II SA/Ka 1287/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant referent Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B.S. ( S. ) i M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie może ona być wykonywana, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz B.S. [...] zł ([...] zł ) i M.S. [...] ([...] zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] roku na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z zm.) oraz art. 104 kpa – po rozpatrzeniu wniosku M. i Z.K. – odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę poddasza oraz dachu budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, w zabudowie szeregowej na działce nr ewid. [...], położonej w C. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż z przedłożonego projektu budowlanego wynika, że przebudowa poddasza i dachu na działce inwestora związana jest z wykonywaniem robót budowlanych poza granicami działki inwestora i naruszeniem elementów konstrukcyjnych przylegających budynków ( zabudowa szeregowa ). Inwestor – zobowiązany przez organ - w wyznaczonym terminie nie przedłożył wymaganej zgody sąsiadów lecz przedstawił w postaci luźnych rysunków koncepcje ograniczenia przebudowy do odległości mniejszej niż 1,50 m licząc od granicy działki sąsiada, co narusza § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 15 z 25.02.1999 r.) W odwołaniu od powyższej decyzji inwestorzy – M. i Z. K. – przede wszystkim zakwestionowali przyjęcie przez organ I instancji iż do projektowanej przebudowy znajdują zastosowanie § 12 ust. 6 rozporządzenia z 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych (...). Wywodzili iż obiekt, który ma podlegać przebudowie jest już usytuowany, a oni nie złożyli wniosku o budowę lub nadbudowę "tylko o zmianę kształtu – fragmentu dachu". Nadto podkreślili, że zamierzona przebudowa nie pociąga za sobą robót na sąsiednich działkach ani nie narusza elementów konstrukcyjnych sąsiednich budynków. Zaprojektowany obszar przebudowy jest odsunięty od "granicy sąsiednich budynków" o ponad 1 m. Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...]r., wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 34, 35, 36 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. nr 89, poz. 414 z zm.) uchylił decyzję organu I instancji w całości, zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej przebudowę poddasza oraz dachu budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr [...], przy ul. [...] w C. oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek dostarczenia przez inwestora zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości na prowadzenie robót na terenie ich działek nie znajduje uzasadnienia w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Do projektowanej przebudowy – zdaniem Wojewody – nie ma także zastosowania § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych (...) ponieważ roboty te będą miały miejsce w budynku, który jest już usytuowany, a poddasza użytkowe istnieją we wszystkich segmentach budynku szeregowego. Natomiast po wykonaniu przez inwestora nałożonych na niego – w postępowaniu odwoławczym obowiązków – doprowadzenia dokumentacji projektowej do stanu zgodnego z przepisami i uzgodnieniu projektu w zakresie przeciwpożarowym brak było podstaw do negatywnego załatwienia wniosku. Projektowana przebudowa mieści się w granicach własności inwestora i jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy C. Nałożony obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie umożliwi wyegzekwowanie zaleceń rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych to jest zabezpieczenia elementów dachu do stanu nierozprzestrzeniającego ognia. Przebudowa nie ma też zasadniczego wpływu na ogólny wygląd osiedla i zabudowy o różnych formach wystroju zewnętrznego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.S. i M.S. – właścicielki budynków przylegających do budynku inwestora – wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosiły, że nie wyraziły zgody na przebudowę dachu inwestora, wskazały na brak decyzji o warunkach zabudowy oraz zatwierdzenie projektu budowlanego mimo uwag specjalisty p.-pożarowego. Nadto podkreślono naruszenie art. 4 Prawa budowlanego przez dopuszczenie przebudowy poddasza i dachu w obiekcie szeregowym – o wspólnej dotychczas architekturze – co pogarsza wygląd tego obiektu oraz wyrażono obawy o bezpieczeństwo sąsiednich budynków ( skarżących ) w czasie robót budowlanych. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, przywołując argumentację z decyzji ostatecznej. Wyjaśnił także iż przebudowa nie wymaga decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie umożliwi organowi sprawdzenie wykonania przez inwestora zabezpieczeń przeciwpożarowych wynikających z uzgodnienia projektu. Pismem z dnia [...]r. skarżące poinformowały Sąd, że inwestor rozpoczął roboty budowlane w dniu [...]r., a więc już po utracie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga w niniejszej sprawie wpłynęła w czasie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368 z zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z zm.). Stosownie do art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej ustawą p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze powyższą zasadę Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Decyzją tą udzielono pozwolenia na przebudowę poddasza oraz dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiącego jeden z sześciu budynków ( segmentów ) w zabudowie szeregowej. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji przebudowa była budową ( art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego ), a więc stosowały się do niej wszystkie regulacje prawne – dotyczące budowy, z tym iż przebudowa nie wymagała decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o ile nie powodowała zmiany sposobu zagospodarowania terenu ( art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. w brzmieniu obowiązującym i dacie wydania zaskarżonej decyzji ( Dz. U. 99.15.139 z zm.) Oznacza to, że organ architektoniczno – budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę – obejmującym przebudowę obiektu – był zobowiązany do sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska oraz przepisami w tym techniczno – budowlanymi. Sprawdzeniu podlegała także kompletność projektu budowlanego oraz posiadanie wymaganych opinii i uzgodnień ( art. 35 ust. 1 Pr. bud.). Samo pozwolenie mogło być wydane jedynie osobie legitymującej się prawem do dysponowania nieruchomością do celów budowlanych ( art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego ). Z powyższego wynika, iż do przebudowy znajdowały zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. nr 10, z poz. 46 z 1995 r. z zm.). Wskazuje na to jednoznacznie § 2 pkt 1 tego rozporządzenia, który nakazuje stosowanie jego przepisów także do przebudowy. Zastosowanie do przebudowy posiada więc także § 12 ust. 6 rozporządzenia. Stanowisko organu odwoławczego, iż w niniejszej sprawie w ogóle nie zaistniała sytuacja regulowana powyższym przepisem ponieważ projektowana przebudowa będzie miała miejsce w już usytuowanym budynku - było by zasadne jedynie wtedy gdyby cały zespół budynków połączonych szeregowo ( 6 obiektów ) był jednym budynkiem, stanowiącym współwłasność ( inwestora, skarżących i pozostałych osób ). W tym przypadku jednak na przebudowę, jako czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu wymagana byłaby zgoda wszystkich współwłaścicieli, a w przypadku jej braku orzeczenie Sądu powszechnego. Z akt niniejszej sprawy wynika jednak ( akt notarialny z [...]r. repert. A nr [...]) że inwestor jest właścicielem wydzielonej działki nr [...] i stojącego na nim budynku. Budynek ten stanowi więc odrębny obiekt, a w związku z tym sporna przebudowa podlega regulacji § 12 ust. 6 rozporządzenia to znaczy może być usytuowana bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy, po spełnieniu warunków przewidzianych w tym przepisie. Ze złożonego projektu budowlanego zatwierdzonego zaskarżoną decyzją, jak i z uzasadnienia tej decyzji wynika iż projektowana przebudowa jest usytuowana w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy, tym samym zatwierdzenie tego projektu i udzielenie pozwolenia na budowę ( przebudowę ) nastąpiło z naruszeniem prawa materialnego art. 35 ust. 1 pkt 1 litera C Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. w związku z § 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych. Nie zasadny jest natomiast zarzut zatwierdzenia projektu budowlanego mimo zastrzeżeń w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Uzgodnienia w tej mierze znajdują się w projekcie a gwarancją wykonania przez inwestora stosownych zabezpieczeń było nałożenie na niego obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Rozpoznając sprawę ponownie organ orzekający powinien uwzględnić wyżej przedstawioną wykładnię stosowania § 12 ust. 6 rozporządzenia, a sprawę rozpoznać w oparciu o przepisy Prawa budowlanego obowiązujące od dnia 11 lipca 2000 r. ( Dz. U. z 2003 r. nr 80, poz. 718 ). W związku z tym należy podkreślić, iż dotychczasowy art. 4 Prawa budowlanego stanowiący o dostosowaniu formy architektonicznej projektowanego obiektu budowlanego do otaczającej zabudowy i krajobrazu uległ zmianie. Nowa treść art. 4 ( obowiązującego od 11.07.2003 r. ) wyraża jedynie zasadę generalną dotyczącą korzystania z nieruchomości ( zabudowy ) zgodnie z jej przeznaczeniem ). Nadto w art. 35 Prawa budowlanego skreślono ust. 2, co oznacza wyłączenie możliwości ingerencji organu w treść projektu architektoniczno – budowlanego. Projekt ten ograniczają jedynie przepisy Prawa budowlanego i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych, a odpowiedzialność za przyjęte w projekcie rozwiązania ponosi autor projektu. Sąd nie może obecnie ustosunkować się do dalszych zarzutów skarżących związanych z rozpoczęciem robót budowlanych przez inwestora w [...]r., bowiem obecna sądowa kontrola jest ograniczona do zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a w związku z art. 152 ustawy p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 55 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. su.