II OSK 446/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska /spr./, Alicja Plucińska - Filipowicz, Protokolant Elżbieta Maik, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006 r. sygn. akt II OSK 389/05 oddalającego skargę kasacyjną Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt IV SA 3067/03 w sprawie ze skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z rzeki Wisły oddala skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2006r., sygn. akt II OSK 389/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004r., sygn. akt IV SA 3067/03. Wyrokiem powyższym Sąd I instancji oddalił skargę Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2003r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego dla "S." Sp. z o.o. w W. na wydobywanie piasku z Wisły w celu pogłębienia koryta rzeki. Przedmiotem sporu prawnego była właściwość organu kompetentnego do wydania pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z Wisły w celu pogłębienia koryta rzeki. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutu skargi kasacyjnej, iż organem właściwym do załatwienia sprawy był wojewoda, gdyż stosownie do przepisu art. 140 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2004r. - Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) pozwolenie wodnoprawne na wykonywanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią wydaje właśnie wojewoda. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął natomiast, że z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e Prawa wodnego wynika, iż roboty w wodach, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do robót o charakterze budowlanym, za czym przemawia wymienienie tych robót w jednym punkcie z obiektami budowlanymi. Ponadto wydobywanie z wód piasku zaliczone jest do szczególnego korzystania z wód (art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 7 Prawa wodnego, zatem nie można stosować do wydobywania piasku przepisów o urządzeniach wodnych, których wykonywanie objęte jest odrębną kategorią pozwoleń wodnoprawnych. W związku z powyższym organem właściwym w I instancji w sprawach takich, jak będąca przedmiotem rozpoznawanej skargi, jest starosta. W dniu 3 kwietnia 2006r. Ogólnopolskie Towarzystwo [...] złożyło skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2006r. ze względu na zarzut naruszenia przez Naczelny Sąd Administracyjny przepisów prawa - art. 91 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które polegało na niedoręczeniu skarżącemu Towarzystwu zawiadomienia o rozprawie, i które w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia skarżącego możliwości działania podczas rozprawy, która odbyła się w dniu 12 stycznia 2006r. W związku z powyższym Ogólnopolskie Towarzystwo [...] wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2006r. w ten sposób, że uchylony zostanie w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004r. oraz stwierdzona zostanie nieważność ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2003r., Nr [...], jak również poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W. z dnia 16 kwietnia 2003r. Skarżące Towarzystwo wniosło także o "zwrot kosztów sądowych dotychczas poniesionych". W uzasadnieniu zarzutów skargi o wznowienie podniesiono, że zawiadomienie o terminie rozprawy w dniu 12 stycznia 2006r. nie zostało doręczone Towarzystwu, lecz innemu uczestnikowi postępowania - Wojewodzie Mazowieckiemu, o czym świadczy treść zwrotki pocztowej, z której wynika, że zawiadomienie kierowane do Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] przyjęte zostało przez Kancelarię Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego. W skardze o wznowienie podniesiono także argumenty dotyczące istoty sprawy, wywodząc, że z art. 140 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego wynika, iż organem I instancji właściwym do wydania Spółce "S." pozwolenia wodno-prawnego na wydobywanie piasku był Wojewoda Mazowiecki, zaś organem odwoławczym - Minister Środowiska. Skarżące Towarzystwo stwierdza, iż w świetle wykładni gramatycznej art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e Prawa wodnego brak jest podstaw do uznania, że treść tego przepisu odnosi się wyłącznie do robót w wodach o charakterze budowlanym. Skarżące Towarzystwo zarzuciło także, iż w wyroku z dnia 12 stycznia 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się do jednego zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a dotyczącego naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 140 ust. 2 pkt 1-6 ustawy - Prawo wodne. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 271 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Przepis ten zawiera ustawowe przesłanki wznowienia, które winny być zbadane w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania sądowego. Rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania dotyczy postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stwierdzić należy, iż wobec nie zawiadomienia Stowarzyszenia [...] o terminie rozprawy kasacyjnej zaistniała przesłanka wymieniona w cyt. wyżej przepisie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że strona pozbawiona została w tej sytuacji możności działania i nie mogła dochodzić obrony swych praw w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zasadnym zatem było wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem NSA z dnia 12.01.2006r. Powoduje to konieczność ponownego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004r., sygn. akt IV SA 3067/03. Przechodząc do meritum sprawy wyznaczonej granicami skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2004r. oraz granicami zakreślonymi podstawami wznowienia - stosownie do regulacji art. 282 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - stwierdzić należy, iż przedmiotowa skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Analizując przepis art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo wodne, należy przyjąć, iż roboty w wodach, o których mowa w tym przepisie odnoszą się do robót o charakterze budowlanym, za czym przemawia wymienienie tych robót w jednym punkcie z obiektami budowlanymi oraz rodzaje pozostałych urządzeń i obiektów wymienionych w art. 9 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego. Nie sposób również zgodzić się z poglądem zawartym w skardze kasacyjnej, że roboty związane z wydobywaniem z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów są tożsame z robotami wykonywanymi w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego. W niniejszej sprawie charakter i zakres tych robót w sposób jednoznaczny wskazuje, że są one elementem prowadzonej przez S. Sp. z o.o. działalności gospodarczej. Nie zmienia tego okoliczność, że roboty, o których mowa w art. 37 pkt 7 Prawa wodnego stanowią szczególne korzystanie z wód. Nie należy jednakże utożsamiać wymienionych w tym przepisie robót z prowadzeniem prac zabezpieczających. Odnosząc się do zarzutu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni przepisów art. 140 Prawa wodnego, należy uznać ten zarzut za bezzasadny. Rozstrzygające znaczenie w niniejszej sprawie ma treść art. 140 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. regulująca właściwość organów w wymienionych w tych przepisach sprawach. Art. 140 ust. 1 powołanej ustawy ustanawia regułę, iż organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta. Z kolei ust. 2 art. 140 zawiera wyjątki od tej reguły określając właściwość wojewody do wydawania pozwoleń wodnoprawnych wyłącznie w przypadkach wymienionych w pkt 1-6 tego przepisu. Stosownie do treści art. 140 ust. 2 Prawa wodnego wojewoda wydaje pozwolenia wodnoprawne: 1) jeżeli szczególne korzystanie z wód lub wykonywanie urządzeń wodnych jest związane z przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika z przepisów o ochronie środowiska, oraz z eksploatacją instalacji lub urządzeń wodnych na terenach zakładów w rozumieniu ustawy - Prawo ochrony środowiska zaliczanych do tych przedsięwzięć, 2) na wykonanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią, 3) na przerzuty wody, 4) na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji chemicznych hamujących rozwój glonów, 5) o których mowa w art. 122 ust. 2, 6) jeżeli szczególne korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych odbywa się na terenach zamkniętych w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska. W niniejszej sprawie żaden w wyżej wymienionych przypadków nie zachodzi. stąd też należy uznać, że stosownie do brzmienia art. 140 ust. 1 Prawa wodnego organem właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest starosta wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Należy przy tym wskazać, że ograniczenie właściwości wojewody do wydawania pozwoleń wodnoprawnych do enumeratywnie wyliczonych w powyższym przepisie przypadków, wyłącza wykładnię rozszerzającą. W przedstawionym stanie rzeczy skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.