II SA/Kr 1826/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący:` Sędzia NSA Piotr Lechowski sprawozdawca Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel NSA Krystyna Kutzner Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J. M. O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 20 lipca 2000 r. Nr[...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia - skargę oddala - Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 20 lipca 2000r znak [...], rozpatrując zażalenie J. M. O., na podstawie art. 138 §1 pkt l w zw. z art. 144 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2000r znak [...], którym odmówiono wydania zaświadczenia potwierdzającego, iż położone w budynku przy ul. [...] w [...], lokale Nr [...] i Nr [...], stanowią lokale samodzielne o przeznaczeniu innym niż mieszkalne. W uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego wskazano następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne rozstrzygnięcia. J. M. O. administrator domu przy ul. [...] w [...], wystąpił do Prezydenta Miasta [...] jako organu właściwego w sprawach nadzoru architektoniczno - budowlanego, o wydanie zaświadczeń, potwierdzających samodzielność szeregu lokali mieszkalnych oraz o potwierdzenie samodzielności położonych w suterenie tego budynku lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne (użytkowych) oznaczonych Nr [...],[...]i [...] na przedłożonej inwentaryzacji architektonicznej z [...] 2000r. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] 2000r, odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokali o przeznaczeniu innym niż mieszkalne położonych w suterenie budynku przy ul. [...], a oznaczonych na planie inwentaryzacji Nr [...] i [...]. Organ odwołując się do przedłożonej inwentaryzacji architektonicznej z [...] 2000r, ustalił, że oznaczone na niej Nr [...] i [...] lokale położone w suterenie o przeznaczeniu innym niż mieszkalne, nie są wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku, a więc nie spełniają warunków przewidzianych art. 2 ust 2 ustawy z dnia 24 marca 1994r o własności lokali, a ściana oddzielająca te lokale na planie inwentaryzacji ma charakter ściany projektowanej. W zażaleniu na to postanowienie, podniesiono, że organ I instancji odmówił wydania zaświadczenia bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego, przy czym przedłożona przez żalącego się inwentaryzacja architektoniczno- budowlana nie mogła stanowić podstawy postanowienia, gdyż przepisy nie obligują składającego wniosek do jej sporządzenia i przedłożenia. Podniesiono, że lokale [...] i [...] są wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku, a wspólna między nimi jedna ściana została częściowo zburzona w celu osiągnięcia doraźnego celu - zwiększenia powierzchni sklepowej. Wskazano, że oba lokale mają oddzielne wejścia i sanitariaty i mogą być odrębnymi nieruchomościami. Wojewoda [...] za własne przyjął ustalenia organu I instancji, że otwór drzwiowy pomiędzy wskazanymi inwentaryzacją lokalami : Nr [...] i [...] nie jest zamurowany, a więc nie spełniają one względem siebie przesłanki samodzielności, przedłożona inwentaryzacja natomiast dopiero zawiera propozycję wyodrębnienia lokali. Zdaniem Wojewody organ I instancji miał podstawę do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność tych lokali, co uzasadniło utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w [...] na powyższe postanowienie złożył J. M. O.. Skargę oparto na zarzucie naruszenia przepisu art. 2 ust 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 z późn. zm.). Wskazując, że według inwentaryzacji "architektoniczno-budowlanej" lokale [...] i [...] wydzielone są z pozostałej powierzchni sutereny ścianami nośnymi, zarzucono, że ustalenie organu I instancji, jakoby lokale nie były "wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku" jest wadliwe, a przytaczając treść powołanego przepisu zarzucono, że o samodzielności lokali decyduje wyodrębnienie trwałymi ścianami w obrębie budynku izby lub izb, a nie kwestia otworów drzwiowych lub okiennych w tych ścianach. Na rozprawie przed Sądem, skarżący zmodyfikował zarzuty skargi oświadczając, że nie kwestionuje rozstrzygnięcia, gdyż organ nie posiadając własnej dokumentacji technicznej winien odmówić wydania zaświadczenia, lecz kwestionuje uzasadnienie odmowy, gdyż organ nie powinien wzywać skarżącego o sporządzenie inwentaryzacji architektoniczno budowlanej, by w oparciu o nią odmówić zaświadczenia. Skarżący przyznał zarazem, że pomiędzy pomieszczeniami mającymi przynależeć do odrębnych lokali istnieje komunikacja. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując dotychczasowe stanowisko, w nawiązaniu do zarzutów skargi, podniesiono, że istota samodzielności sprowadza się do jednoznacznego wyodrębnienia lokali, tj. wydzielenia izby lub zespołu izb z pozostałych pomieszczeń zlokalizowanych w danym budynku, a istniejące połączenie funkcjonalne w postaci otworu drzwiowego pomiędzy lokalami Nr 9 i 10 wyklucza możliwość potwierdzenia ich odrębności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga wniesiona została przed dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie zatem do przepisu art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), skoro postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego, według przepisu art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jest kontrola działalności administracji publicznej. Kontrolę tę sprawują sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. l §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W sprawowaniu kontroli pod względem zgodności z prawem, nie jest Sąd związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 ustawy Prawo o p.s.a). Z tego punktu widzenia, kontrola zaskarżonego postanowienia, mimo zmiany zarzutów i wniosków skargi, prowadzi do konstatacji, iż jest ono zgodne z prawem, co skargę czyni bezzasadną. Stosownie do przepisu art. 2 ust 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1999r o własności lokali (t.j Dz. U. z 2000r Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), spełnianie wymagań, od których ustawa uzależnia uznanie lokalu za samodzielny lokal mieszkalny lub przeznaczony na cele inne niż mieszkalne, następuje w formie zaświadczenia organu właściwego w sprawach nadzoru architektoniczno-budowlanego, którym od 23 lutego 2000r, tj już w dacie złożenia przez skarżącego wniosku był starosta (Prezydent Miasta [...]- miasta na prawach powiatu). Zgodnie z przepisem art. 217 §2 kpa zaświadczenie wydaje się jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Według art. 218 §1 w przypadkach, o których mowa w art. 217 §2 pkt 2, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Oznacza to, że tylko w przypadkach, gdy podstawę żądania zaświadczenia stanowi przepis art. 217 §2 pkt 2 kpa, powstanie obowiązku organu do wydania zaświadczenia, warunkowane jest okolicznością, czy z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w posiadaniu organu wynikają fakty lub stan prawny objęty żądaniem potwierdzenia. Brak danych opartych na takich dokumentach uzasadnia odmowę wydania zaświadczenia o żądanej treści. W zakresie prowadzonego postępowania o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 §2 pkt 2, stosownie do przepisu art.218 §2 kpa prowadzone może być postępowanie wyjaśniające, którego przedmiotem nie może być jednak zastąpienie ewidencji, rejestrów czy zbioru innych danych znajdujących się posiadaniu organu. Celem postępowania wyjaśniającego jest spełnienie pomocniczej roli przy ustaleniu treści zaświadczenia opartej na w/w dokumentach (Por. KPA, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd 3, 2000r, str 737, wyroki NSA z 25.10.2000r II SA 760/60, niepubl. Lex Nr 50109 i z 3.01.2001 I SA 208/01 - niepubl. Lex Nr 54737). Żądanie zaświadczenia o samodzielności lokalu o przeznaczeniu na cele inne niż mieszkalne w rozumieniu art. 2 ust 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r o własności lokali (tj Dz. U. z 2000 r Nr 80, poz. 903 z późn. zm.), w związku z treścią art. 2 ust 3 tej ustawy, ma charakter żądania wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 §2 pkt l kpa, gdyż przepis prawa wymaga urzędowego potwierdzenia, spełnienia przesłanek samodzielności lokalu. W takiej sytuacji powstanie obowiązku organu administracji publicznej do wydania zaświadczenia, nie jest uzależnione od tego, czy potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego, wynika z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu, lecz czy w ogóle fakt lub stan prawny, który ma być potwierdzony został wykazany przez żądającego zaświadczenia. Podkreślone zostało w piśmiennictwie (Por. Komentarz do KPA j.w str. 734), że postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu art.1 pkt l kpa, a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na to, iż dotyczy organów administracji publicznej i jednej z prawnych form działania administracji publicznej. Nie jest zatem wyłączone w postępowaniu o wydanie zaświadczenia w trybie art. 217 §2 pkt l kpa, mającego potwierdzić fakty lub stan prawny, żądanie od ubiegającego się o wydanie zaświadczenia, przedstawienia dokumentów sporządzonych na jego koszt na wykazanie tych faktów lub stanu prawnego, które organ ma potwierdzić, mimo nie posiadania przez organ własnych danych opartych na prowadzonej ewidencji, rejestrach czy innych zbiorach danych. Dopuszczalność takiego rozwiązania przyjęto w piśmiennictwie właśnie w odniesieniu do wydawania zaświadczeń o samodzielności lokali w rozumieniu art. 2 ust 2 ustawy o własności lokali (Por. G. Bieniek, Z. Marmaj, ustawa o własności lokali, Wyd. 2 C.H. Beck 1998, str. 24). Nie budzi wątpliwości, iż żądanie skarżącego o wydanie zaświadczenia, oparte było właśnie na podstawie art. 217 §2 pkt l kpa w zw. z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy o własności lokali , a skarżący nawet nie twierdzi, by organ dysponował właściwymi danymi mogącymi stanowić podstawę stwierdzenia samodzielności lokali. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia, przepis art. 2 ustawy o własności lokali, od dnia [...] 2000r, stosownie do przepisu art. l pkt l Lit a i b ustawy z dnia 16 marca 2000r o zmianie ustawy o własności lokali oraz zmieniającej ustawę o zmianie własności lokali (Dz. U. Nr 29, poz. 355), miał zmienioną treść m. in. przez dodanie ust. 5 i 6. W myśl ust. 5 lokale wraz z pomieszczeniami do nich przynależnymi zaznacza się na rzucie odpowiednich kondygnacji budynku, a w razie położenia pomieszczeń przynależnych poza budynkiem mieszkalnym- także na wyrysie z operatu ewidencyjnego : dokumenty te stanowią załącznik do aktu ustanawiającego odrębną własność lokalu. Przepis ust. 6 stanowi, że w razie braku dokumentacji technicznej budynku, zaznaczeń o których mowa w ust. 5 dokonuje się zgodnie z wymogami przepisów prawa budowlanego, na koszt dotychczasowego właściciela nieruchomości, o ile strony umowy o udostępnieniu własności lokalu nie postanowiły inaczej. Wprawdzie przepisy te wprost dotyczą wymogów dokumentacji na potrzeby aktów ustanawiających odrębną własność lokalu, to z ich brzmienia implicite wynika wniosek, że de lege lata również wnoszącego o stwierdzenie samodzielności lokalu, dla którego brak dokumentacji technicznej obciąża koszt jej sporządzenia, co nie oznacza iż organ pozbawiony jest oceny, czy z przedstawionej dokumentacji wynikają fakty, które mają być potwierdzone zaświadczeniem. Samej okoliczności, że określone żądaniem wniosku o wydanie zaświadczenia lokalu Nr 9 i 10, nie spełniają charakteru samodzielności w rozumieniu art. 2 ust 2 ustawy o własności lokali, a w szczególności, że istnieje pomiędzy nimi komunikacja, skarżący nie kwestionował. Wyłączenie trwałymi ścianami możliwości przechodzenia z jednego lokalu do drugiego jest jednym z warunków uznania lokalu za samodzielny (Por. J. Ignatowicz Komentarz do ustawy o własności lokali, Wyd. Praw 1995, str 26). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).