 i 11 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z 22 sierpnia 2019 r., dalej, jako Wytyczne w zakresie kwalifikowalności, w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy
wdrożeniowej w zw. z § 20 ust. 1 i 2 oraz § 12 ust. 1 i 3 Umowy (...) poprzez uznanie, że beneficjent rzekomo udzielił zamówienia podmiotowi powiązanemu poprzez udzielenie zamówień na realizację usług szkoleniowych (...) [...] E. K., z którym beneficjent realizował w partnerstwie dwa inne projekty oraz rzekomo utrzymuje stałą współpracę, a także poprzez zaangażowanie w wykonanie Projektu: I. P. (dyrektor żłobka i Przedszkola [...] w G., w którym organem prowadzącym jest [...] E.K., I. M. (w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą [...] realizowała zamówienie w ramach jednego z projektów [...] [...] oraz A. M. (osoby upoważnionej w SL2014 w projekcie oraz projekcie realizowanym przez [...] , podczas gdy, zdaniem beneficjenta nie występują powiązania beneficjenta z [...] [...], a w konsekwencji również z wykonawcą poszczególnych zadań, które mogłyby doprowadzić do naruszenia w zakresie konfliktu interesów, wpływającego na wynik postępowania o udzielenie zamówienia, działalność I. P., I. M. oraz A. M. w żaden sposób nie świadczą o powiązaniu beneficjenta z [...], a zakres kompetencji i umocowania wyżej wskazanych osób nie powoduje powstania powiązania oraz zakłócenia konkurencji.
Organ I Instancji nie wykazał, iż przedstawione okoliczności faktyczne świadczą o potencjalnych powiązaniach beneficjenta z wybranym wykonawcą i miały wpływ na przeprowadzenie zamówień w projekcie oraz wybór wykonawców. Wybór wykonawców nastąpił w oparciu o dialog konkurencyjny, co prowadzi do wniosku, że nie wystąpił konflikt interesów, a zamówienia publiczne zostały udzielone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do zawrotu dofinansowania przez beneficjenta
2. art. 184 u.f.p., w zw z art. 2 pkt 36 w z art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego oraz art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasad zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów związanych z realizacją, środków europejskich, tj. zobowiązanie beneficjenta do zwrotu środków, pomimo braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wykazania przez WUP wystąpienia nieprawidłowości, w szczególności niewykazania zaistnienia przesłanek składających się na pojęcie nieprawidłowości, podczas, gdy nie każde potencjalne naruszenie automatycznie prowadzi do powstania szkody rzeczywistej lub potencjalnej w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, a w innych projektach realizowanych przez beneficjenta, w których wykonawcą był [...] [...], organ I instancji nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w tym samym stanie faktycznym i prawnym, co prowadzi do wniosku, że żądanie zwrotu dofinansowania jest bezpodstawne, gdyż nie doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu prawa unijnego.
3. art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w zw. z art. 143 ust. 2 rozporządzenia ogólnego w zw. z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez żądanie zwrotu całości dofinansowania dotyczącego zamówień, podczas gdy WUP nie dokonał oceny wpływu rzekomych uchybień na wysokość żądanej kwoty do zwrotu, a także nie przeprowadził żadnego rozumowania odnoszącego się do powagi i rangi rzekomych uchybień, co prowadzi do wniosku, że organ I instancji w odgórny sposób zastosował sankcję nieproporcjonalną do zarzucanych beneficjentowi uchybień
4. art. 207 u.f.p., w zw. z art. 481 K.c. poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zachodzą bezwzględne przesłanki do zastosowania ww. przepisu i wezwania beneficjenta do zwrotu pobranych w ramach dofinansowania środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, co prowadzi do wniosku, iż żądając zwrotu dofinansowania, organ I instancji powinien był zastosować cywilnoprawny reżim naliczania odsetek określony w art. 481 K.c., który uzależnia moment naliczania odsetek od momentu wymagalności roszczenia.
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazał w uzasadnieniu ww. decyzji, że na warunkach określonych w umowie, przyznano beneficjentowi dofinansowanie na realizację projektu, w łącznej wysokości wydatków kwalifikowalnych projektu - 2.081.916,24 zł, które zgodnie z § 2 ust. 2 umowy obejmowały: - dofinansowanie ze środków europejskich w wysokości 1.769.628,80 zł, co stanowiło 85% wydatków kwalifikowalnych projektu;
- wkład własny w kwocie 312.287,44 zł pochodzący ze środków:
• jednostek samorządu terytorialnych w kwocie 97.884,00 zł, co stanowiło 4,7% wydatków kwalifikowalnych projektu,
• prywatnych w kwocie 214.403,44 zł, co stanowiło 10,3% wydatków kwalifikowalnych projektu.
Celem projektu było zaaktywizowanie społeczne i zawodowe 200 osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, korzystających ze świadczeń z pomocy społecznej lub kwalifikujących się do objęcia wsparciem pomocy społecznej, w tym 20 osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, z województwa [...], biernych zawodowych, poprzez realizację instrumentów aktywnej integracji społeczno-zawodowej oraz nawiązanie współpracy na rzecz aktywizacji społeczno-zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym pomiędzy instytucjami rynku pracy, NGO (organizacji pozarządowych) i JST (jednostek samorządu terytorialnego), poprzez działania sieciujące.
W sekcji VII Tryb naboru wykonawcy/dostawcy w ramach projektu, pkt 7.3 wniosku o dofinansowanie projektu, beneficjent wskazał, że przeprowadzi postępowania o udzielenie zamówienia zgodnie z zasadą konkurencyjności, m.in., dokonując wyboru wykonawców szkoleń zawodowych w ramach zadania 5 (pula środków zaplanowanych na szkolenia zawodowe - 400.000,00 zł).
Beneficjent na realizację Projektu otrzymał dofinansowanie w łącznej wysokości 1.611.323,70 zł:
- 20 grudnia 2019 r. w wysokości 148.308,00 zł,
- 19 lutego 2020 r. w wysokości 372.278,90 zł,
- 26 maja 2020 r. w wysokości 385.000,00 zł,
- 28 września 2020 r. w wysokości 385.000,00 zł,
- 15 grudnia 2020 r. w wysokości 164.680,40 zł,
- 5 maja 2021 r. w wysokości 156.056,40 zł.
Pismem z 12 kwietnia 2021 r., znak [...], IP WRPO zawiadomiła beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia w siedzibie IP WRPO, z uwagi na ogłoszony stan epidemii, kontroli planowej w zakresie oceny prawidłowości i skuteczności realizacji projektu, na próbie dokumentów przesłanych za pośrednictwem SL2014, wskazanych beneficjentowi w przedmiotowym piśmie. IP WRPO wskazała zakres kontroli, który, m.in., obejmował weryfikację zgodności realizacji projektu z jego założeniami określonymi w umowie i wniosku o dofinansowanie, w tym kontrolę postępowań dotyczących zamówień publicznych, realizowanych w ramach zasady konkurencyjności oraz ustawy Prawo Zamówień Publicznych.
W wyniku przeprowadzonej kontroli (27 kwietnia 2021 r. - 8 września 2021 r.), IP WRPO stwierdziła nieprawidłowości w zakresie:
1) rozliczenia w zawyżonej wysokości we WoP nr [...] wynagrodzenia specjalisty ds. sieciowania A. S., za kwiecień i maj 2020 r.,
IP WRPO wskazała wartość stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej — 2.472,02 zł (koszty bezpośrednie 2.060,02 zł, koszty pośrednie 412,00 zł), w tym kwota nieprawidłowości podlegająca zwrotowi - 2.290,12 zł (koszty bezpośrednie 2.060,02 zł, koszty pośrednie 230,10 zł),
2) udzielenia przez partnera projektu zamówień w oparciu o przepisy ustawy Pzp,
3) udzielania przez beneficjenta zamówień w ramach zasady konkurencyjności.
Odnośnie nieprawidłowości określonej w ww. pkt 2 IP WRPO ustaliła, iż partner beneficjenta przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie art. 138o Pzp, tj. na usługi o wartości do 750 000 euro, dotyczące świadczenia usług cateringowych na terenie województwa [...], w którym, jako jedno z kryteriów oceny ofert, zastosował kryteńum, jakość i estetyka cateringu i że tak zastosowane kryteria oceny ofert dawały możliwość przyznawania ocen w sposób charakteryzujący się dużą dowolnością. W ocenie IP WRPO partner beneficjenta zastosował opis kryteriów i sposób oceny ofert, który nie gwarantował wyboru ofert w sposób przejrzysty, który nie wykluczał dowolności i uznaniowości w ocenie ofert przez członków komisji i że tym samym doszło do naruszenia:
— art. 138o ust. 2 ustawy Pzp (zamawiający udziela zamówienia w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminujący),
— art. 7 ust. 1 ustany Pzp (zamawiający przygotowuje i przyprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców oraz zgodnie z zasadami proporcjonalności i przejrzystości),
— art. 91 ust. 2d ustawy Pzp (zamawiający określa kryteria oceny ofert w sposób jednoznaczny i zrozumiały, umożliwiający sprawdzenie informacji przedstawianych przez wykonawców).
IP WRPO wskazała, że naruszenie ustawy Pzp, skutkuje nałożeniem korekty finansowej na wydatki dotyczące przedmiotu zamówienia. Z uwagi na fakt, że nie można dokładnie określić charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej, przy ustalaniu wysokości wydatków niekwalifikowalnych zastosowano Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (tj. Dz- U. z 2018 r, poz 971).
IP WRPO wskazała, że wartość nieprawidłowości indywidualnej, z uwagi na naruszenie zapisów ustawy Pzp, wynosi 1.365,41 zł, w tym kwota nieprawidłowości podlegająca zwrotowi wynosi 1.264,35 zł (koszty bezpośrednie 1.137,84 zł, koszty pośrednie 126,51 zł).
Odnośnie nieprawidłowości wskazanych w ww. pkt 3 IP WRPO ustaliła, że beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności, wyrażoną w wytycznych w zakresie kwalifikowalności, w przeprowadzonym postępowaniu w trybie zasady konkurencyjności na wybór wykonawcy szkolenia: "pracownik ds. rachunkowości i księgowości dla 13. UP i egzaminu zewnętrznego, w powiecie [...] ([...]).
Jak wyjaśniono, postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte 10 października 2020 r., poprzez jego ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności pod numerem [...] (zamieszczenie zapytania ofertowego nr [...]), dalej jako Postępowanie nr [...]. Przedmiotem zamówienia było przeprowadzenie szkolenia zawodowego mającego na celu uzyskanie umiejętności/ kompetencji/ kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 13 UP.
Beneficjent, jako zamawiający nie dopuścił możliwości składania ofert częściowych. Oferty należało wysłać pocztą tradycyjną lub kurierem lub złożyć osobiście w siedzibie zamawiającego, tj.: [...] do 19 października 2020 r.
W ww. terminie oferty złożyli (jak wynika z protokołu z wyboru ofert z 20 października 2020 r.):
- [...] [...] oferta spełniała warunki udziału wykonawcy
w postępowaniu,
- STREFA ROZWOJU D. R. - oferta nie spełniała kryteriów formalnych wskazanych w zapytaniu ofertowym nr [...]
21 października 2020 r. beneficjent zawarł umowę zlecenia (szkolenia zawodowe i egzamin zewnętrzny) z wykonawcą: [...] [...] na przeprowadzenie szkoleń zawodowych, mających na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji dla 13. UP w powiecie [...] ([...]) oraz
egzaminów zewnętrznych. 1 grudnia 2020 r. została przez [...] [...] wystawiona Faktura nr [...] na kwotę 27.950,00 zł tytułem " za przeprowadzenie szkolenia zawodowego dla 13 UP w powiecie [...]. Beneficjent dokonał płatności za ww. fakturę przelewem 1 grudnia 2020 r. Przedmiotowy wydatek został ujęty i rozliczony we WoP nr [...]).
IP WRPO ustaliła, że beneficjent udzielił zamówienia podmiotowi [...] [...], z którym jest powiązany w "sposób inny". O takich powiązaniach mowa jest w podrozdziale 6.5.2 pkt 3) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności z dnia 22.08.2019 r.
IP WRPO wskazała, że:
- Beneficjent oraz [...] [...] realizowały w partnerstwie, w okresie realizacji projektu, projekty nr:
• [...] w okresie od 01.03.2018 r. do 30.06.2020 r, a E. K.-K. (osoba do kontaktu w sprawach projektu) i I. M. (ówczesna prezes zarządu Stowarzyszenia; osoba upoważniona do podpisywania umowy o dofinansowanie / zaciągania zobowiązań) posługiwały się tym samym adresem e-mail,
• [...] w okresie od 01.08.2018 r. do 31.10.2019 r:
A. M. występująca, jako osoba upoważniona w SL2014 zarówno w projekcie, jak i projekcie nr [...], zrealizowanym przez [...] [...] w okresie od 01.09.2019 r. do 29.11.2020 r., tzn. na pisemny wniosek ww. projektodawców, otrzymała dostęp do wglądu, m.in., we wnioski o płatność; zamówienia publiczne, harmonogramy płatności i korespondencję obu projektów. Dostęp do informacji o ww. projektach został nadany na podstawie wniosków o nadanie dostępu dla osoby uprawnionej w ramach SL2014, które zostały złożone przez osoby upoważnione do podpisywania umowy o dofinansowanie / zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjentów i podpisane przez osobę której dotyczy upoważnienie, tj.:
— wniosek z dnia 21.10.2019 r. dla A. M. podpisany przez I. M. – Prezes Zarządu Stowarzyszenia dla przedmiotowego projektu,
— wniosek z dnia 16.10.2019 r. dla A. M. podpisany przez E. K.-K. dla projektu nr [...];
O stałej współpracy pomiędzy beneficjentem, a [...] [...] mogą świadczyć także inne praktyki np. I. P. - była prezes zarządu W. Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich jest Dyrektorem Niepublicznych Przedszkoli i Żłobków (m.in. Niepublicznego Przedszkola [...] w [...]), gdzie organem prowadzącym jest [...] [...]
W ocenie IP WRPO, powyższe jednoznacznie świadczyło o sformalizowanej współpracy pomiędzy beneficjentem a [...] [...], ponadto [...] [...] poprzez posiadanie kadry w osobie A. M., mającej udokumentowany wgląd w kluczowe informacje o projekcie, miał dostęp do pełnej wiedzy na temat wszystkich istotnych okoliczności kształtujących ewentualne postępowanie o udzielenie zamówienia, co bezspornie stanowi o uprzywilejowanej pozycji [...] [...].
Zdaniem IP WRPO, wystąpił konflikt interesów, który zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych obejmuje, co najmniej każdą sytuację, w której członkowie personelu instytucji zamawiającej łub dostawcy usług w zakresie obsługi zamówień działającego w imieniu instytucji zamawiającej, biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania, mają bezpośrednio lub pośrednio interes finansowy, ekonomiczny lub inny interes osobisty, który postrzegać można, jako zagrażający ich bezstronności i niezależności w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia. Konflikt interesów ma miejsce także wtedy, gdy zachodzi obawa, że w grę wchodzi choćby teoretyczna możliwość, że troska o osobisty interes/interes firmy przeważa nad troską o interes publiczny.
WRPO wskazała, że naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, określonej w podrozdziale 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowalności, skutkowało nałożeniem korekty finansowej i powstaniem nieprawidłowości indywidualnej, co wynika z wytycznych w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020.
Z uwagi na powyższe naruszenia zasady konkurencyjności, w przeprowadzonym przez beneficjenta postępowaniu nr [...], IP WRPO przy ustalaniu wysokości wydatków niekwalifikowanych zastosowała rozporządzenie Ministra Rozwoju (...) 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (tj. Dz. U. z 2018 r. poz.971 ) i załącznika do tego rozporządzenia pn. "Stawki procentowe stosowane przy obnażaniu wartości korekt finansowych i pomniejszeń dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości indywidualnych", tj. w wysokości 100% wydatków kwalifikowalnych w ramach zamówienia (poz. 10 Załącznika), z uwagi na naruszenie zapisów podrozdziału 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowalności.
Ze względu na stwierdzenie nieprawidłowości indywidualnej w postępowaniu na wybór wykonawcy szkolenia "pracownik ds. rachunkowości i księgowości', IP WRPO zwiększyła dobór próby do kontroli, obejmując kontrolą wszystkie postępowania, w ramach których zamówienie zostało udzielone [...] lub Niepublicznej Placówce Kształcenia Ustawicznego [...] [...], dla której organem prowadzącym jest podmiot [...] [...].
IP WRPO ustaliła, że beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności, wyrażoną w wytycznych w zakresie kwalifikowalności, w przeprowadzonych postępowaniach w trybie zasady konkurencyjności na wybór następujących wykonawców:
1) wykonawcy szkoleń zawodowych:
• pracownik administracyjno-biurowy dla 12. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie
[...] ([...]),
• wizażystka/stylistka dla 10. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...]
([...]) - Grupa 1,
• wizażystka/stylistka dla 9 UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...]
([...]) - Grupa 2.
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte 8 listopada 2019 r., poprzez jego ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności pod numerem [...] (zamieszczenie zapytania ofertowego nr [...]), dalej jako Postępowanie nr [...]. Przedmiotem zamówienia było przeprowadzenie szkoleń zawodowych mających na celu uzyskanie umiejętności mających na celu uzyskanie umiejętności / kompetencji/ kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 31 (...) [UP] które obejmowało:
"a) w powiecie [...] ([...]) szkolenie: "pracownik administracyjno-biurowy’’ dla 12 osób + egzamin zewnętrzny
b) w powiecie [...] ([...]) Grupa 1, szkolenie: wizażystka/ stylistka dla 10 osób + egzamin zewnętrzny
c) w powiecie [...] ([...]) Grupa 2, szkolenie wizażystka/stylistka dla 10 osób + egzamin zewnętrzny
Oferty należało "wysłać pocztą tradycyjną lub kurierem lub złożyć osobiście w siedzibie beneficjenta. W ww. terminie oferty złożyła (jak wynika z protokołu z wyboru ofert z 19 listopada 2019 r.):
- Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego [...] [...] – oferta spełniała kryteria formalne, cena oferty przekraczała budżet zaplanowany przez beneficjenta na realizację przedmiotowego szkolenia, wykonawca wyraził zgodę na obniżenie wysokości wynagrodzenia, wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu.
20 listopada 2019 r. Beneficjent zawarł umowę zlecenia (Szkolenia zawodowe) z wykonawcą: Niepubliczną Placówką Kształcenia Ustawicznego [...] [...] na przeprowadzenie szkoleń zawodowych, mających na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 31. UP. Rozliczenie nastąpiło na podstawie faktury nr [...] z 16 grudnia 2019 r. na kwotę 62.000,00 zł tytułem: " Za przeprowadzenie szkoleń i egzaminów zewnętrznych dla łącznie 31 UP". Beneficjent dokonał płatności za ww. fakturę przelewem 20 grudnia 2019 r. Przedmiotowy wydatek został ujęty i rozliczony we WoP nr [...]).
2) wykonawcy szkolenia zawodowego " magazynier z obsługą kasy fiskalnej" dla 11. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]).
Postępowanie o udzielenie zamrowienia publicznego zostało wszczęte 15 stycznia 2020 r., poprzez jego ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności pod numerem [...] (zamieszczenie zapytania ofertowego nr [...]), dalej jako Postępowanie nr [...]. Przedmiotem zamówienia było "przeprowadzenie szkolenia zarodowego mającego na celu uzyskanie umiejętności /kompetencji / kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 11UP w powiecie [...] ([...]).Oferty należało wysłać pocztą tradycyjną lub kurierem lub złożyć osobiście w siedzibie Beneficjenta.
W ww. terminie ofertę złożyła (jak wynika z protokołu z wyboru ofert z 27 stycznia 2020 r.);
- Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego [...] [...] — oferta spełniała kryteria formalne, cena oferty przekraczała budżet zaplanowany przez beneficjenta na realizację przedmiotowego szkolenia, wykonawca wyraził zgodę na obniżenie wysokości wynagrodzenia, wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu.
28 stycznia 2020 r. beneficjent zawarł umowę zlecenia (Szkolenia zawodowe) z wykonawcą: Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego [...] [...] na przeprowadzenie szkoleń zawodowych, mających na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 11. UP w powiecie [...] ([...]). Rozliczenie nastąpiło na podstawie faktury nr [...] z 24 lutego 2020 r. na kwotę 22.000,00 zł. Beneficjent dokonał płatności za ww. fakturę przelewem 24 lutego 2020 r. Przedmiotowy wydatek został ujęty i rozliczony we WoP nr [...]).
3) wykonawcy szkolenia zawodowego "wizażystka/stylistka" dla 10. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]).
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte 6 marca 2020 r., poprzez jego ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności pod numerem [...] (zamieszczenie zapytania ofertowego nr [...]), dalej jako Postępowanie nr [...]. Przedmiotem zamówienia było "przeprowadzenie szkolenia zawodowego mającego na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 10 UP w powiecie [...] ([...]).
Oferty należało wysłać pocztą tradycyjną lub złożyć osobiście w siedzibie beneficjenta. W ww. terminie oferty złożyli (jak wynika z protokołu z wyboru ofert z 17 marca 2020 r.):
- Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego [...] [...] – oferta spełniała kryteria formalne, wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu, złożona oferta uzyskała 100 punktów zgodnie z kryterium wyboru,
- [...] Szkoła Wizażu i Stylizacji - oferta spełniała kryteria formalne, wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu, złożona oferta nie uzyskała 100 punktów zgodnie z kryterium wyboru.
17 marca 2020 r. Beneficjent zawarł umowę zlecenia (Szkolenia zawodowe) z wykonawcą: Niepubliczną Placówką Kształcenia Ustawicznego [...] [...] na przeprowadzenie szkoleń zawodowych mających na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 10 UP w powiecie [...] ([...]). Rozliczenie nastąpiło na podstawie faktury nr [...] z 4 czerwca 2020 r. na kwotę 19.900,00 zł tytułem "Przeprowadzenie szkolenia zawodowego oraz egzaminów zewnętrznych dla 10 UP. Beneficjent dokonał płatności za ww. fakturę przelewem 4 czerwca 2020 r. Przedmiotowy wydatek został ujęty i rozliczony we WoP nr [...]).
4) wykonawcy szkolenia zawodowego "pracownik fizyczny w produkcji i pracach prostych" dla 12. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]). Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte 20 czerwca 2020 r. Przedmiotem zamrowienia było "przeprowadzenie szkolenia zawodowego mającego na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji! kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 12 UP w powiecie [...] ([...]).
Oferty należało wysłać pocztą tradycyjną lub złożyć osobiście w siedzibie beneficjenta. W ww. terminie ofertę złożył (jak wynika z Protokołu z wyboru ofert z 30 czerwca 2020 r.):
- [...] [...] - oferta spełniała kryteria formalne, cena oferty przekraczała budżet zaplanowany przez beneficjenta na realizację przedmiotowego szkolenia, wykonawca nie wyraził zgody na obniżenie wysokości wynagrodzenia. Beneficjent przyjął wyjaśnienia wykonawcy.
30 czerwca 2020 r. beneficjent zawarł urnowy zlecenia (Szkolenia zawodowe i egzamin zewnętrzny) z wykonawcą: [...] [...] na przeprowadzenie szkoleń zawodowych mających na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 12. UP w powiecie [...] ([...]).
Rozliczenie nastąpiło na podstawie faktury nr [...] z 6 sierpnia 2020 r. na kwotę 25.100,00 zł. Beneficjent dokonał płatności za ww. fakturę przelewem 6 sierpnia 2020 r. Przedmiotowy wydatek został ujęty i rozliczony we WoP nr [...]
5) wykonawcy szkolenia zawodowego "magazynier z obsługą kasy fiskalnej" dla 12. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]).
Postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego zostało wszczęte 20 lipca 2020 r., poprzez jego ogłoszenie w Bazie Konkurencyjności pod numerem [...] (zamieszczenie zapytania ofertowego nr [...]), dalej jako Postępowanie nr [...]. Przedmiotem zamrowienia było "przeprowadzenie szkolenia zawodowego mającego na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 12 UP. W powiecie [...] ([...]). Oferty należało wysłać pocztą tradycyjną lub kurierem lub złożyć osobiście w siedzibie beneficjenta. W ww. terminie ofertę złożył (jak wynika z Protokołu z wyboru ofert z 29 lipca 2020 r.):
- [...] [...] - oferta spełniała kryteria formalne, cena oferty przekraczała budżet zaplanowany przez beneficjenta na realizację przedmiotowego szkolenia, wykonawca wyraził zgodę na obniżenie wysokości wynagrodzenia, wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu,
— Biuro Rachunkowe [...] oferta nie spełniała kryteriów formalnych wskazanych w zapytaniu ofertowym nr [...]
30 lipca 2020 r. beneficjent zawarł umowę zlecenia (Szkolenia zawodowe i egzamin zewnętrzny) z wykonawcą [...] [...] na przeprowadzenie szkoleń zawodowych mających na celu uzyskanie umiejętności/kompetencji/kwalifikacji oraz egzaminów zewnętrznych dla 12. UP w powiecie [...] ([...]). Rozliczenie nastąpiło na podstawie faktury nr [...] z 24 września 2020 r. na kwotę [...]zł. Beneficjent dokonał płatności za ww. fakturę przelewem 24 września 2020 r. Przedmiotowy wydatek został ujęty i rozliczony we WoP nr [...]
IP WRPO ustaliła, że powyższe wybory wykonawców w oparciu o zasadę konkurencyjności również naruszają zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, co skutkuje nałożeniem korekty finansowej na wydatki dotyczące przeprowadzenia ww. usług w wysokości 100%, zgodnie z rozporządzeniem Ministra
Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo zawiązanych z udzieleniem zamówień (tj. Dz U. z 2018 r. poz 971)
IP WRPO wskazała, że wartość nieprawidłowości indywidualnej z uwagi na naruszenie wymogów zasady konkurencyjności wynosi 217.140,00 zł, w tym kwota nieprawidłowości podlegająca zwrotowi z uwagi na naruszenie wymogów zasady konkurencyjności - 202.429,77 zł, w tym koszty bezpośrednie 180.950,00 zł, koszty pośrednie 21.479,77 zł. (kwota nieprawidłowości dotycząca kosztów pośrednich w wysokości 14 710,23 zł nie podlegała zwrotowi, ponieważ stanowiła wkład własny).
Całkowita wartość nieprawidłowości indywidualnych, stwierdzonych w wyniku kontroli wyniosła 220.977,43 zł (koszty bezpośrednie - 184.147,86 zł, koszty pośrednie - 36.829,57 zł), w tym kwota nieprawidłowości podlegająca zwrotowi (stanowiąca dofinansowanie) wyniosła 205.984,24 zł (koszty bezpośrednie -184.147,86 zł, koszty pośrednie - 21.836,38 zł).
O ustaleniach z przeprowadzonej kontroli planowej, IP WRPO poinformowała beneficjenta w informacji pokontrolnej z 16 września 2021 r., przekazanej beneficjentowi pismem znak WUP [...] z 16 września 2021 r.
Pismem 21 października 2021 r., znak WUP [...], IP WRPO przekazała beneficjentowi ostateczną informację pokontrolną z kontroli planowej projektu. IP WRPO, po rozpatrzeniu zastrzeżeń złożonych przez beneficjenta oraz wyjaśnień i uwag przez partnera projektu, w piśmie przekazującym ostateczną informację pokontrolną, m.in. wskazała, że:
1) w odniesieniu do zatrudnienia personelu projektu - uwzględnia przekazaną przez partnera projektu dokumentację dotyczącą wysokości wynagrodzenia specjalisty ds. sieciowania A. S. i odstępuje od uznania za wydatki niekwalifikowalne za kwiecień i maj 2020 r. części wynagrodzenia ww. osoby. W tym zakresie treść ostatecznej informacji pokontrolnej uległa zmianie.
2) w zakresie stosowania ustawy Pzp - uwzględnia argumentację partnera projektu i odstępuje od powiązania stwierdzonego uchybienia z naruszaniem zapisów art. 7 ust. 1 i art. 91 ust. 2d Pzp. W tym zakresie treść ostatecznej informacji pokontrolnej uległa zmianie. IP WRPO wskazała, że podstawowy zarzut dotyczący postępowania przeprowadzonego przez partnera projektu ( treść uchybienia ) wiąże się bezpośrednio z naruszaniem art. 138o ust. 2 ustawy Pzp. i że podtrzymuje swoje stanowisko w zakresie negatywnej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie art. 138o Pzp, dotyczącego świadczenia usług cateringowych, ze względu na zastosowanie opisu kryteriów i sposobu oceny ofert, który nie gwarantował wyboru ofert w sposób przejrzysty i nie wykluczał dowolności i uznaniowości w ocenie ofert przez członków komisji dokonującej oceny złożonych ofert, co stanowi naruszenie art. 138o ust. 2 Pzp. Powyższe skutkuje nałożeniem korekty w wysokości 25% wartości wydatków poniesionych na realizuję przedmiotowego zamówienia
3) w zakresie poprawności stosowania zasady konkurencyjności podtrzymuje stanowisko, że doszło do udzielenia zamówień w trybie zasady konkurencyjności na przeprowadzenie szkoleń zawodowych z naruszaniem podrozdziału 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowalności, tj. w zakresie udzielenia zamówień podmiotom powiązanym w "sposób inny", co skutkuje nałożeniem korekty w wysokości 100% wartości wydatków poniesionych na realizację 6 skontrolowanych postępowań, w ramach których zamówień udzielono podmiotowi [...] lub Niepublicznej Placówce Kształcenia Ustawicznego [...] [...]. IP WRPO ponownie zwróciła uwagę na bardzo szeroki zakres związków pomiędzy ww. podmiotami i ich przedstawicielami, dowodzący współpracy na różnych płaszczyznach i obejmujących od posługiwania się w określonym czasie tym samym adresem e-mail, poprzez posiadanie wspólnej kadry, aż po udokumentowaną realizację projektów współfinansowanych z EFS w ścisłym partnerstwie. Wskazano, że dla potwierdzenia, że omawiane związki nie wystąpiły lub nie nastąpiły lub nie miały wpływu na prawidłowość postępowania nie mogą być wystarczające pisemne oświadczenia o braku powiązań osobowo-kapitałowych, odniesienie się do obowiązującej etyki zawodowej lub złożenie oświadczenia o bezstronności podpisanego na okoliczność procedury kontradyktoryjnej. IP WRPO wskazała, że zakres informacji, do jakich miała dostęp A. M. w ramach projektu, jak i projektu realizowanego w podobnym czasie przez [...] [...] nie jest oparty na przypuszczeniach, jak argumentuje beneficjent , a wynika wprost z treści wniosków o nadanie dostępu dla osoby uprawionej w ramach SL2014 jakie złożyły dla A. M. w podobnym czasie I. M. - prezes zarządu Stowarzyszenia i E. K.. Zawnioskowany zakres odpowiada rzeczywistym funkcjom systemu teleinformatycznego SL2014, do jakich udzielono dostępu tej osobie, tj. m.in. moduły wnioski o płatność, zamówienia publiczne, harmonogramy płatności i korespondencja. Oferent poprzez posiadanie kadry w osobie A. M., mającej udokumentowany wgląd w kluczowe informacje o kontrolowanym projekcie, miał dostęp do wiarygodnych i aktualnych informacji na temat istotnych okoliczności kształtujących ewentualne postępowanie o udzielenie zamówienia, co bezspornie stanowi o uprzywilejowanej pozycji [...] [...].
IP WRPO zaznaczyła także, że fakt, iż w odpowiedzi na zapytanie w bazie konkurencyjności nie nadesłał oferty żaden inny wykonawca niż [...] [...] nie może stanowić przyzwolenia na udzielenie zamówienia dowolnemu podmiotowi. Wytyczne w zakresie kwalifikowalności w pewnych przypadkach dopuszczają udzielenie zamówienia podmiotom powiązanym z beneficjentem osobowo lub kapitałowo, jednakże wymagają uzyskania na to zgody strony umowy, o którą nie wystąpiono. Nadto, IP WRPO wskazała, że skorygowała w ostatecznej informacji pokontrolnej wartość brutto faktury nr 87/20 z 1 grudnia 2020 r. na kwotę 27.950,00 zł (pierwotnie wskazano 19.900,00 zł), i że błędna kwota dokumentu brutto stanowiła błąd pisarski i nie miała wpływu na wskazaną w informacji pokontrolnej wartość nieprawidłowości z tytułu naruszenia zasady konkurencyjności.
Pismem znak WUP [...] z 28 marca 2022 r. IP WRPO zawiadomiła beneficjenta o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie zwrotu środków wynikających z przeprowadzonej kontroli projektu.
Po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Dyrektor WUP wydał decyzję, w której określił kwotę przypadającą do zwrotu przez beneficjenta w wysokości 202.429,77 zł., nieprawidłowości, stwierdzone podczas kontroli planowej projektu, związane z naruszeniem zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawców szkoleń zawodowych, oraz określił termin i sposób dokonania zwrotu żądanej kwoty.
Organ I Instancji w uzasadnieniu decyzji, m.in. wskazał, że beneficjent zgodnie z umową był zobowiązany do stosowania zasady konkurencyjności na zasadach określonych w wytycznych w zakresie konkurencyjności, wersja 22 sierpnia 2019 r. obowiązująca od 9 września 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. i że celem uniknięcia konfliktu interesów wytyczne w zakresie konkurencyjności zabraniały beneficjentowi udzielenia zamówień podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo (podrozdział 6.5.2 pkt 2 i 3 wytycznych w zakresie konkurencyjności).
Organ I Instancji wskazał, że w oparciu o ostateczną informację pokontrolną, dostarczone przez beneficjenta dokumenty oraz prowadzoną z beneficjentem korespondencję, stwierdził że beneficjent naruszył zasadę konkurencyjności przy wyborze wykonawców odpowiedzialnych za realizacje szkoleń zawodowych, oraz że wydatki poniesione na podstawie umów zawartych z wykonawcami szkoleń zawodowych nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne w ramach projektu.
Organ I Instancji wskazał, że beneficjent naruszył zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, określoną w punkcie 1 podrozdziału 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowalności, że wystąpił konflikt interesów, gdyż związki łączące E. K., prowadząca działalność pod nazwą [...] [...] oraz będącą organem prowadzącym, m.in., Niepubliczną Placówkę Kształcenia Ustawicznego [...] [...], którym to podmiotom udzielono zamówień w ramach projektu, z beneficjentem i osobami działającymi w jego imieniu, są silniejsze aniżeli zwykła współpraca podmiotów gospodarczych, działających na tym samym obszarze.
Organ I Instancji uznał, że w przypadku realizacji zamówień w projekcie mamy do czynienia z udzielaniem zamówień podmiotom powiązanymi.
Organ wskazał, że beneficjent zamieszczając ogłoszenia w Bazie Konkurencyjności odpowiada, włączając również skutki i konsekwencje, za poprawność przeprowadzenia tych postępowań, jeśli np. w wyniku przeprowadzenia zasady konkurencyjności wpłynęły tylko oferty podlegające odrzuceniu, beneficjent może skorzystać z odstąpienia od zasady konkurencyjności, tj. podpisać umowę z wybranym wykonawcą, po uzyskaniu zgody instytucji [IP WRPO]. W badanej sprawie o taką zgodę Beneficjent nie wystąpił.
Wobec powyższego, organ I instancji uznał, że spełniona została przesłanka do wydania decyzji administracyjnej określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., zgodnie z którą w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, tj. procedur określonych w umowie międzynarodowej lub innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9.
Organ odwoławczy uznając, że wniesione w przedmiotowej sprawie odwołanie nie znajduje uzasadnienia w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz okoliczności sprawy, wskazał , że w rozpoznawanej sprawie organ I Instancji prawidłowo ustalił, że
wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w umowie, w tym z naruszeniem procedur określonych w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i powoduje obowiązek zwrotu przez stronę tych środków wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.
W ocenie organu odwoławczego, co słusznie zauważył organ I Instancji, wykazane zależności pomiędzy beneficjentem, osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane z przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wybranymi wykonawcami: [...] [...] oraz Niepubliczna Płacówka Kształcenia Ustawicznego [...] [...], nie pozostają bez wpływu na wynik przeprowadzonych postępowań.
A. M., została upoważniona do wglądu w kluczowe informacje na temat przedmiotowych projektów i tym samym miała pełną wiedzę na temat wszystkich istotnych okoliczności, kształtujących ewentualne postępowanie o udzielenie zamówienia, w szczególności kwoty środków, jakimi dysponuje beneficjent lub na jakie szkolenia w ramach projektu występuje zapotrzebowanie ze strony uczestników, jeszcze przed wszczęciem procedur, a posiadanie wiedzy w tym zakresie miało istotne znaczenie w procesie przygotowania oferty i kalkulowania jej ceny oraz bezspornie stanowi to o uprzywilejowanej pozycji wyłonionych wykonawców, wobec innych oferentów usług.
Dalej organ wskazał, że I. P., w okresie przeprowadzania czynności kontrolnych była prezesem zarządu beneficjenta oraz dyrektorem Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" w [...], dla którego organem prowadzącym jest [...] [...], I. P., w okresie przeprowadzania czynności kontrolnych była również prezesem zarządu Stowarzyszenia oraz dyrektorem Niepublicznego Przedszkola z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] w [...], dla którego organem prowadzącym jest [...] [...]. Ten sam numer telefonu - [...] znajduje się na pieczątce beneficjenta, firmy [...] [...] oraz na stronach internetowych beneficjenta oraz przedszkoli niepublicznych, w których funkcję dyrektora pełni I. P., a organem prowadzącym jest [...] [...], tj. Niepublicznego Przedszkola z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] w [...], Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" w [...].
Ten sam (wspólny) adres e-mail: [...] został podany/wskazany przez beneficjenta we wniosku o dofinansowanie przedmiotowego projektu, jak i innych wnioskach, we tym: we wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], tytuł: "Rodzina to podstawa", realizowanego przez beneficjenta w partnerstwie z [...] [...], w okresie od 1 marca 2018 r. do 30 czerwca 2020 r., we wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], tytuł: "Grunt to Rodzina", realizowanego przez beneficjenta w partnerstwie z [...] [...] oraz Miastem i Gminą M., w okresie od 1 września 2016 r. do 31 marca 2019 r. Również wskazany został przez [...] [...] we wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], tytuł: "Uśmiech malucha", realizowanego w partnerstwie z beneficjentem, w okresie od 1 sierpnia 2018 r. do 31 października 2019 r. oraz we wniosku o dofinansowanie projektu nr [...], tytuł: "Szansa na nowy start", realizowanego w partnerstwie z beneficjentem, w okresie od 1 czerwca 2017 r. do 30 września 2018 r. Ten sam adres widnieje również
w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dalej jako CEIDG, [...], na stronie internetowej Niepublicznego Przedszkola z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] w [...], Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...] w [...].
Beneficjent na swojej stronie internetowej [...] zamieścił informację o partnerstwie i przyjaźni z [...] [...] oraz informację o naborze do Niepublicznego Przedszkola z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] w [...] i Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" w [...] wraz zaproszeniem do zapisywania dzieci do tych placówek w [...] i [...] prowadzonych przez [...] [...].
E. K. jest członkiem założycielem beneficjenta. Według danych KRS, jest również założycielem beneficjenta od 26.03.2002 r., reprezentując go jako wiceprezes zarządu od 05.12.2005 r. do 03.03.2008 r., następnie, jako prezes zarządu od 03.03.2008 r. do 03.01.2013 r., a także - od dnia 06.12.2021 r. prezesem zarządu w okresie od 21.08.2003 r. do 03.03.2008 r. był mąż E. K. - R. K., który również był założycielem beneficjenta.
Siedziba beneficjenta znajduje się w miejscu zamieszkania E. K.. Również wspólny telefon i adres e-mail świadczy o tym, że związki te zdecydowanie wykraczają poza zwykłe relacje gospodarcze.
Organ wskazał również, że I. M. w okresie 20.04.2018 r. do 22.07.2020 r. była prezesem zarządu beneficjenta, a poza tym jednocześnie od 22.09.2017 r. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...], w ramach której
Prowadziła, m.in., doradztwo zawodowe w okresie 11-12.2019 r., w ramach innego projektu realizowanego przez [...] [...] o numerze [...]
Dalej organ wyjaśnił, że jak wskazują nadesłane do IP WRPO karty usługi doradczych, doradztwo zawodowe było realizowane również przez I. P., która w CV podaje, że od 2006 r. działała u beneficjenta, od 2014 r. prowadzi doradztwo, pośrednictwo pracy i koordynację w ramach projektów realizowanych przez [...] [...] oraz jest dyrektorem ww. Niepublicznego Przedszkola w [...], którego organem prowadzącym jest [...] [...].
Ponadto, zarówno beneficjent jak i E. K. wskazali, że upoważnili A. M., w ramach realizowanych przez siebie projektów, jako osobę uprawnioną w ramach SL2014 do dostępu do informacji związanych z realizacją projektów w zakresie: wniosków o płatność, korespondencji, harmonogramów płatności, monitorowania uczestników projektu, zamówień publicznych, bazy personelu.
Organ odwoławczy podzielił ocenę organu I Instancji, że w sprawie wystąpił konflikt interesów, który zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/DE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych obejmuje co najmniej każdą sytuację, w której członkowie personelu instytucji zmawiającej lub dostawcy usług w zakresie obsługi zamówień, działającego w imieniu instytucji zamawiającej, biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania mających bezpośrednio lub pośrednio, interes finansowy. ekonomiczny lub inny interes osobisty, który postrzegać można, jako zagrażający ich bezstronności i niezależności w związku postępowaniem o udzielenie zamrowienia. Konflikt interesów ma miejsce natomiast także wtedy, gdy zachodzi obawa, że w grę wchodzi choćby teoretyczna możliwość, że troska o osobisty interes j interes firmy przeważa nad troską o interes publiczny.
Zdaniem organu odwoławczego, zgodzić się należy z organem I instancji, że unikanie konfliktu interesów jest obowiązkiem beneficjenta, wynikającym z zapisów wytycznych w zakresie kwalifikowalności, sekcja 6.5.2 pkt 2, w których wskazano, że w celu uniknięcia konfliktu interesów zamówienia nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z beneficjentem osobowo lub kapitałowo. Osoby wykonujące w imieniu zamawiającego czynności związane z procedurą naboru wykonawców, w tym biorące udział w procesie oceny ofert, nie mogą być powiązane osobowo lub kapitałowo z wykonawcami, którzy złożyli oferty. Powinny być to osoby bezstronne i obiektywne. Obowiązek unikania szeroko pojętych powiązań osobowych lub kapitałowych zamawiającego z wykonawcami, wynika jednakże nie tylko z wytycznych. Definicję legalną konfliktu interesów zawiera art. 24 Dyrektywy 2014I/24/UE oraz motyw 16 jej preambuły. W dyrektywie pojęcie konfliktu interesów obejmuje, co najmniej każdą sytuację, w której członkowie personelu instytucji zamawiającej lub dostawcy usług w zakresie obsługi zamówień działającego w imieniu instytucji zamawiającej biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania mają bezpośrednio lub pośrednio, interes finansowy, ekonomiczny lub inny interes osobisty, który postrzegać, można, jako zagrażający ich bezstronności i niezależności w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia.
W ocenie organu odwoławczego, beneficjent nie zachował konkurencyjnego wyboru wykonawców bowiem w ramach przeprowadzonych Postępowań na realizację szkoleń zawodowych wybrał wykonawców będących podmiotami powiązanymi z beneficjentem i tym samym przeprowadził postępowania w sposób sprzeczny z zapisami podrozdziału 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Sposób powiązań beneficjenta z wykonawcami został szczegółowo opisany powyżej i dotyczy powiązań beneficjenta, osób działających w jego imieniu z wykonawcami zarówno w przeszłości jak i działań z etapu przygotowania i przeprowadzania postępowań. Ujawnione relacje beneficjenta i osób działających w jego imieniu z wykonawcami naruszają zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wszystkich wykonawców i prowadzą do wystąpienia konfliktu interesów.
[...] Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w [...] wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej zarzuciło naruszenie:
1. art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 oraz 184 ust 1 u.f.p. w zw. z art.2 pkt 36 oraz art. 143 ust 1
Rozporządzenia ogólnego w zw. pkt 1, pkt 7 podrozdziału 6.5 oraz pkt 2 i 11 sekcji 6.5.2 Wytycznych w zw. z § 20 ust. 1 i 2 oraz § 12 ust. 1 i 3 Umowy o dofinansowanie poprzez uznanie, że Beneficjent rzekomo udzielił podmiotowi powiązanemu zamówień na realizację usług szkoleniowych (...) [...] [...] oraz
Niepubliczna Placówka Kształcenia Ustawicznego [...], z którym beneficjent realizował w partnerstwie dwa inne projekty oraz rzekomo utrzymuje stałą współpracę, a także poprzez zaangażowanie w wykonanie Projektu: I. P. (dyrektor żłobka i przedszkola [...] w [...], w którym organem prowadzącym jest [...] , I. M. (w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nazwą [...] realizowała zamówienie w ramach jednego z projektów [...] ) oraz A. M. (osoby upoważnionej w SL2014 w niniejszym Projekcie oraz projekcie realizowanym przez [...], podczas gdy:
- nie występują powiązania zamawiającego z [...], a w konsekwencji również z wykonawcą poszczególnych zadań, które mogłyby doprowadzić do naruszenia w zakresie konfliktu interesów wpływającego na wynik postępowania o udzielenie zamówienia;
- działalność I. P., I. M. oraz A. M. w żaden sposób nie świadczą o powiązaniu beneficjenta z [...], a zakres kompetencji i umocowania wyżej wskazanych osób nie powoduje powstania powiązania oraz zakłócenia konkurencji.
- Organ I Instancji i organ II instancji nie wykazały, iż przedstawione okoliczności faktyczne świadczą o potencjalnych powiązaniach zamawiającego z wybranym wykonawcą rzekomo miały wpływ na przeprowadzone zamówienia w projekcie oraz wybór wykonawców,
- wybór wykonawców nastąpił w oparciu o dialog konkurencyjny, w sytuacji w której w ramach poszczególnych zamówień nie wpłynęły żadne oferty na wystosowane przez beneficjenta zapytania ofertowe, a tym samym zamawiający był uprawniony do wybrania przedmiotowych wykonawców, co prowadzi do wniosku, że nie wystąpił konflikt interesów, a zamówienia publiczne zostały udzielone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki do zawrotu dofinansowania.
2. "art. 184 u.f.p. w zw z art. 2 pkt 36, w z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia ogólnego oraz art. 8 KPA poprzez naruszenie zasad zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów związanych z realizacją, środków europejskich, tj. potwierdzenie przez Instytucje Zarządzającą zobowiązania beneficjenta do zwrotu środków pomimo braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w przedmiocie wykazania przez WUP wystąpienia nieprawidłowości, w szczególności niewykazania zaistnienia konstytutywnych przesłanek składających się na pojęcie nieprawidłowości w postaci działania lub zaniechania beneficjenta, stanowiącego naruszenie prawa Unii Europejskiej, poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem, uzasadniającego możliwość nałożenia korekty, podczas, gdy nie każde potencjalne naruszenie automatycznie prowadzi do powstania szkody rzeczywistej lub potencjalnej w budżecie ogólnym Unii Europejskiej, a w innych projektach realizowanych przez Stowarzyszenie, w których wykonawcą był [...] Organ I instancji nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w tym samym stanie faktycznym i prawnym, co prowadzi do wniosku, że żądanie zwrotu dofinansowania jest bezpodstawne, gdyż nie doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia ogólnego, a tylko takie może uzasadniać domaganie się zwrotu środków przez organy administracyjne.
3. "art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia ogólnego w zw. z art. 5 ust. 4 TUE poprzez potwierdzenie przez Zarząd Województwa zasadności żądania zwrotu całości dofinansowania dotyczącego zamówień, podczas gdy WUP nie dokonał oceny wpływu rzekomych uchybień na wysokość żądanej kwoty do zwrotu, a także nie przeprowadził żadnego rozumowania odnoszącego się do powagi i rangi rzekomych uchybień,, a Zarząd Województwa jedynie bezrefleksyjnie powtórzył dotychczasowe stanowisko Organu I instancji, co prowadzi do wniosku, że Instytucja Zarządzająca a wcześniej Instytucja Pośrednicząca w odgórny sposób zastosowały sankcję nieproporcjonalną do zarzucanych beneficjentowi uchybień
4.art. 138 § 2a KPA w zw. z art. 138 § 2 KPA, w zw. z art. 136 § 1 KPA poprzez jego niezastosowanie i wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w nocy zaskarżoną decyzję Dyrektora IP, podczas gdy w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art.77, art.78§ 1, art. 80 i art. 81 a KPA, a Zarząd Województwa winien zgodnie z ww. przepisami uchylić zaskarżoną decyzję ewentualnie przeprowadzić z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał zaskarżoną decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Zarządu Województwa z 21 października 2022 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w P. nr [...] z 23 czerwca 2022 r. wydaną w przedmiocie określenia [...] Stowarzyszeniu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w [...] przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 202 429, 77 zł.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 tj. z późn. zm.; dalej: "ustawa wdrożeniowa."), ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 305 - dalej; "u.f.p."). oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE. L. z 2013 r. Nr 347, poz. 320 z późn. zm.).
Zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10.
Z treści przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj.m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą projektem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela, dokonując wykładni pojęcia "innych procedur obowiązujących" przyjęto, że obejmuje ono również naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie (por. wyrok z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 598/10 publ. LEX nr 7477520, a także wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych: z 1 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 727/12, z 9 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 132/11).
Wskazać także należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 cytowanego rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.
Zgodnie z treścią art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 1083/2006 "nieprawidłowością" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 ust. 2 tego rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych.
Korekty finansowe polegają na anulowaniu w całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznanie go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013, rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo - poprzez nałożenie korekty finansowej. Dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie następujące przesłanki:
- po pierwsze musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych m.in. w umowie o dofinansowanie),
- po drugie naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE (por. wyrok NSA z 20 listopada 2014 r. sygn. II GSK 917/13).
Z regulacji powyższych wynika, że wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania jest możliwe po uprzednim ustaleniu przez organ, że stwierdzone naruszenie procedur ma charakter nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Ocena nieprawidłowości, jakich dopuścił się beneficjent jest najistotniejszym elementem stanu faktycznego stanowiącym przesłankę rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu dofinansowania. Zatem rozstrzygnięcie sporu między stronami wymaga przesądzenia, czy wskazywane przez organ uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji korekt finansowych.
Szczegółowe zasady dofinansowania projektu (czyli przedsięwzięcia realizowanego w ramach programu operacyjnego - art. 5 pkt 9 u.z.p.p.r.), a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane, regulowane są w formie umowy zawieranej między beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania, a instytucją zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą. Jak stanowi art. 30 ust. 1 ustawy wdrożeniowej umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą stanowi podstawę dofinansowania projektu. Umowa ta określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (ust. 2), w czym mieszczą się także zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku ich nieprawidłowego wykorzystania.
W kontrolowanej sprawie, jak wynika z ustaleń organów, w wyniku przeprowadzonej w dniach 27 kwietnia 2021 r. - 8 września 2021 r. kontroli w zakresie oceny prawidłowości i skuteczności realizacji projektu, której zakres obejmował, m.in., weryfikację zgodności realizacji projektu z jego założeniami określonymi w umowie i wniosku o dofinansowanie, w tym kontrolę postępowań dotyczących zamówień publicznych, realizowanych w ramach zasady konkurencyjności oraz ustawy Prawo Zamówień Publicznych, IP WRPO stwierdziła nieprawidłowości w zakresie:
1) rozliczenia w zawyżonej wysokości we WoP nr [...] wynagrodzenia specjalisty ds. sieciowania A. S., za kwiecień i maj 2020 r.,
2) udzielenia przez partnera projektu zamówień w oparciu o przepisy ustawy P.z.p,
3) udzielania przez beneficjenta zamówień w ramach zasady konkurencyjności.
Ostatecznie, IP WRPO, po rozpatrzeniu zastrzeżeń złożonych przez beneficjenta oraz wyjaśnień i uwag przez partnera projektu, w piśmie przekazującym ostateczną informację pokontrolną, m.in., wskazała, że w odniesieniu do zatrudnienia personelu projektu - uwzględnia przekazaną przez partnera projektu dokumentację dotyczącą wysokości wynagrodzenia specjalisty ds. sieciowania A. S. i odstępuje od uznania za wydatki niekwałifikowalne za kwiecień i maj 2020 r. części wynagrodzenia ww. osoby.
Odnośnie nieprawidłowości w zakresie udzielenia przez partnera projektu zamówień w oparciu o przepisy ustawy P.z.p, (określonej w ww. pkt 2,) IP WRPO wskazała, że partner beneficjenta przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie art. 138o P.z.p, tj. na usługi o wartości do 750 000 euro, dotyczące świadczenia usług cateringowych na terenie województwa [...], w którym, jako jedno z kryteriów oceny ofert zastosował kryterium jakość i estetyka cateringu i że tak zastosowane kryteria oceny ofert dawały możliwość przyznawania ocen w sposób charakteryzujący się dużą dowolnością.
W ocenie IP WRPO partner beneficjenta zastosował opis kryteriów i sposób oceny ofert, który nie gwarantował wyboru ofert w sposób przejrzysty, który nie wykluczał dowolności i uznaniowości w ocenie ofert przez członków komisji i że tym samym doszło do naruszenia art. 138o ust. 2 ustawy Pzp. (zamawiający udziela zamówienia w sposób przejrzysty, obiektywny i niedyskryminujący).
W tym zakresie IP WRPO również uwzględniła argumentację partnera projektu i odstąpiła od powiązania stwierdzonego uchybienia z naruszaniem zapisów art. 7 ust. 1 i art. 91 ust. 2d Pzp. W tym zakresie treść ostatecznej informacji pokontrolnej uległa zmianie. IP WRPO wskazała, że podstawowy zarzut dotyczący postępowania przeprowadzonego przez partnera projektu i uchybienia wiążą się bezpośrednio z naruszaniem art. 138o ust. 2 ustawy Pzp. i podtrzymała swoje stanowisko w zakresie negatywnej oceny postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie art. 138o Pzp, ze względu na zastosowanie opisu kryteriów i sposobu oceny ofert, który nie gwarantował wyboru ofert w sposób przejrzysty i nie wykluczał dowolności i uznaniowości w ocenie ofert przez członków komisji dokonującej oceny złożonych ofert, co stanowi naruszenie art. 138o ust. 2 Pzp. Powyższe skutkowało nałożeniem korekty w wysokości 25% wartości wydatków poniesionych na realizuję przedmiotowego zamówienia
Odnośnie nieprawidłowości w zakresie udzielania przez beneficjenta zamówień w ramach zasady konkurencyjności, IP WRPO stwierdziła nieprawidłowości polegające na naruszeniu zasady konkurencyjności, wyrażonej w wytycznych w zakresie kwalifikowalności, w postępowaniu na wybór wykonawcy następujących szkoleń :
- pracownik ds. rachunkowości i księgowości dla 13. UP i egzaminu zewnętrznego, w powiecie [...] ([...])
- pracownik administracyjno-biurowy dla 12. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...])
- wizażystka / stylistka dla 10. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...]
([...]) - Grupa 1
- wizażystka / stylistka dla 9 UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...]
([...]) - Grupa 2.
- magazynier z obsługą kasy fiskalnej dla 11. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]).
- wizażystka / stylistka dla 10. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]).
- pracownik fizyczny w produkcji i pracach prostych dla 12. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] [...])
- magazynier z obsługą kasy fiskalnej dla 12. UP i egzaminu zewnętrznego w powiecie [...] ([...]).
W wyniku przeprowadzonej kontroli, jak wskazano wyżej, organ szczegółowo opisał przeprowadzone postępowania w sprawie ww. zamówień.
W ocenie zarówno IP WRPO jak i organu odwoławczego we wskazanych wyżej postępowaniach, w ramach których zamówień udzielono podmiotowi [...] lub Niepublicznej Placówce Kształcenia Ustawicznego [...] [...] doszło do udzielenia zamówień w trybie zasady konkurencyjności na przeprowadzenie szkoleń zawodowych z naruszaniem podrozdziału 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowalności, tj. w zakresie udzielenia zamówień podmiotom powiązanym w "sposób inny", co skutkuje nałożeniem korekty w wysokości 100% wartości wydatków poniesionych na ich realizację.
Jak wskazał organ I Instancji, beneficjent zgodnie z umową był zobowiązany do stosowania zasady konkurencyjności na zasadach określonych w wytycznych w zakresie konkurencyjności, wersja 22 sierpnia 2019 r. obowiązująca od 9 września 2019 r. do 31 grudnia 2020 r. i że celem uniknięcia konfliktu interesów wytyczne w zakresie konkurencyjności zabraniały beneficjentowi udzielenia zamówień podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo (podrozdział 6.5.2 pkt 2 i 3 wytycznych)
Organ stwierdził, że beneficjent naruszył zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, określoną w punkcie 1 podrozdziału 6.5 wytycznych w zakresie kwalifikowałności, że wystąpił konflikt interesów, gdyż związki łączące E. K., prowadzącą działalność pod nazwą [...] [...] oraz będącą organem prowadzącym, m.in., Niepubliczną Placówkę Kształcenia Ustawicznego [...] [...], którym to podmiotom udzielono zamówień w ramach projektu, z beneflcjentem i osobami działającymi w jego imieniu, są silniejsze anieli zwykła współpraca podmiotów gospodarczych, działających na tym samym obszarze.
Jak wyjaśnił organ, beneficjent może skorzystać z odstąpienia od zasady konkurencyjności, tj. podpisać umowę z wybranym wykonawcą po uzyskaniu zgody instytucji. W badanej sprawie o taką zgodę beneficjent nie wystąpił.
Również organ odwoławczy uznając, że wniesione w przedmiotowej sprawie odwołanie nie znajduje uzasadnienia w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz okoliczności sprawy, wskazał , że w rozpoznawanej sprawie organ I Instancji prawidłowo ustalił, że wykorzystanie środków z naruszeniem procedur określonych w umowie, w tym z naruszeniem procedur określonych w wytycznych w zakresie kwalifikowalności wypełnia dyspozycję normy określonej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i powoduje obowiązek zwrotu przez stronę tych środków wraz z odsetkami w wysokości
określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków.
Strona skarżąca, kwestionując ustalenia i ocenę dokonaną przez organy, podniosła, że nie występują powiązania zamawiającego z [...], a w konsekwencji również z wykonawcą poszczególnych zadań, które mogłyby doprowadzić do naruszenia w zakresie konfliktu interesów, wpływającego na wynik postępowania o udzielenie zamówienia. Jak również podniesiono w skardze, że sam fakt powiązań o charakterze "innym" nie stanowi podstawy do uznania, że doszło do naruszenia zasady konkurencyjności. Ponadto z podręcznika wnioskodawcy i beneficjenta programów polityki spójności 2014 – 2020 , nie wynika odgórny zakaz udzielania zamówień podmiotom powiązanym poprzez powiązania indywidualne, gospodarcze.
W ocenie organów, W. Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich naruszyło zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, określoną w punkcie 1 podrozdziału 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowałności, że wystąpił konflikt interesów, gdyż związki łączące beneficjenta z E. K. prowadzącą działalność pod nazwą [...] [...] oraz będącą organem prowadzącym Niepubliczną Placówkę Kształcenia Ustawicznego [...] [...], którym to podmiotom udzielono zamówień w ramach projektu, są silniejsze anieli zwykła współpraca podmiotów gospodarczych, działających na tym samym obszarze i nie pozostają bez wpływu na wynik przeprowadzonych postępowań. Organy uznały, że w przypadku realizacji zamówień w projekcie doszło do udzielenia zamówień podmiotom powiązanymi, w rozumieniu ww. przepisów.
Organy wskazały na następujące zależności:
E. K. jest członkiem założycielem [...] Stowarzyszenia na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (beneficjenta) nieprzerwanie od 2017 r. , w tym w okresie realizacji projektu. Według danych KRS, jest również założycielem beneficjenta od 26.03.2002 r., reprezentując go, jako wiceprezes zarządu od 05.12.2005 r. do 03.03.2008 r., następnie, jako prezes zarządu od 03.03.2008 r. do 03.01.2013 r., a także - od dnia 06.12.2021 r. Prezesem zarządu w okresie od 21.08.2003 r. do 03.03.2008 r. był mąż E. K. - R. K., który również był założycielem beneficjenta. Siedziba beneficjenta znajduje się w miejscu zamieszkania E. K., (wspólny telefon i adres e-mail ).
E. K. prowadzi działalność pod nazwą [...] [...] oraz jest organem prowadzącym Niepubliczną Placówkę Kształcenia Ustawicznego [...] [...], którym to podmiotom udzielono zamówień w ramach projektu
Beneficjent oraz [...] [...] realizowały w partnerstwie, w okresie realizacji przedmiotowego projektu, projekty nr [...] 17 w okresie od 01.03.2018 r. do 30.06.2020 r. [...] w okresie od 01.08.2018 r. do 31.10.2019 r: E. K., jako osoba do kontaktu w sprawach projektu i I. M. prezes zarządu beneficjenta w okresie 20.04.2018 r. do 22.07.2020 r.; osoba upoważniona do podpisywania umowy o dofinansowanie / zaciągania zobowiązań, posługiwały się tym samym adresem e-mail.
Jednocześnie I. M., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...], prowadziła, m.in., doradztwo zawodowe w okresie 11-12.2019 r. w ramach innego projektu realizowanego przez [...] [...] o numerze [...]
A. M. występująca, jako osoba upoważniona w centralnym systemie teleinformatycznym (SL2014) zarówno w przedmiotowym projekcie, realizowanym w okresie od 1 września 2019 r. do 30 kwietnia 2021 r., jak i w projekcie nr [...], realizowanym przez [...] [...] w okresie od 01.09.2019 r. do 29.11.2020 r., otrzymała dostęp w okresie realizacji projektu do wglądu, m.in., we wnioski o płatność; zamówienia publiczne, harmonogramy płatności i korespondencję obu projektów. Dostęp do informacji o ww. projektach został nadany na podstawie wniosków o nadanie dostępu dla osoby uprawnionej w ramach SL2014, zarówno przez I. M. – prezesa zarządu Stowarzyszenia dla przedmiotowego projektu jak i przez E. K. dla projektu nr [...]
Jak wskazał organ, A. M., została upoważniona do wglądu w kluczowe informacje na temat przedmiotowych projektów. Zarówno beneficjent jak i E. K. wskazali, że upoważnili A. M. w ramach realizowanych przez siebie projektów, jako osobę uprawnioną do wykonywania czynności związanych z realizacją projektu w ramach SL2014 ( § 16 umowy) do dostępu do informacji związanych z realizacją projektów w zakresie: wniosków o płatność, korespondencji, harmonogramów płatności, monitorowania uczestników projektu, zamówień publicznych, bazy personelu.Tym samym, miała pełną wiedzę na temat wszystkich istotnych okoliczności, kształtujących ewentualne postępowanie o udzielenie zamówienia, w szczególności kwoty środków, jakimi dysponuje beneficjent lub, na jakie szkolenia w ramach projektu występuje zapotrzebowanie ze strony uczestników, jeszcze przed wszczęciem procedur, a posiadanie wiedzy w tym zakresie miało istotne znaczenie w procesie przygotowania oferty i kalkulowania jej ceny oraz bezspornie stanowi to o uprzywilejowanej pozycji wyłonionych wykonawców wobec innych oferentów usług.
Ponadto, I. P., w okresie przeprowadzania czynności kontrolnych, była prezesem zarządu beneficjenta oraz dyrektorem Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" w [...], dla którego organem prowadzącym jest [...] [...]. Była również dyrektorem Niepublicznego Przedszkola z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] w [...], dla którego organem prowadzącym jest [...] [...]. Ten sam numer telefonu - [...] znajduje się na pieczątce beneficjenta, firmy [...] [...] oraz na stronach internetowych beneficjenta oraz przedszkoli niepublicznych, w których funkcję dyrektora pełni I. P., a organem prowadzącym jest [...] [...], Ponadto, I. P., jak wynika z CV, od 2014 r. prowadzi doradztwo, pośrednictwo pracy i koordynację w ramach projektów realizowanych przez [...] [...]
Beneficjent na swojej stronie internetowej zamieścił informację o partnerstwie i przyjaźni z [...] [...] oraz informację o naborze do Niepublicznego Przedszkola z Oddziałami Integracyjnymi im. [...] w [...] i Niepublicznego Przedszkola i Żłobka "[...]" w [...] wraz zaproszeniem do zapisywania dzieci do tych placówek w G. i [...] prowadzonych przez [...] [...].
Z przedstawionych wyżej ustaleń, zdaniem organów wynikają powiązania w postaci pozostawania beneficjenta z [...] [...] w takim stosunku prawnym lub faktycznym, które budzą uzasadnione wątpliwości , co do bezstronności w wyborze wykonawcy.
Zdaniem Sądu, zasadnie organy uznały, że sposób powiązań beneficjenta, jak i osób działających w jego imieniu z wykonawcami, zarówno w przeszłości jak i w zakresie działań z etapu przygotowania i przeprowadzania postępowań w kontrolowanej sprawie, ujawnione relacje beneficjenta i osób działających w jego imieniu z wykonawcami, naruszają zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wszystkich wykonawców i prowadzą do wystąpienia konfliktu interesów, co nie pozostaje bez wpływu na wynik przeprowadzonych postępowań.
Według pkt 3 sekcji 6.5.2. wytycznych przez powiązania osobowe rozumie się wzajemne powiązania między beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na:
a) uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej,
b) posiadaniu co najmniej 10% udziałów lub akcji, ile niższy próg nie wynika z przepisów prawa lub nie został określony przez IZ w wytycznych programowych,
c) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika,
d) pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia lub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
Wskazane w tej regulacji przypadki powiązań, z uwagi na użycie zwrotu "w szczególności", nie stanowią katalogu zamkniętego.
Ponadto, w przypadku gdy instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie stwierdzi udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu w inny sposób, niż wskazane w lit. a-d sekcji 6.5.2. pkt 3 wytycznych, jest zobowiązana przez wezwaniem do zwrotu środków wykazać istnienie naruszenia zasady konkurencyjności poprzez istniejące powiązanie.
W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że osoba mająca dostęp do danych na temat środków finansowych przeznaczonych na realizację poszczególnych zamówień ma pełną informację, co do możliwości finansowych beneficjenta. Jak słusznie wskazał organ, oferent poprzez posiadanie kadry w osobie A. M., mającej udokumentowany wgląd w kluczowe informacje o kontrolowanym projekcie miał dostęp do wiarygodnych i aktualnych informacji na temat istotnych okoliczności kształtujących ewentualne postępowanie o udzielenie zamówień. Sama zatem możliwość posiadania wcześniej w stosunku do innych wykonawców informacji dotyczących istotnych okoliczności, kształtujących ewentualne postępowanie o udzielenie zamówienia, w szczególności kwoty środków, jakimi dysponuje beneficjent łub, na jakie szkolenia w ramach projektu występuje zapotrzebowanie ze strony uczestników, jeszcze przed wszczęciem procedur, a posiadanie wiedzy w tym zakresie miało istotne znaczenie w procesie przygotowania oferty i kalkulowania jej ceny, bezspornie stanowi o uprzywilejowanej pozycji wyłonionych wykonawców, wobec innych oferentów usług.
W świetle powyższego, twierdzenia strony skarżącej, że A. M. nie miała dostępu, ani wiedzy na temat wszelkich okoliczności kształtujących postępowania o udzielenie zamówień w ramach projektu, pozostają w sprzeczności z ustaleniami dokonanymi przez organ, na podstawie samych ww. oświadczeń zarówno Beneficjenta jak i E. K., co do zakresu upoważnienia w centralnym systemie informatycznym. Również okoliczność, że A. M. jest księgową obowiązaną do zachowania tajemnicy zawodowej oraz tajemnicy przedsiębiorstwa, oraz że nie była zaangażowana w realizację projektu i nie miała wpływu na proces udzielania zamówień, w świetle powyższego, również pozostają bez wpływu na ocenę, że stwierdzone powiązania naruszają zasadę konkurencyjności.
Również pozostałe, wskazane przez organy relacje I. M. i I. P. zarówno z beneficjentem jak i E. K., mogą niewątpliwie powodować konflikt interesów, który ,jak wynika z ww. wskazanej Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [...] z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych (art. 24 Dyrektywy [...] oraz motyw 16 jej preambuły ) obejmuje, co najmniej każdą sytuację, w której członkowie personelu instytucji zmawiającej lub dostawcy usług w zakresie obsługi zamówień, działającego w imieniu instytucji zamawiającej, biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania mających bezpośrednio lub pośrednio, interes finansowy. ekonomiczny lub inny interes osobisty, który postrzegać można, jako zagrażający ich bezstronności i niezależności w związku postępowaniem o udzielenie zamrowienia. Konflikt interesów ma miejsce także wtedy, gdy zachodzi obawa, że w grę wchodzi choćby teoretyczna możliwość, że troska o osobisty interes, interes firmy przeważa nad troską o interes publiczny.
Jak zaś słusznie ocenił organ, unikanie konfliktu interesów jest obowiązkiem beneficjenta, wynikającym zarówno z ww. przepisów Dyrektywy jak i z zapisów wytycznych w zakresie kwalifikowalności, sekcja 6.5.2 pkt 2, w których wskazano, że w celu uniknięcia konfliktu interesów zamówienia nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z beneficjentem osobowo lub kapitałowo. Osoby wykonujące w imieniu zamawiającego czynności związane z procedurą naboru wykonawców, w tym biorące udział w procesie oceny ofert, nie mogą być powiązane osobowo lub kapitałowo z wykonawcami, którzy złożyli oferty. Powinny być to osoby bezstronne i obiektywne.
Ponadto, nie ulega również wątpliwości, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze, możliwość dokonania tego rodzaju oceny, jak w przedmiotowej sprawie potwierdzają wiążące beneficjenta Wytyczne, w których stwierdza się, że ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, umową o dofinansowanie i wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie.
Zaś ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku, dokonywana jest w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z beneficjentem umowy o dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które beneficjent przedstawi we wniosku o płatność i w trakcie realizacji projektu, zostaną zrefundowane.
Ocena kwalifikowalności wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu w zakresie obowiązków nałożonych na beneficjenta umową o dofinansowanie oraz wynikających z przepisów prawa. Zatem, również wbrew podniesionym przez stronę zarzutom, właściwa instytucja jest uprawniona do badania kwalifikowalności wydatków na każdym etapie postępowania o przyznanie dofinansowania.
Odnosząc się do przesłanki powiązania naruszenia ze szkodliwym wpływem na budżet UE i podniesionym w tym zakresie zarzutom skargi, wskazać należy, że możliwość powstania szkody należy rozumieć, jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr [...] wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała jedynie hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Pojęcie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia [...] obejmuje zatem faktyczne wystąpienie szkody jak i jedynie potencjalne. Wystarczy zatem, by istniało zagrożenie powstania szkody, w danej sprawie nie musi zaistnieć konkretna strata finansowa. Stanowisko to wielokrotnie było przedstawiane w orzeczeniach sadów administracyjnych, które Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela,
( por., m.in., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2015 r., sygn.. akt II GSK 362/14, z 19 marca 2014 r., sygn. II GSK 51/13 ).
Zatem wykrycie naruszenia i uznanie go za nieprawidłowość rodzi obowiązek odzyskiwania kwot wydatkowanych nieprawidłowo, tj. nałożenia korekty finansowej. W tym zakresie działanie organu było uzasadnione i miało wystarczające podstawy prawne.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło