II SA/Kr 181/01
WyrokWSA w Krakowie2004-06-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Izabela Dobosz, Sędzia AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie samowoli budowlanej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości, jeśli rozpatrzenie sprawy nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez sąd?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania w sprawie samowoli budowlanej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko z powodu toczącego się postępowania o zniesienie współwłasności, jeśli rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia tego zagadnienia przez sąd. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie, dlatego powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach ściśle określonych przez ustawodawcę, bez stosowania wykładni rozszerzającej. W przypadku braku związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym, zawieszenie postępowania jest niedopuszczalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie o zawieszeniu postępowania w sprawie samowolnie rozpoczętego remontu budynku mieszkalnego. Organ zawiesił postępowanie, wskazując na toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Skarżący zarzucił, że remont był w rzeczywistości nadbudową poddasza wykonaną bez pozwolenia, a zawieszenie postępowania ma na celu uniknięcie konsekwencji samowoli budowlanej. Podniósł również, że nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr. ) Sędziowie : NSA Izabela Dobosz AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. W. kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 181/01
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...]08.2000r , wydanym na podstawie art.97§ 1 pkt 4 , art.98§ 1 i art.101 kpa , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiesił postępowanie w sprawie samowolnie rozpoczętego przez W.W remontu budynku mieszkalnego przy [...] w O.
W uzasadnieniu postanowienia organ podał , że decyzją z dnia [...].01.2000r został na inwestora nałożony "obowiązek przedłożenia dokumentacji wraz z wnioskiem i prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowym remoncie".
Inwestor jest współwłaścicielem nieruchomości a Sąd rejonowy w O. prowadzi postępowanie o zniesienie współwłasności tej nieruchomości. Skutkuje to zawieszeniem postępowania administracyjnego.
W zażaleniu na to postanowienie A.W. wniósł o jego uchylenie.
Zarzucił, że samowole inwestora na przedmiotowej nieruchomości trwają od 1992r , że inwestor nie "rozpoczął" remontu , ale go ukończył, że być może trwaj ą jeszcze prace przy nadbudowie poddasza.
Podkreślił, że zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "prowadzenie przez sąd postępowania w przedmiocie zniesienia współwłasności nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego".
Postanowieniem z dnia [...].10.2000r znak [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia A.W. , utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że postanowieniem z dnia [...].11.1999r wstrzymano prowadzenie robót budowlanych rozbudowy budynku mieszkalnego -nadbudowy poddasza użytkowego oraz przebudowy więźby dachowej przy ul. [...]w O.
Następnie decyzją z dnia [...]01.2000r nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji , w tym dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ podał, że pismem z dnia [...].04.2000r inwestor zwrócił się z prośbą do organu o przesunięcie terminu do przedłożenia dokumentacji do czasu zakończenia sprawy sądowej o zniesienie współwłasności, nadmieniając, że jest współwłaścicielem w 6/8 częściach tej nieruchomości i, że nigdy nie uzyska zgody A.W. , będącego współwłaścicielem w 1/8 części, na dokończenie remontu.
Organ odwoławczy stwierdził , że zgodnie z art.97 § 1 pkt 4 kpa , organ administracji publicznej zawiesza postępowanie , gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Z kolei w myśl art.98 § 1 kpa organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.
Wyraził przy tym pogląd, że W.W. jako współwłaścicielowi, który zmierza do wykonania remontu i dysponuje więcej niż połową nieruchomości, przysługuje prawo do wystąpienia do sądu o zezwolenie na wykonanie remontu , nawet w sytuacji, gdy pozostali współwłaściciele się nie zgadzają.
Dlatego też organ I instancji zawiesił postępowanie do czasu ustalenia właściciela.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie A.W. zarzucił , że inwestor " wykonał oszukańczy projekt na roboty budowlane , gdzie pod pozorem remontu miała być przeprowadzona nadbudowa poddasza." Decyzja zezwalająca na wykonanie rekonstrukcji dachu została w dniu [...]09.1999r uchylona / w jej uzasadnieniu podano , że udzielono pozwolenia na rekonstrukcję dachu , a z projektu wynika , że roboty budowlane mają polegać na wymianie konstrukcji nośnej , zmianie kształtu dachu i wymianie pokrycia z blachy na dachówkę, nadbudowie poddasza użytkowego z antresolą, wykonaniu tarasu na poziomie poddasza użytkowego/.
Inwestor ukończył poddasze bez pozwolenia na budowę. Podniósł, że przez zawieszenie postępowania brat nie poniesie konsekwencji dokonanej samowoli, gdyż po upływie 5 lat przepisy o rozbiórce nie będą miały zastosowania.
Zarzucił, że w sprawie nie może mieć zastosowania przepis art.98 § 1 kpa, gdyż on nie wyraził zgody na zawieszenie.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia
.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Skargę należy uznać za zasadną.
Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Podkreślić należy , że przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego zostały wyczerpująco określone w art. 97 § 1 kpa. Nie można przy interpretacji tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej. Zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, dlatego winno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę. Zawieszając postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 kpa, organ nie może się kierować przewidywaniami, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa, jest możliwe "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej".
Zważywszy , że w cytowanej przez organy decyzji z dnia [...].01.2000r /której legalności sąd nie mógł badać rozpatrując skargę na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania/ wskazano , że " w razie nie wykonania obowiązków , właściwy organ nakazuje , w drodze decyzji , zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części" , nieuzasadnione jest wyczekiwanie przez organ na orzeczenie sądowe znoszące współwłasność przedmiotowej nieruchomości , w sytuacji , gdy w terminie inwestor nie przedstawił dowodu dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niezrozumiały jest pogląd organu odwoławczego , wyrażony w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].10.2000r , " że W.W. jako współwłaścicielowi , który zmierza do wykonania remontu i dysponuje więcej niż połową nieruchomości, przysługuje prawo do wystąpienia do sądu o zezwolenie na wykonanie remontu , nawet w sytuacji , gdy pozostali współwłaściciele się nie zgadzają."
Rzeczywiście, współwłaścicielowi, na podstawie art.199 kc przysługuje takie uprawnienie, ale nie oznacza to jeszcze, że organ rozpatrując sprawę samowoli budowlanej , ma na rozstrzygnięcie takiej sprawy wyczekiwać.
Zresztą , jak wynika z pisma Sądu znajdującego się na k.[...] akt , wniosek o zniesienie współwłasności został złożony w dniu [...].09.1997r , brak też dowodu , aby inwestor złożył do sądu wniosek w trybie art. 199 kc.
Tak więc zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisu art.97 § 1 pkt 4 i art.98 § 1 kpa.
Ustosunkowując się do zarzutów uczestników W.W. i A.C. złożonych w pismach procesowych z dnia [...].06.2004r i [...].04.2004r, podnieść należy, że legitymacja skarżącego do wniesienia skargi wynikała z faktu, że był on stroną postępowania administracyjnego i współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości. A.W. miał zatem interes prawny do wniesienia skargi. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło