II SA/Ka 475/02

Dnia 21 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: NSA Ewa Krawczyk Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: sekretarz sądowy Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2004 roku, sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonywanie robót budowlanych innych, niż budowa obiektu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] roku Nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia [...] roku Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. z siedzibą w R., działając w imieniu Spółki A z o.o. z siedzibą w W., zwróciło się do Urzędu Miasta w K. o wydanie pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie stacji telefonii komórkowej [...] zlokalizowanej na dachu budynku Domu Handlowego "[...]" w K. Do wniosku dołączony został projekt techniczno-budowlany, raport oddziaływania na środowisko wraz z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, opinia Wydziału Zdrowia i Kształtowania Środowiska, upoważnienie oraz mapy. Po przeprowadzeniu postępowania z uwzględnieniem art. 32 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627), Prezydent Miasta K. wydał w dniu [...] roku decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą inwestorowi pozwolenia na rozbudowę zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja ta wydana została wobec spełnienia wymogów określonych w art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Z 2000 r., Nr 106, poz. 1126). W odwołaniu od tej decyzji skarżący J. G., jako współwłaściciel nieruchomości położonej w K. przy ul. [...], bezpośrednio sąsiadującej z budynkiem Domu Handlowego "[...]", stwierdził iż nie wyraża zgody na rozbudowę stacji i wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Wskazał przy tym, że stacja telefonii komórkowej wytwarza fale radiowe czyli zmienne pola elektromagnetyczne, które są szkodliwe dla zdrowia i życia ludzi, a w budynku, którego jest współwłaścicielem przebywają ludzie w lokalach biurowych i mieszkalnych. Rozpoznając to odwołanie Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że podnoszone przez skarżącego argumenty w odwołaniu były przedmiotem odrębnego postępowania, prowadzonego przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które to postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją wydaną w przedmiocie uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych projektu inwestycji. Stwierdził dalej, że w postępowaniu tym ustalono, że ponadnormatywne pola elektromagnetyczne projektowanej stacji będą występowały w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi. W skardze na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż stacje bazowe w świetle przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska stanowią inwestycje mogące znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym podjęcie decyzji co do ich lokalizacji powinno być poprzedzone wnikliwą analizą dotyczącą wpływu na otoczenie, jak również konsultacją społeczną, umożliwiającą obiektywną ocenę sytuacji oraz zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności narażonym na oddziaływanie danej stacji obywatelom. Stwierdził dalej, iż decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż właściciele sąsiadujących nieruchomości jako strony postępowania nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu, co pozbawiło ich prawa czynnego udziału w tym postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując treść zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga musiała zostać uwzględniona, aczkolwiek z przyczyn odmiennych, aniżeli w niej podnoszone. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zwanej dalej p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału Sąd doszedł do przekonania, że inwestycja będąca przedmiotem postępowania administracyjnego polegała na wykonaniu robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m. Okoliczności tej nie wzięły jednak pod uwagę organy administracji architektoniczno-budowlanej doprowadzając w efekcie do wydania decyzji bez podstawy prawnej. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, pozwolenia na budowę nie wymagało wykonanie robót budowlanych, polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Z kolei art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b stanowił, że wykonanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych, o wysokości powyżej 3 m, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W takim stanie rzeczy brak było podstaw prawnych do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, albowiem art. 28 Prawa budowlanego nakładający obowiązek uzyskania takiej decyzji i jednocześnie stanowiący podstawę prawną do jej wydania wyraźnie stanowi, że ma zastosowanie z zastrzeżeniem art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie, pomimo, że nie istniała podstawa prawna do wydania pozwolenia na budowę, organ pierwszej instancji mógł nałożyć w drodze odrębnej decyzji obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonych robót budowlanych, objętych obowiązkiem zgłoszenia, o ile doszedłby do przekonania, że ich realizacja może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, pogorszenie stanu środowiska lub warunków zdrowotno-sanitarnych (art. 30 ust. 3 Prawa budowlanego). Jednakże do wydania takiej decyzji w toku postępowania nie doszło, a zatem i ta podstawa prawna nie znalazła zastosowania przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na rozbudowę stacji bazowej. Okoliczność, że sam wnioskodawca zwrócił się do organu administracji architektoniczno-budowlanej z wnioskiem o pozwolenie na wykonanie określonych robót budowlanych, a nie ograniczając się do ich zgłoszenia w trybie art. 30 Prawa budowlanego, również nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Organ co prawda jest związany wnioskami stron, jednakże ich uwzględnienie nie może prowadzić w żadnej mierze do wydania aktu dotkniętego nieważnością. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Nieważność taka ma charakter bezwzględny i o ile nie została stwierdzona w postępowaniu administracyjnym, o tyle musiała zostać uwzględniona w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a., w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn, zm.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł po myśli art. 152 p.s.a., natomiast o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 p.s.a.