II SA/Gd 4181/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-06-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, NSA Anna Orłowska, NSA Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel posiadający dyplom magistra filologii polskiej i przygotowanie pedagogiczne, ubiegający się o stopień nauczyciela mianowanego do nauczania języka angielskiego, spełnia wymogi kwalifikacyjne, jeśli nie posiada certyfikatu zaawansowanej znajomości języka angielskiego uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych do nauczania języka angielskiego na stopniu nauczyciela mianowanego, ponieważ nie posiadała certyfikatu zaawansowanej znajomości języka angielskiego uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 10 października 1991 r. oraz późniejszego rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r. Nawet jeśli w pewnym okresie nie obowiązywało żadne rozporządzenie wykonawcze, nadanie stopnia awansu zawodowego było niemożliwe bez spełnienia wymogów kwalifikacyjnych określonych w ustawie i przepisach wykonawczych.
Stan faktyczny
Skarżąca, J. I.- M., złożyła skargę na decyzję Kuratora Oświaty utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą jej nadania stopnia nauczyciela mianowanego do nauczania języka angielskiego. Powodem odmowy było niespełnienie wymogu posiadania kwalifikacji w zakresie zaawansowanej znajomości języka angielskiego, mimo posiadania dyplomu mgr filologii polskiej i przygotowania pedagogicznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, twierdząc, że wymogi dotyczą nauczycieli bez wyższego wykształcenia kierunkowego i że w momencie wydania decyzji nie istniał przepis określający te kwalifikacje.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska NSA Alina Dominiak Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. I.- M. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 23 października 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę 3 II SA/Gd 4181/01 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 września 2001 r. Nr [...] odmawiającą nadania stopnia nauczyciela mianowanego J. I. - M. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 9b ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.), art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. Nr 67, poz.329 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zgodnie z treścią art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - publ. jak wyżej - warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest posiadanie przez nauczyciela kwalifikacji o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz w przypadku nauczyciela kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Dwa spośród wymienionych warunków zostały przez skarżącą spełnione -odbyła staż, który zakończony został pozytywną oceną dorobku zawodowego i zdała egzamin przed komisją egzaminacyjną. Trzeci warunek dotyczący kwalifikacji nie został spełniony. Zgodnie z obowiązującym w chwili wydania decyzji przepisem, aby móc nauczać języka angielskiego w gimnazjum skarżąca oprócz dyplomu mgr filologii polskiej, powinna posiadać świadectwa o co najmniej zaawansowanej znajomości języka angielskiego, za które Ministerstwo Edukacji Narodowej uznało Certificate in Advanced English (CAE) z oceną A, B lub C lub TOEFL - Test of English as a Foreign Language (z wynikiem 550-600 pkt z testu, najmniej 4,5 pkt z pracy pisemnej - TWE i najmniej 50 pkt z egzaminu ustnego TSE), Educational Testing Service, Princeton, USA. Ukończony przez skarżącą kurs kwalifikacyjny w Instytucie Pedagogiki, Uniwersytetu [...] nadaje wprawdzie kwalifikacje pedagogiczno - metodyczne z języka angielskiego, nie świadczy jednak o znajomości języka angielskiego w stopniu zaawansowanym. Takich wymagań nie spełnia również przedłożone przez skarżącą świadectwo First Certificate in English (FCE), Cambridge University - ocena C z 1976 r., które świadczy o znajomości języka angielskiego jedynie w stopniu podstawowym. Decyzję tę zaskarżyła J. I.- M. Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Zdaniem skarżącej wymogi na jakie powołały się oba orzekające w sprawie organy dotyczą tych nauczycieli ubiegających się o awans zawodowy i uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego, którzy nie posiadają wyższego wykształcenia upoważniającego do pracy w szkole. Na rozprawie przed Sądem skarżąca dodatkowo zarzuciła, iż w 2001 r., kiedy wydano zaskarżoną decyzję Ministerstwo Edukacji Narodowej nie wydało przepisu określającego kwalifikacje do nauczania języka angielskiego dla nauczycieli mianowanych i takim przepisem nie dysponowało. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela określone zostały między innymi w § 2 ust. 1, 2a tego rozporządzenia. Treść § 7 ust. 2 rozporządzenia określała wymogi uprawniające do nauczania języków obcych i innych przedmiotów wykładanych w języku obcym. Wbrew stanowisku skarżącej rozporządzenie to odnosiło się także do nauczycieli nauczających języki obce, którzy mieli ukończone studia wyższe z innego niż nauczany język kierunku. Za takim rozumowaniem przemawiała treść § 7 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia, który stanowił, iż kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach wymienionych w § 2 i 2a z zastosowaniem ust. 1 oraz w przedszkolach i placówkach wymienionych w § 3 posiada osoba legitymująca się dyplomem ukończenia studiów wyższych dowolnego kierunku i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z języka obcego II stopnia lub świadectwem odpowiedniego egzaminu z zakresu znajomości języka obcego przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne i uznawanego przez Ministra Edukacji Narodowej, która ponadto uzyskała przygotowanie pedagogiczne. Skarżąca legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych oraz tytułem mgr filologii polskiej oraz uzyskała przygotowanie pedagogiczne. Problemem w sprawie jest kwestia kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Cytowane wyżej rozporządzenie daje legitymacje Ministerstwa Edukacji Narodowej do określenia, które świadectwa dowodzące zdania egzaminu z zakresu znajomości języka obcego przeprowadzonego przez instytucje zagraniczne, Minister uznaje za wystarczające. Przepis ten nie określa formy uznania. W aktach sprawy znajduje się pismo Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 lipca 2001 r. Nr [...] z powołaniem się na § 7 cytowanego wyżej rozporządzenia wskazujące, iż za zaawansowaną znajomość języka angielskiego uznaje się: - Certificate in Advanced English (CAE), ocena A, B lub C; - TOEFE - Test of English as a Foreign Language (z wynikiem 550-600 pkt z testu, najmniej 4,5 pkt z pracy pisemnej - TWE I najmniej 50 pkt z egzaminu ustnego - TSE), - Educational Testing Service, Princeton, USA. Skarżąca nie legitymuje się żadnym z tych dokumentów. Przedłożone przez J. I. - M. dokumenty, a to: - zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu formy doskonalenia zawodowego - warsztaty "Collaborative Leaming and Teaching"; - zaświadczenie o ukończeniu kursu "Podstawowa obsługa komputera z elementami edytora teksu i arkusza kalkulacyjnego"; - "Certificate of Participation This is to certify that" wystawiony przez Director of the Collaborative Leaming Project; - Certyfikat Centrum Szkolenia Macmillan Polska; - Certificate of Attendance wystawiony przez Drama Centre "Na poddaszu"; - Certificate of Student Registration; - zaświadczenie Nr [...] o ukończeniu warsztatów "Ścieżki edukacyjne na lekcji języka angielskiego"; - Certificate of Attendance wystawiony przez Cambridge University Press, nauczanie najmłodszych: zabawa i dyscyplina; - Certyfikat uczestnictwa w szkoleniu na temat nowej matury; - Certyfikat uczestnictwa w warsztatach metodycznych wystawiony przez Macmillan Polska świadczą niewątpliwie o postawie skarżącej zmierzającej do podniesienia swoich kwalifikacji zawodowych, nie spełniają jednak żądanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej warunków o jakich mowa w § 7 ust. 2 pkt 4 cytowanego rozporządzenia i piśmie z dnia 3 lipca 2001 r., w którym powołując się na delegacje zawartą w § 7 ust. 2 pkt 4 Minister określa, które ze świadectw (certyfikatów) uznać i na jakich warunkach za wystarczające do stwierdzenia zaawansowanej znajomości języka angielskiego. Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19, poz. 234) w art. 16 stanowi, iż do czasu wydania przepisów wykonawczych przewidzianych w ustawie, o której mowa w art. 1, zachowują moc dotychczasowe przepisy wykonawcze w zakresie, w jakim nie są sprzeczne z ustawą, nie dłużej niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to, że rozporządzenie wyżej cytowane obowiązywało od 7 października 2000 r., a nowe rozporządzenie wykonawcze Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1278) w § 21 określiło, iż traci moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 10 października 1991 r. W chwili wydania zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji nie obowiązywało żadne rozporządzenie wykonawcze. Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji jako podstawę prawną powołała jednak art. 9b ust. 6 i 7 ustawy z dnia 26 stycznial982 r. - Karta Nauczyciela - publ. jak wyżej jako przepisy delegacyjne i art. 9b ust. 1 tej ustawy, który to przepis stanowi, iż warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest między innymi spełnienie wymogów kwalifikacyjnych o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2-3 ustawy. Z treści art. 9 ust. 2 Karty Nauczyciela wynika, iż minister do spraw oświaty i wychowania, a w stosunku do nauczycieli szkół artystycznych - minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w porozumieniu z innym ministrem w drodze rozporządzenia określa szczegółowo kwalifikacje wymagane od nauczycieli, a także szkoły i wypadki, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli. Takie rozporządzenie wydane zostało w dniu 10 września 2002 r. (Dz.U. Nr 155, poz. 1288) i według tego rozporządzenia skarżąca również nie spełnia warunków do uzyskania stopnia awansu zawodowego Nauczyciela Mianowanego. Byłoby prawnie nie uzasadnione gdyby tylko dlatego, że skarżąca ubiegająca się o nadanie jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w chwili, gdy już nie obowiązywało jedno rozporządzenie, a prawnie nie obowiązywało rozporządzenie nowe uzyskała stopień nauczyciela mianowanego. Skoro ustawa Karta Nauczyciela w art. 9 ust. 7 upoważniała właściwego do spraw oświaty i wychowania ministra do wydania w drodze rozporządzenia zasad określających szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli to nadanie nauczycielom z tytułem mgr filologii polskiej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego języka angielskiego było, zdaniem Sądu w składzie orzekającym do czasu wydania tego rozporządzenia po dniu 7 października 2000 r., niemożliwe. W przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji organy obu instancji orzekałyby w oparciu o nowe przepisy aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz.U. Nr 155, poz. 1288) na postawie to których przepisów skarżąca również nie mogłaby uzyskać awansu zawodowego w postaci stopnia nauczyciela mianowanego języka angielskiego. Gdyby w międzyczasie skarżąca uzupełniła swoje kwalifikacje to zaistniałyby nowe okoliczności, na podstawie których mogłaby ponownie ubiegać się o taki awans. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło