II SA/Lu 1150/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie NSA Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski (spr.) Asesor WSA, Protokolant ref.st. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie o zwrot nieruchomości - Uchyla zaskarżone postanowienie Sygn.akt II SA / Lu 1150 / 03 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o zwrocie L.W. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ulicy J.P. oznaczonej nr [...] o powierzchni 1229 m2 i oznaczonej nr [...] o powierzchni 129 m2 arkusz mapy 1 w obrębie 27 R.B. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podnosząc, iż już w 1999 r. czyli przed data złożenia wniosku zwrot otrzymała decyzje o ustaleniu warunków zabudowy zagospodarowania terenu dla realizacji budowy osiedla mieszkaniowego P. II, która obejmowała także działkę [...]. W ocenie wnoszącej odwołanie, w sąsiedztwie spornych nieruchomości przewiduje się skrzyżowanie z projektowaną ulicą wiadukt i wjazd na osiedle P. ulicą A. Zwrot działki całkowicie odcina dowóz materiałów budowlanych do budowy przy ulicy A. Przez działki o nr [...], [...] i [...] przebiega wykonana w 1991 r. jedyna możliwa trasa drogi dojazdowej do placu budowy budynku mieszkalnego. Zwrot nieruchomości stawia Spółdzielnię w niekorzystnej sytuacji , w której właściciel żąda jej odkupienia tylko w celu przejazdu. Spółdzielnia powołała się na decyzje dotyczące wydanych pozwoleń na budowę , w tym zatwierdzającą plan realizacyjny osiedla P. II z dnia 21 maja 1990 r. Zaskarżonym Postanowieniem Wojewoda stwierdził, iż złożone odwołanie jest niedopuszczalne. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż strona postępowania o zwrot nieruchomości w oparciu o art.136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lubego spadkobiercy oraz jej obecny właściciel, a także osoby, którym służy tytuł prawno – rzeczowy. Z kolei art.127 § 1 kpa stanowi, iż odwołanie od decyzji organu I instancji może wnieść tylko strona postępowania. Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu przed organem I instancji Spółdzielnia brała udział, niemniej jednak nie wykazała ona swoich praw do działek objętych zwrotem. Posiada interes faktyczny. Z księgi wieczystej KW [...] wynika, iż właścicielem zwracanych nieruchomości jest Skarb Państwa- Prezydent Miasta L. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa zakwestionowała pogląd wyrażony przez organ odwoławczy. Stwierdziła, iż jej interes prawny wynika z uzyskanego pozwolenia na budowę , którym objęto także działkę nr [...]. W jej rejonie wykonano kanalizację deszczową. Obecnie trwa projektowanie odcinka drogi .Interesu prawnego Spółdzielnia upatruje także w fakcie udziału w postępowaniu przed organem I instancji .W skardze podkreślono, iż realizowana inwestycja objęta była planem zagospodarowania przestrzennego Miasta L, a na jej wykonanie przeznaczono znaczne środki finansowe. Postanowienie Wojewody jest nie tylko niezgodne z prawem, ale także powoduje istotny uszczerbek majątku Spółdzielni, a tym samym jej członków. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. W sprawie nie jest kwestionowane, iż skarżąca brała udział w postępowaniu przed organem I instancji. Uczestniczyła w przeprowadzanych oględzinach nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, składała pisma w tej sprawie, a także została doręczona jej decyzja o zwrocie nieruchomości na rzecz L.W. Nie do przyjęcia jest w tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego odmawiające skarżącej Spółdzielni prawa strony. Nawet , gdyby ocena organu I instancji była wadliwa, należy przyjąć, iż Spółdzielnia jest stroną przedmiotowego postępowania. Z mocy decyzji, nawet nieostatecznej, jej adresat nabywa prawa polegające na tym, że organ prowadzący postępowanie jest nią związany, o ile została wydana i doręczona lub ogłoszona stronie. Natomiast organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony wnoszącej odwołanie. Uniemożliwienie możliwości weryfikacji decyzji w drodze odwoławczej poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego postanowienia.. Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, iż w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r ( sygn. akt OPS 16 / 98 ONSA 1999 Nr.4 poz.119 ) zawarto pogląd, według którego stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 § 1 pkt.3 kpa. Z powyższych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) zaskarżone postanowienie należało uchylić. Wobec braku wniosku, skarżąca na podstawie art.210 § 1 powołanej ustawy utraciła prawo do żądania zwrotu kosztów postępowania.